Najmiddin ar-Roziy
Abu Bakr Abdulloh ibn. Muhammad b. Shahavar b. Anvushervan ar-Roziy | |
|---|---|
| Unvoni | Najmiddin ar-Roziy |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 573/1177 |
| Vafoti | 654/1256 |
| Dini | Islom |
| Era | Islom oltin davri |
| Yurisprudensiya | Soʻfiy |
| Imom | Kubraviyya |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Tasavvuf |
| Mashhur ish(lar)i | Mirsad al-Ibod Men Mabdaʼ Ela Al-Maʼad |
Abu Bakr Abdulloh ibn. Muhammad b. Shahavar b. Anvushervan ar-Roziy (forscha: نجمالدین رازی; Najmiddin Daya taxallusi bilan tanilgan; (573 hijriy/1177 — 654 hijriy/1256) — 13-asr soʻfiyi. Daya oʻzining eng katta taʼsirlaridan biri Najmiddin Kubro asos solgan Kubraviyya soʻfiy tariqatiga ergashgan. Daya Xorazmga sayohat qilib, tez orada Najmiddin Kubroning muridi (shogird, shayx ustozga ergashib undan taʼlim oladigan, ruhiy tarbiya oladigan kishi[1]) ga aylandi.
Ustozi Najmiddin Kubro 618/1221-yilda oʻldirilgach, Daya Hamadonga, soʻng Ardabilga, undan keyin esa Onadoʻliga qochdi va u yerda zamondosh ustoz Rumiy bilan birga nihoyat qoʻnim topdi[manba kerak].
U yerda u ustozi Najmiddin Kubro taʼlimotlarini fors tilida arabcha sarlavha bilan Mirsad al-Ibod min al-mabdaʼ ilaʼl-maʼad (arabcha: مرصاد العباد من المبدأ الی المعاد) nomli asarga yozib qoldirdi; u qisqacha Mersad al-Ibod deb tanilgan va tasavvuf hamda islom ilohiyoti boʻyicha asosiy manba matnlardan biri sifatida shuhrat qozongan. Mersad al-Ibodning Muhammad-Amin Riahiy tayyorlagan tanqidiy nashri 1973-yilda Tehronda chop etilgan va shundan beri qayta-qayta nashr qilinib kelmoqda. Bu — puxta izohlar bilan taʼminlangan ilmiy nashr boʻlib, unda Najmiddin Roziyning hayoti va asarlari haqida keng qamrovli kirish qismi ham berilgan; u keyingi tadqiqotlar, xususan Najmiddin Roziy va tasavvuf boʻyicha izlanishlar uchun asosiy manba boʻlib kelgan. Mersad al-Ibod Hamid Algar tomonidan ingliz tiliga The Path of God’s Bondsmen: From Origin to Return. nomi bilan tarjima qilingan[2].