Nashid: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi |
2026-yil 20-noyabr, 21:09 dagi (joriy) koʻrinishi
Nashid-نشيد (arabcha : birlikda nashīd, koʻplikda أناشيد anāshīd, maʼnosi: “qoʻshiqlar”) — islomdagi maʼlum bir uslub yoki anʼanaga koʻra, madhiyalar bilan qisman mos tushadigan, kapella yoki cholgʻu asboblari bilan aytiladigan vokal musiqa asari.
Nashidlar butun islom olamida mashhur. Nashidning matni odatda islom eʼtiqodlari, tarixi va diniga, shuningdek, hozirgi voqealarga ishora qiladi.[1]
Musiqa asboblari boʻyicha olimlar fikri
[tahrir | manbasini tahrirlash]Baʼzi ulamolar, hadisda musiqa asboblaridan foydalanish soʻzsiz man etilganligini taʼkidlaydilar . Toʻrtta asosiy mazhabning asoschilari - islomiy tafakkur maktablari va boshqa koʻplab taniqli olimlar musiqa asboblarining qonuniyligi va ulardan foydalanish haqida bahslashdilar. Jumladan, Abu Hanifa rahimahulloh yoʻnalishiga asoslangan Hanafiy mazhabiga koʻra, biror kishining odamlarni Allohning zikridan chalgʻitish uchun cholgʻu chalayotgani maʼlum boʻlsa, uning guvohligi qabul qilinmaydi. Musiqa joiz emas.
Sunniy mazhabida keng eʼtirof etilgan“ Sahih al-Buxoriy ” sahih hadislar kitobida musiqa asboblari va qoʻshiq aytish haqida koʻplab hadislar kelgan.Oisha aytdilar:
Ikki kichik ansoriy qiz yonimda ansorlarning Buas kuni haqidagi qissalarini kuylayotgan paytda Abu Bakr uyimga keldi. Qizlar qoʻshiqchi emas edilar. Abu Bakr norozilik bilan dedilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning uylarida shaytonning cholgʻu asboblari. !" Bu hayit kuni sodir boʻldi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Ey Abu Bakr! Har bir millatning oʻz anʼanasi bor va bu bizning anʼanamizdir"[2]
Imom Gʻazzoliy kabi koʻplab tarixiy islom olimlari, agar qoʻshiqlar haromni targʻib qilmasa, cholgʻu asboblaridan foydalanish mumkinligini aytishgan.[3]
Zamonaviy talqinlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Nashid sanʼatkorlarining yangi avlodi oʻz sanʼatida turli xil musiqa asboblaridan foydalanadi. Koʻpgina yangi nashid sanʼatkorlari arab boʻlmaganlar va turli tillarda kuylashadi. Baʼzi nashid guruhlari - Native Deen, Outlandish va Raihan. . Boshqa taniqli nashidchilarlar: Ahmad Bukhotir, Yusuf Islom (ilgari Cat Stivens nomi bilan mashhur), Sami Yusuf, Junaid Jamshed, Maher Zayn, Xarris J, Siedd, Humood AlKhudher, Hamza Namira, Atif Aslam, Raef, Mesud Kurtisharns, Daw, Zayn Bhikha va Mishari Rashid Al-Afasi .
Hindiston yarimorolida joylashgan Qavali urdu tilida soʻzlashuvchilar orasida maʼnaviyat vaislomiy munosabatlari bilan mashhur. Aytishlaricha, Bhullay Shoh, Kabir Singx, Baba Farid va boshqalar kabi koʻplab ruhoniylar islom xabarini Panjobi, Saraiki va Urdu tillarida tarqatgan.
Qavalining buyuk ustalari Ustod (oʻqituvchi va tarbiyachiga hurmat bilan murojaat qilish shakli) Nusrat Foteh Ali Xon va Rahat Fateh Ali Khan deb aytiladi.
Nashid sanʼatkorlari butun dunyo boʻylab musulmon tomoshabinlarini oʻziga jalb qiladi va islomga yoʻnaltirilgan tanlovlarda (masalan, Mavlid), konferensiyalarda, kontsertlarda va shoularda, shu jumladan ISNAda chiqishlari mumkin.[4] Nasheed Bay kabi boshqa sanʼatkorlar va tashkilotlar nashidda asboblardan foydalanish oʻrniga, asboblarsiz, matnning oʻzini nashid shaklida aytishni targʻib qilmoqdalar.
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Raudvere, Catharina. Sufism Today: Heritage and Tradition in the Global Community. I. B. Tauris, 15 January 2009 — 76-bet. ISBN 9781845117627. Qaraldi: 2014-yil 6-yanvar.
- ↑ Sahih al-Bukhari 952 (Book 13, Hadith 4); English translation at https://sunnah.com/bukhari:952.
- ↑ „What is the ruling concerning Music?“. Dar al-Ifta al-Misriyyah. 2021-yil 23-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-iyun.
- ↑ „Islamic Music For the New Generation“. Ahmed Bukhatir.com (2017-yil 4-iyul). — „Young Muslim singers are doing just that with Islamic songs called “Nasheeds”“. 2021-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 17-mart.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Tibon, Jan-Jak, Inshad, tarix, fikr va madaniyatda Allohning paygʻambari Muhammad haqida ensiklopediyasi (2 jild.), C. Fitspatrick va A. Walker tomonidan tahrirlangan, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol. I, pp. 294–298.|ISBN]] 1610691776