Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Nashid: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
Nashid-{{Lang|ar|نشيد}} ([[Arab tili|arabcha]] : birlikda  ''nashīd'', koʻplikda {{Lang|ar|أناشيد}} ''anāshīd'', maʼnosi: “qoʻshiqlar”) — islomdagi maʼlum bir uslub yoki anʼanaga koʻra, [[Madhiya|madhiyalar]] bilan qisman mos tushadigan, ''kapella'' yoki cholgʻu asboblari bilan aytiladigan vokal musiqa asari.
Nashid-{{Lang|ar|نشيد}} ([[Arab tili|arabcha]] : birlikda  ''nashīd'', koʻplikda {{Lang|ar|أناشيد}} ''anāshīd'', maʼnosi: “qoʻshiqlar”) — islomdagi maʼlum bir uslub yoki anʼanaga koʻra, [[Madhiya|madhiyalar]] bilan qisman mos tushadigan, ''kapella'' yoki cholgʻu asboblari bilan aytiladigan vokal musiqa asari.


Nashidlar butun islom olamida mashhur. Nashidning  matni odatda islom e'tiqodlari, tarixi va diniga, shuningdek, hozirgi voqealarga ishora qiladi.<ref>{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=U_oBAwAAQBAJ&pg=PA76|title=Sufism Today: Heritage and Tradition in the Global Community|first=Catharina|last=Raudvere|accessdate=6 January 2014|publisher=[[I. B. Tauris]]|date=15 January 2009|page=76|isbn=9781845117627}}</ref>
Nashidlar butun islom olamida mashhur. Nashidning  matni odatda islom eʼtiqodlari, tarixi va diniga, shuningdek, hozirgi voqealarga ishora qiladi.<ref>{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=U_oBAwAAQBAJ&pg=PA76|title=Sufism Today: Heritage and Tradition in the Global Community|first=Catharina|last=Raudvere|accessdate=6 January 2014|publisher=[[I. B. Tauris]]|date=15 January 2009|page=76|isbn=9781845117627}}</ref>


== Musiqa asboblari bo'yicha olimlar fikri ==
== Musiqa asboblari boʻyicha olimlar fikri ==
Ba'zi [[Ulamo|ulamolar]], hadisda musiqa asboblaridan foydalanish so'zsiz man etilganligini [[Hadis|ta'kidlaydilar]] . To'rtta asosiy [[Mazhab|mazhabning]] asoschilari - islomiy tafakkur maktablari va boshqa ko'plab taniqli olimlar musiqa asboblarining qonuniyligi va ulardan foydalanish haqida bahslashdilar. Jumladan, [[Imomi Aʼzam|Abu Hanifa rahimahulloh]] yo'nalishiga asoslangan [[Hanafiylik|Hanafiy mazhabiga]] koʻra, biror kishining odamlarni Allohning zikridan chalgʻitish uchun cholgʻu chalayotgani ma’lum boʻlsa, uning guvohligi qabul qilinmaydi. Musiqa joiz emas. 
Baʼzi [[Ulamo|ulamolar]], hadisda musiqa asboblaridan foydalanish soʻzsiz man etilganligini [[Hadis|taʼkidlaydilar]] . Toʻrtta asosiy [[Mazhab|mazhabning]] asoschilari - islomiy tafakkur maktablari va boshqa koʻplab taniqli olimlar musiqa asboblarining qonuniyligi va ulardan foydalanish haqida bahslashdilar. Jumladan, [[Imomi Aʼzam|Abu Hanifa rahimahulloh]] yoʻnalishiga asoslangan [[Hanafiylik|Hanafiy mazhabiga]] koʻra, biror kishining odamlarni Allohning zikridan chalgʻitish uchun cholgʻu chalayotgani maʼlum boʻlsa, uning guvohligi qabul qilinmaydi. Musiqa joiz emas. 


[[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy mazhabida]]  keng e’tirof etilgan“ [[Sahihi Buxoriy|Sahih al-Buxoriy]] ”  sahih hadislar kitobida musiqa asboblari va qo'shiq aytish haqida ko'plab hadislar kelgan.[[Oysha|Oisha]] aytdilar:<blockquote>Ikki kichik ansoriy qiz yonimda ansorlarning Buas kuni haqidagi qissalarini kuylayotgan paytda Abu Bakr uyimga keldi. Qizlar qo'shiqchi emas edilar. Abu Bakr norozilik bilan dedilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning uylarida shaytonning cholgʻu asboblari. !" Bu hayit kuni sodir bo'ldi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ey Abu Bakr! Har bir millatning o'z an'anasi bor va bu bizning an'anamizdir"<ref>Sahih al-Bukhari 952 (Book 13, Hadith 4); English translation at https://sunnah.com/bukhari:952.</ref></blockquote>Imom G'azzoliy kabi ko'plab tarixiy islom olimlari, agar qo'shiqlar haromni targ'ib qilmasa, cholg'u asboblaridan foydalanish mumkinligini aytishgan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dar-alifta.org/Foreign/ViewFatwa.aspx?ID=4866|sarlavha=What is the ruling concerning Music?|ish=[[Dar al-Ifta al-Misriyyah]]|kirish sanasi=2021-06-29|arxivsana=2021-08-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210823093101/https://www.dar-alifta.org/Foreign/ViewFatwa.aspx?ID=4866}}</ref>
[[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniy mazhabida]]  keng eʼtirof etilgan“ [[Sahihi Buxoriy|Sahih al-Buxoriy]] ”  sahih hadislar kitobida musiqa asboblari va qoʻshiq aytish haqida koʻplab hadislar kelgan.[[Oysha|Oisha]] aytdilar:<blockquote>Ikki kichik ansoriy qiz yonimda ansorlarning Buas kuni haqidagi qissalarini kuylayotgan paytda Abu Bakr uyimga keldi. Qizlar qoʻshiqchi emas edilar. Abu Bakr norozilik bilan dedilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning uylarida shaytonning cholgʻu asboblari. !" Bu hayit kuni sodir boʻldi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ey Abu Bakr! Har bir millatning oʻz anʼanasi bor va bu bizning anʼanamizdir"<ref>Sahih al-Bukhari 952 (Book 13, Hadith 4); English translation at https://sunnah.com/bukhari:952.</ref></blockquote>Imom Gʻazzoliy kabi koʻplab tarixiy islom olimlari, agar qoʻshiqlar haromni targʻib qilmasa, cholgʻu asboblaridan foydalanish mumkinligini aytishgan.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.dar-alifta.org/Foreign/ViewFatwa.aspx?ID=4866|sarlavha=What is the ruling concerning Music?|ish=[[Dar al-Ifta al-Misriyyah]]|kirish sanasi=2021-06-29|arxivsana=2021-08-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210823093101/https://www.dar-alifta.org/Foreign/ViewFatwa.aspx?ID=4866}}</ref>


== Zamonaviy talqinlar ==
== Zamonaviy talqinlar ==
Nashid san'atkorlarining yangi avlodi o'z san'atida turli xil musiqa asboblaridan foydalanadi. Ko'pgina yangi nashid san'atkorlari arab bo'lmaganlar va turli tillarda kuylashadi. Ba'zi nashid guruhlari - Native Deen, [[Outlandish]] va Raihan. . Boshqa taniqli nashidchilarlar: [[Ahmed Bukhatir|Ahmad Bukhotir]], Yusuf Islom (ilgari Cat Stivens nomi bilan mashhur), [[Sami Yusuf]], Junaid Jamshed, [[Maher Zain|Maher Zayn]], Xarris J, Siedd, Humood AlKhudher, Hamza Namira, Atif Aslam, Raef, Mesud Kurtisharns, Daw, Zayn Bhikha va [[Mishary bin Rashid Alafasy|Mishari Rashid Al-Afasi]] .
Nashid sanʼatkorlarining yangi avlodi oʻz sanʼatida turli xil musiqa asboblaridan foydalanadi. Koʻpgina yangi nashid sanʼatkorlari arab boʻlmaganlar va turli tillarda kuylashadi. Baʼzi nashid guruhlari - Native Deen, [[Outlandish]] va Raihan. . Boshqa taniqli nashidchilarlar: [[Ahmed Bukhatir|Ahmad Bukhotir]], Yusuf Islom (ilgari Cat Stivens nomi bilan mashhur), [[Sami Yusuf]], Junaid Jamshed, [[Maher Zain|Maher Zayn]], Xarris J, Siedd, Humood AlKhudher, Hamza Namira, Atif Aslam, Raef, Mesud Kurtisharns, Daw, Zayn Bhikha va [[Mishary bin Rashid Alafasy|Mishari Rashid Al-Afasi]] .


Hindiston yarimorolida joylashgan Qavali [[Urdu|urdu tilida]] so'zlashuvchilar orasida ma'naviyat vaislomiy munosabatlari bilan mashhur. Aytishlaricha, Bhullay Shoh, Kabir Singx, Baba Farid va boshqalar kabi ko'plab ruhoniylar islom xabarini Panjobi, Saraiki va Urdu tillarida tarqatgan.
Hindiston yarimorolida joylashgan Qavali [[Urdu|urdu tilida]] soʻzlashuvchilar orasida maʼnaviyat vaislomiy munosabatlari bilan mashhur. Aytishlaricha, Bhullay Shoh, Kabir Singx, Baba Farid va boshqalar kabi koʻplab ruhoniylar islom xabarini Panjobi, Saraiki va Urdu tillarida tarqatgan.


Qavalining buyuk ustalari Ustod (o'qituvchi va tarbiyachiga hurmat bilan murojaat qilish shakli) [[Nusrat Fotih Ali Xon|Nusrat Foteh Ali Xon]] va Rahat Fateh Ali Khan deb aytiladi. 
Qavalining buyuk ustalari Ustod (oʻqituvchi va tarbiyachiga hurmat bilan murojaat qilish shakli) [[Nusrat Fotih Ali Xon|Nusrat Foteh Ali Xon]] va Rahat Fateh Ali Khan deb aytiladi. 


Nashid san'atkorlari butun dunyo bo'ylab musulmon tomoshabinlarini o'ziga jalb qiladi va islomga yo'naltirilgan tanlovlarda (masalan, Mavlid), konferensiyalarda, kontsertlarda va shoularda, shu jumladan ISNAda chiqishlari mumkin.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ahmedbukhatir.com/news/muslim-music-new-generation/|iqtibos=Young Muslim singers are doing just that with Islamic songs called “Nasheeds”|sana=4 July 2017|kirish sanasi=17 March 2019|ish=[[Ahmed Bukhatir]].com|sarlavha=Islamic Music For the New Generation|arxivsana=2021-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210304061215/https://www.ahmedbukhatir.com/news/muslim-music-new-generation/}}</ref> Nasheed Bay kabi boshqa san'atkorlar va tashkilotlar nashidda asboblardan foydalanish o'rniga, asboblarsiz, matnning o'zini nashid shaklida aytishni targ'ib qilmoqdalar.
Nashid sanʼatkorlari butun dunyo boʻylab musulmon tomoshabinlarini oʻziga jalb qiladi va islomga yoʻnaltirilgan tanlovlarda (masalan, Mavlid), konferensiyalarda, kontsertlarda va shoularda, shu jumladan ISNAda chiqishlari mumkin.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.ahmedbukhatir.com/news/muslim-music-new-generation/|iqtibos=Young Muslim singers are doing just that with Islamic songs called “Nasheeds”|sana=4 July 2017|kirish sanasi=17 March 2019|ish=[[Ahmed Bukhatir]].com|sarlavha=Islamic Music For the New Generation|arxivsana=2021-03-04|arxivurl=https://web.archive.org/web/20210304061215/https://www.ahmedbukhatir.com/news/muslim-music-new-generation/}}</ref> Nasheed Bay kabi boshqa sanʼatkorlar va tashkilotlar nashidda asboblardan foydalanish oʻrniga, asboblarsiz, matnning oʻzini nashid shaklida aytishni targʻib qilmoqdalar.


== Yana qarang ==
== Yana qarang ==
== Adabiyotlar ==
== Adabiyotlar ==


* Tibon, Jan-Jak, ''Inshad,'' tarix, fikr va madaniyatda  Allohning payg'ambari Muhammad haqida ensiklopediyasi (2 jild.), C. Fitspatrick va A. Walker tomonidan tahrirlangan, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp.&nbsp;294–298.|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1610691776|1610691776]]
* Tibon, Jan-Jak, ''Inshad,'' tarix, fikr va madaniyatda  Allohning paygʻambari Muhammad haqida ensiklopediyasi (2 jild.), C. Fitspatrick va A. Walker tomonidan tahrirlangan, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp.&nbsp;294–298.|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/1610691776|1610691776]]
[[Turkum:Musiqa]]
[[Turkum:Musiqa]]
[[Turkum:Islom madaniyati]]
[[Turkum:Islom madaniyati]]

2026-yil 20-noyabr, 21:09 dagi (joriy) koʻrinishi

Nashid-نشيد (arabcha : birlikda nashīd, koʻplikda أناشيد anāshīd, maʼnosi: “qoʻshiqlar”) — islomdagi maʼlum bir uslub yoki anʼanaga koʻra, madhiyalar bilan qisman mos tushadigan, kapella yoki cholgʻu asboblari bilan aytiladigan vokal musiqa asari.

Nashidlar butun islom olamida mashhur. Nashidning matni odatda islom eʼtiqodlari, tarixi va diniga, shuningdek, hozirgi voqealarga ishora qiladi.[1]

Musiqa asboblari boʻyicha olimlar fikri

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Baʼzi ulamolar, hadisda musiqa asboblaridan foydalanish soʻzsiz man etilganligini taʼkidlaydilar . Toʻrtta asosiy mazhabning asoschilari - islomiy tafakkur maktablari va boshqa koʻplab taniqli olimlar musiqa asboblarining qonuniyligi va ulardan foydalanish haqida bahslashdilar. Jumladan, Abu Hanifa rahimahulloh yoʻnalishiga asoslangan Hanafiy mazhabiga koʻra, biror kishining odamlarni Allohning zikridan chalgʻitish uchun cholgʻu chalayotgani maʼlum boʻlsa, uning guvohligi qabul qilinmaydi. Musiqa joiz emas. 

Sunniy mazhabida keng eʼtirof etilgan“ Sahih al-Buxoriy ” sahih hadislar kitobida musiqa asboblari va qoʻshiq aytish haqida koʻplab hadislar kelgan.Oisha aytdilar:

Ikki kichik ansoriy qiz yonimda ansorlarning Buas kuni haqidagi qissalarini kuylayotgan paytda Abu Bakr uyimga keldi. Qizlar qoʻshiqchi emas edilar. Abu Bakr norozilik bilan dedilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning uylarida shaytonning cholgʻu asboblari. !" Bu hayit kuni sodir boʻldi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ey Abu Bakr! Har bir millatning oʻz anʼanasi bor va bu bizning anʼanamizdir"[2]

Imom Gʻazzoliy kabi koʻplab tarixiy islom olimlari, agar qoʻshiqlar haromni targʻib qilmasa, cholgʻu asboblaridan foydalanish mumkinligini aytishgan.[3]

Zamonaviy talqinlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Nashid sanʼatkorlarining yangi avlodi oʻz sanʼatida turli xil musiqa asboblaridan foydalanadi. Koʻpgina yangi nashid sanʼatkorlari arab boʻlmaganlar va turli tillarda kuylashadi. Baʼzi nashid guruhlari - Native Deen, Outlandish va Raihan. . Boshqa taniqli nashidchilarlar: Ahmad Bukhotir, Yusuf Islom (ilgari Cat Stivens nomi bilan mashhur), Sami Yusuf, Junaid Jamshed, Maher Zayn, Xarris J, Siedd, Humood AlKhudher, Hamza Namira, Atif Aslam, Raef, Mesud Kurtisharns, Daw, Zayn Bhikha va Mishari Rashid Al-Afasi .

Hindiston yarimorolida joylashgan Qavali urdu tilida soʻzlashuvchilar orasida maʼnaviyat vaislomiy munosabatlari bilan mashhur. Aytishlaricha, Bhullay Shoh, Kabir Singx, Baba Farid va boshqalar kabi koʻplab ruhoniylar islom xabarini Panjobi, Saraiki va Urdu tillarida tarqatgan.

Qavalining buyuk ustalari Ustod (oʻqituvchi va tarbiyachiga hurmat bilan murojaat qilish shakli) Nusrat Foteh Ali Xon va Rahat Fateh Ali Khan deb aytiladi. 

Nashid sanʼatkorlari butun dunyo boʻylab musulmon tomoshabinlarini oʻziga jalb qiladi va islomga yoʻnaltirilgan tanlovlarda (masalan, Mavlid), konferensiyalarda, kontsertlarda va shoularda, shu jumladan ISNAda chiqishlari mumkin.[4] Nasheed Bay kabi boshqa sanʼatkorlar va tashkilotlar nashidda asboblardan foydalanish oʻrniga, asboblarsiz, matnning oʻzini nashid shaklida aytishni targʻib qilmoqdalar.

  1. ↑ Raudvere, Catharina. Sufism Today: Heritage and Tradition in the Global Community. I. B. Tauris, 15 January 2009 — 76-bet. ISBN 9781845117627. Qaraldi: 2014-yil 6-yanvar. 
  2. ↑ Sahih al-Bukhari 952 (Book 13, Hadith 4); English translation at https://sunnah.com/bukhari:952.
  3. ↑ „What is the ruling concerning Music?“. Dar al-Ifta al-Misriyyah. 2021-yil 23-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-iyun.
  4. ↑ „Islamic Music For the New Generation“. Ahmed Bukhatir.com (2017-yil 4-iyul). — „Young Muslim singers are doing just that with Islamic songs called “Nasheeds”“. 2021-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 17-mart.
  • Tibon, Jan-Jak, Inshad, tarix, fikr va madaniyatda Allohning paygʻambari Muhammad haqida ensiklopediyasi (2 jild.), C. Fitspatrick va A. Walker tomonidan tahrirlangan, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp. 294–298.|ISBN]] 1610691776