Kontent qismiga oʻtish

Nancy Hafkin

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Nancy Hafkin

2013-yildagi Hafkin
Taʼlimi Brandeys universiteti
Boston universiteti
Kasbi Kompyuter olimasi
Mashhur ishlari Internet shon-shuhrat zaliga kiritildi
Turmush oʻrtogʻi Berhanu Abebe
Bolalari Ikkita

Nancy Jane Hafkin — tarmoqlanish, rivojlanish axboroti va elektron kommunikatsiyalar sohasining Afrikadagi kashshoflaridan biri boʻlib[1][2], u 1987–1997-yillar davomida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Afrika uchun iqtisodiy komissiyasi (UNECA) qoshidagi Pan-Afrika rivojlanish axborot tizimi (PADIS) faoliyatini rivojlantirishda muhim rol oʻynagan[3]. Shuningdek, u 1990-yillarning boshlarida, Afrikaning aksariyat hududlarida toʻliq Internet mavjud boʻlishidan oldin, Taraqqiyparvar kommunikatsiyalar uyushmasi orqali 10 dan ortiq mamlakatda email aloqasini yoʻlga qoʻyishga hissa qoʻshgan[4].

Faoliyati

Hafkin 1960–1965-yillarda Boston shahridagi Brandeys universitetida tarix va antropologiya yoʻnalishida tahsil olgan. Soʻngra 1965–1967-yillarda Boston universitetida oʻqigan. U yerda u professor Ruth Morgenthauni oʻziga ustoz sifatida topdi[5], u Hafkinni 1967–1973-yillardagi aspirantura davrida Afrika tarixini chuqur oʻrganishga undagan. Oʻsha paytda bu yangi rivojlanayotgan soha boʻlib, unda koʻplab ayollar faol ishtirok etgan. Hafkin Trade, Society and Politics in Northern Mozambique from 1753–1913 mavzusidagi dissertatsiyasi bilan doktorlik darajasini olgan.

Efiopiyaga koʻchishi

Hafkin 1975-yilda eri, Brandeisdagi hamkasbi boʻlgan efiopiyalik Berhanu Abebe bilan Efiopiyaga koʻchib oʻtdi va ular Addis-Abeba shahrida 2000-yilgacha, qariyb 25 yil yashashdi[6].

Hafkin Afrika uchun iqtisodiy komissiya (UNECA)da ishlagan paytda Internet hali mavjud emas edi. Uning UNECA dagi faoliyati Afrikaning barcha mamlakatlarida iqtisodiy rivojlanishga qaratilgan boʻlsa-da, u qitʼada axborotga kirish imkoniyati juda cheklanganini, maʼlumotlar asosan faks va pochta orqali almashilayotganini payqadi[4]. Hatto mamlakatda birorta ham ommaviy kutubxona yoʻq edi. Shu sababli u 1986-yilda Pan-Afrika rivojlanish axborot tizimi (PADIS)ni tashkil etish orqali axborot tanqisligi muammosini hal etishga kirishdi[6][4].

PADISdagi faoliyati bilan bir qatorda, u 1980–1981-yillarda Addis-Abeba universitetida tarix kafedrasi mudiri sifatida mehmon professor boʻlib ishlagan.

PADIS doirasidagi faoliyati davomida u Afrikaning oʻnlab mamlakatlarida dastlabki elektron kommunikatsiya tarmoqlarini yaratishga yordam berdi va koʻplab davlat amaldorlarini Internetning ahamiyatiga ishontirdi[7].

Yillar davomida Hafkin „gender va axborot texnologiyalari kontekstida global xabardorlikni oshirish hamda axborot texnologiyalariga tez va arzon kirishni taʼminlash orqali Afrikada axborot va tarmoqlanish imkoniyatlarini kengaytirish“ga katta hissa qoʻshdi. PADIS saʼy-harakatlari natijasida Afrikada yangi tarmoqlar shakllanib, axborot resurslariga kirish imkoniyati kengaydi va talabalarning yakkalanishi kamaydi[6][4].

AQShga qaytishi

2000-yilda u BMTdagi lavozimini tark etib, eri bilan birga AQShga qaytdi va oʻzining dastlabki ilmiy maqsadlaridan biri boʻlgan ayollar uchun axborotga kirish imkoniyatlarini yaxshilash ustida ishlashni davom ettirdi[4].

Akademik faoliyatdan nafaqaga chiqqanidan soʻng ham, Hafkin asosiy maʼruzachi sifatida faoliyat yuritib, axborot texnologiyalarida ayollarning ishtiroki va imkoniyatlarini kengaytirish mavzusida maʼruzalar oʻqib kelmoqda[4].

Yozuvchilik faoliyati

Nancy Hafkin 2006-yilda nashr etilgan Cinderella or Cyberella? Bilimlar jamiyatida ayollar imkoniyatlarini kengaytirish asarining muharriri boʻlib, ushbu toʻplamda axborot va kommunikatsiya texnologiyalari orqali ayollarni qoʻllab-quvvatlash yoʻllari yoritilgan[6].

Mukofotlari

Johannesburgda joylashgan APC har yili Afrikada axborot texnologiyalaridagi innovatsiyalar uchun beriladigan Nancy Hafkin mukofotini taʼsis etgan boʻlib, u rivojlanish maqsadida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanayotgan tashabbuslarni eʼtirof etadi[1].

2012-yilda Hafkin Internet shon-shuhrat zaliga Internet Jamiyati tomonidan kiritilgan[7].

Adabiyotlar

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Press Releases from the APC Networks“. APC (2001-yil 23-aprel). 2011-yil 23-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 13-mart.
  2. ↑ „Award for Namibia schools project“. BBC (2002-yil 10-noyabr). Qaraldi: 2011-yil 13-mart.
  3. ↑ „WIGSAT Associates“. WIGSAT. 2011-yil 28-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 13-mart.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Mitroff, Sarah „Nancy Hafkin Brought Internet to Africa, Now She's Tackling the Tech Gender Divide“ (2012). Qaraldi: 2021-yil 31-oktyabr.
  5. ↑ „Dr. Nancy Jane Hafkin“ (en). IT History Society (2015-yil 21-dekabr). 2017-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 31-oktyabr.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 „Nancy Hafkin | Internet Hall of Fame“. www.internethalloffame.org. Qaraldi: 2021-yil 31-oktyabr.
  7. ↑ 7,0 7,1 2012 Inductees (Wayback Machine saytida 13 December 2012 sanasida arxivlangan), Internet Hall of Fame website. Last accessed April 24, 2012
  8. ↑ „Lynne Rienner Publishers - Cinderella or Cyberella Empowering Women in the Knowledge Society“. www.rienner.com.