Нашид
Нашид-نشيد (арабча : бирликда нашīд, кўпликда أناشيد анāшīд, маъноси: “қўшиқлар”) — исломдаги маълум бир услуб ёки анъанага кўра, мадҳиялар билан қисман мос тушадиган, капелла ёки чолғу асбоблари билан айтиладиган вокал мусиқа асари.
Нашидлар бутун ислом оламида машҳур. Нашиднинг матни одатда ислом эътиқодлари, тарихи ва динига, шунингдек, ҳозирги воқеаларга ишора қилади.[1]
Мусиқа асбоблари бўйича олимлар фикри
Баъзи уламолар, ҳадисда мусиқа асбобларидан фойдаланиш сўзсиз ман этилганлигини таъкидлайдилар . Тўртта асосий мазҳабнинг асосчилари - исломий тафаккур мактаблари ва бошқа кўплаб таниқли олимлар мусиқа асбобларининг қонунийлиги ва улардан фойдаланиш ҳақида баҳслашдилар. Жумладан, Абу Ҳанифа раҳимаҳуллоҳ йўналишига асосланган Ҳанафий мазҳабига кўра, бирор кишининг одамларни Аллоҳнинг зикридан чалғитиш учун чолғу чалаётгани маълум бўлса, унинг гувоҳлиги қабул қилинмайди. Мусиқа жоиз эмас.
Сунний мазҳабида кенг эътироф этилган“ Саҳиҳ ал-Бухорий ” саҳиҳ ҳадислар китобида мусиқа асбоблари ва қўшиқ айтиш ҳақида кўплаб ҳадислар келган.Оиша айтдилар:
Икки кичик ансорий қиз ёнимда ансорларнинг Буас куни ҳақидаги қиссаларини куйлаётган пайтда Абу Бакр уйимга келди. Қизлар қўшиқчи эмас эдилар. Абу Бакр норозилик билан дедилар: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг уйларида шайтоннинг чолғу асбоблари. !" Бу ҳайит куни содир бўлди ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Эй Абу Бакр! Ҳар бир миллатнинг ўз анъанаси бор ва бу бизнинг анъанамиздир"[2]
Имом Ғаззолий каби кўплаб тарихий ислом олимлари, агар қўшиқлар ҳаромни тарғиб қилмаса, чолғу асбобларидан фойдаланиш мумкинлигини айтишган.[3]
Замонавий талқинлар
Нашид санъаткорларининг янги авлоди ўз санъатида турли хил мусиқа асбобларидан фойдаланади. Кўпгина янги нашид санъаткорлари араб бўлмаганлар ва турли тилларда куйлашади. Баъзи нашид гуруҳлари - Нативе Деэн, Оутландиш ва Раиҳан. . Бошқа таниқли нашидчиларлар: Аҳмад Букҳотир, Юсуф Ислом (илгари Cат Стивенс номи билан машҳур), Сами Юсуф, Жунаид Жамшед, Маҳер Зайн, Харрис Ж, Сиэдд, Ҳумоод АлКҳудҳер, Ҳамза Намира, Атиф Аслам, Раэф, Месуд Куртишарнс, Даw, Зайн Бҳикҳа ва Мишари Рашид Ал-Афаси .
Ҳиндистон яриморолида жойлашган Қавали урду тилида сўзлашувчилар орасида маънавият ваисломий муносабатлари билан машҳур. Айтишларича, Бҳуллай Шоҳ, Кабир Сингх, Баба Фарид ва бошқалар каби кўплаб руҳонийлар ислом хабарини Панжоби, Сараики ва Урду тилларида тарқатган.
Қавалининг буюк усталари Устод (ўқитувчи ва тарбиячига ҳурмат билан мурожаат қилиш шакли) Нусрат Фотеҳ Али Хон ва Раҳат Фатеҳ Али Кҳан деб айтилади.
Нашид санъаткорлари бутун дунё бўйлаб мусулмон томошабинларини ўзига жалб қилади ва исломга йўналтирилган танловларда (масалан, Мавлид), конференсияларда, концертларда ва шоуларда, шу жумладан ИСНАда чиқишлари мумкин.[4] Нашеэд Бай каби бошқа санъаткорлар ва ташкилотлар нашидда асбоблардан фойдаланиш ўрнига, асбобларсиз, матннинг ўзини нашид шаклида айтишни тарғиб қилмоқдалар.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Раудвере, Cатҳарина. Суфисм Тодай: Ҳеритаге анд Традитион ин тҳе Глобал Cоммунитй. И. Б. Таурис, 15 Жануарй 2009 — 76-бет. ИСБН 9781845117627. Қаралди: 2014-йил 6-январ.
- ↑ Саҳиҳ ал-Букҳари 952 (Боок 13, Ҳадитҳ 4); Энглиш транслатион ат ҳттпс://суннаҳ.cом/букҳари:952.
- ↑ „Wҳат ис тҳе рулинг cонcернинг Мусиc?“. Дар ал-Ифта ал-Мисрийяҳ. 2021-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 29-июн.
- ↑ „Исламиc Мусиc Фор тҳе Неw Генератион“. Аҳмед Букҳатир.cом (2017-йил 4-июл). — „Ёунг Муслим сингерс аре доинг жуст тҳат wитҳ Исламиc сонгс cаллед “Нашеэдс”“. 2021-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 17-март.
Адабиётлар
- Тибон, Жан-Жак, Иншад, тарих, фикр ва маданиятда Аллоҳнинг пайғамбари Муҳаммад ҳақида энсиклопедияси (2 жилд.), C. Фицпатриcк ва А. Wалкер томонидан таҳрирланган, Санта Барбара, АБC-CЛИО, 2014, Вол. И, пп. 294–298.|ИСБН]] 1610691776