Kontent qismiga oʻtish

Nagʻlu toʻgʻoni

Koordinatalari: 34°38′28″N 69°43′01″E / 34.64111°N 69.71694°E / 34.64111; 69.71694
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Nagʻlu toʻgʻoni

2003-yilda Nagʻlu to‘g‘onining havodan ko‘rinishi
Nagʻlu toʻgʻoni is located in Afghanistan
Nagʻlu toʻgʻoni
Nagʻlu toʻgʻoni joylashuvi
Rasmiy nomi نغلو برېښناکوټ
Mamlakat Afgʻoniston
Manzil Surobi Tumani, Kobul viloyati
Koordinatalar 34°38′28″N 69°43′01″E / 34.64111°N 69.71694°E / 34.64111; 69.71694
Qurilish boshlandi 1960-yil
Ochilish sana 1968-yil
Toʻgʻon va suv oʻtkazgichlar
Toʻgʻon turi ogʻirlik kuchiga asoslangan
Balandligi (poydevor) 110 m (361 ft)[1][2]
Uzunlik 280 m (919 ft)
suv ombori
Umumiy sigʻimi 550,000,000 m3 (445,892 acre⋅ft)
Faol sigʻimi 375,000,000 m3 (304,017 acre⋅ft)
Oddiy balandlik 1,190 m (3,904 ft)

Nagʻlu toʻgʻoni (نغلو برېښناکوټ (pashto tili)) – Kobul daryosi ustida qurilgan gravitatsion toʻgʻon boʻlib, Kobul viloyatining Surobi Tumani hududida joylashgan. U mamlakat poytaxti Kobuldan taxminan 40 km sharqda joylashgan. Toʻgʻonning asosiy vazifasi gidroelektr energiyasi ishlab chiqarish hisoblanadi. Unda loyihaviy quvvati 100 MVt boʻlgan elektr stansiya mavjud[5]. U milliy elektr tarmogʻiga ulangan va mamlakatdagi eng yirik elektr stansiyasi hisoblanadi. Mazkur stansiya Kobul hududidagi taxminan 100 000 ta xonadonga elektr energiyasi yetkazib beradi[5][4] .

Nagʻlu toʻgʻoni balandligi 110 metr (361 fut), uzunligi esa 280 metr (919 fut) boʻlib, uning suv ombori 550 000 000 m³ (445 892 akr-fut) hajmda suv saqlash imkoniyatiga ega[6][1]. Toʻgʻon va uning suv ombori Afg‘oniston Energetika va suv vazirligi tomonidan boshqariladi. Elektr stansiyasi esa Da Afg‘oniston Breshna Sherkat tomonidan ishlatiladi[7] .

Toʻgʻon qurilishi Sovet Ittifoqi tomonidan 1960-yil yanvaridan 1968-yilgacha moliyalashtirilgan va nazorat qilingan. Birinchi generator 1967-yilda ishga tushirilgan. 1992-yilda Afgʻoniston Demokratik Respublikasi qulagandan soʻng, elektr stansiya Gulbuddin Hekmatyar tarafdorlari tomonidan Kobulni elektr energiyasidan mahrum qilish vositasi sifatida ishlatilgan[8]. 1990-yillarning oxiriga kelib stansiya jiddiy nosoz holga kelib qolgan va juda kam miqdorda elektr ishlab chiqara olgan. AQShning Afgʻonistonga bostirib kirishidan keyin esa stansiyadagi generatorlardan faqat ikkitasi ishlayotgan edi.

2006-yil avgust oyida Afg‘oniston Energetika va suv vazirligi Rossiyaning Technopromexport kompaniyasiga ishlamayotgan ikki generatorni taʼmirlash va transformatorlarni almashtirish uchun 32,5 million dollarlik shartnoma berdi[9]. Ikki generatordan birinchisi 2010-yil sentabrida ishga tushirildi, transformatorlar esa 2012-yil boshiga kelib almashtirildi. Ushbu taʼmirlash ishlari Jahon banki tomonidan moliyalashtirildi. Ikkinchi generator esa 2018-yil aprelida ishga tushirildi[10]. 2016-yil yanvar oyida Jahon banki Afgʻonistonga Nagʻlu toʻgʻonini toʻliq qayta qurish uchun 83 million dollar yordam ajratdi[11][5]. 2019-yil aprel holatiga koʻra, Nagʻlu gidroelektr stansiyasining toʻrtta generatori ham ishlayotgan edi[4].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Naghlu Dam Hydroelectric Power Plant“. Global Energy Observatory. 2013-yil 16-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 7-fevral.
  2. ↑ Природа. Академия наук СССР, 1912 — 93-bet. Qaraldi: 2016-yil 16-oktyabr (2014-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan). 
  3. ↑ „Hydroelectric Power Plants in Afghanistan“. IndustCards. 2012-yil 6-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 7-fevral.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 „Naghlu dam power output doubles to 100mw“. Pajhwok Afghan News (2019-yil 21-aprel). 2019-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 21-aprel.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 „Afghanistan Resurrects its Largest Hydropower Plant Toward a Brighter Future“. World Bank (2018-yil 14-may). 2019-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 21-aprel.
  6. ↑ „Modernization of HPP 'Naghlu'“ (Russian). Technopromexport. 2010-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 7-fevral.
  7. ↑ „Da Afghanistan Breshna Sherkat“. United States Energy Association (USEA) (2014). Qaraldi: 2019-yil 17-aprel.
  8. ↑ Adamec, Ludwig W.. Historical dictionary of Afghanistan, 4th, Lanham, Md.: Scarecrow Press, 2012 — 306-bet. ISBN 978-0-8108-7815-0. Qaraldi: 2016-yil 16-oktyabr (2014-yil 7-iyulda asl nusxadan arxivlangan). 
  9. ↑ „Technopromexport put into operation the first hydroelectric hydroelectric Naghlu in Afghanistan“ (Russian). Energy News (2010-yil 9-sentyabr). 2013-yil 20-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 7-fevral.
  10. ↑ „Naghlo Dam Turbines Up And Running“. TOLOnews (2018-yil 12-aprel). 2019-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 21-aprel.
  11. ↑ „WB to provide 1728 grant for Naghlu dam, water management“. Pajhwok Afghan News (2016-yil 24-yanvar). 2019-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 21-aprel.

Havolalar

Vikiomborda „Nagʻlu toʻgʻoni“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Nagʻlu_toʻgʻoni&oldid=654152" dan olindi