Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Мухтор Ашрафий

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Мухтор Ашрафович Ашрафий
Файл:Мухтор Ашрафий.жпг
Таваллуди 6-ноябр 1912-йил
Вафоти 15-декабр 1975-йил(1975-12-15)
(63 ёшда)
Касби композитор, дирижёр.
Мукофотлари SU Order of Lenin ribbon SU Order of Lenin ribbon SU Order of the Red Banner of Labour ribbon SU Order of the Red Banner of Labour ribbon SU Order of the Badge of Honour ribbon Андоза:Владимир Илич Ленин таваллудининг 100 йиллиги муносабати билан таъсис этилган медал Андоза:„1941-1945 йиллар Улуғ Ватан Урушида жасорат билан қилган хизматлари учун“ медали
SSSR xalq artisti O‘zbekiston SSR xalq artisti Badge of Honored Artist of the Uzbekistan SSR Medal Stalin Prize Medal Stalin Prize Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti

Мухтор Ашрафович Ашрафий (1912.11.6, Бухоро — 1975.15.12, Тошкент) — композитор, дирижёр. Ўзбек операси асосчиларидан. Ўзбекистон ССР халқ артисти (1939).

Таълим

Самарқанд мусиқа ва хореография илмий тадқиқот институтида таҳсил олган (1928—1930). Композициядан С. Н. Василенко, Б. С. Шехтер, М. О. Штейнберглардан таълим олган. Петербург консерваториясини дирижёрлик бўйича тугатган (1948).

Меҳнат фаолияти

1930-йилдан Ўзбек давлат мусиқали театри, кейинчлик Навоий номидаги Ўзбек опера ва балет театрининг бадиий раҳбари ва бош дирижёри, директори (1967—1971), 1944-йилдан Тошкент консерваториясининг ўқитувчиси, профессор (1953-йилдан), ректори (1947–62; 1971—1975). Самарқанд опера ва балет театрининг директори, бадиий раҳбари ва бош дирижёри (1964—1966).

Ижоди

Биринчи асари — „Содраш“ марши Т. Содиқов ва Ш. Рамазонов билан ҳамкорликда юзага келган (1929). Устози С. Н. Василенко билан ҳамкорликда илк ўзбек опералари „Бўрон“ (Комил Яшин либреттоси, 1939) ва „Буюк канал“ (Комил Яшин ва Мамажон Раҳмонов либреттоси, 1940)ни яратган. „Қаҳрамонлик“ (1942), „Ғолибларга шон-шарафлар“ (1944) симфониялари, „Дилором“ (Комил Яшин ва М. Муҳамедов либреттоси, 1958), „Шоир қалби“ (И. Султон либреттоси, 1960—1961) опералари, „Севги тумори“ (1969), „Матонат“ (1971), „Муҳаббат ва қилич“ (1973) балетлари, „Рустам ҳақида достон“ (1975, „Шоҳнома“ асосида) ораторияси ўзбек мусиқа маданиятига қўшилган катта ҳисса бўлди. „Вақт таронаси“ кантатаси (1952), „Баҳор ели“ (1937), „Насриддин Бухорода“ (Б. Арапов билан ҳамкорликда, 1942), „Опа-сингил Раҳмоновалар“ (1954), „Наташахоним“ (1965), „Кониют ғорининг сири“ (1967), „Семурғ“ (1972), „Ганг узра тонг“ (1975) каби кинофилмларга мусиқа ёзган, сим-фоник поэма ва сюиталар яратган. „Дилором“ операси асосида биринчи ўзбек филм-операси яратилди.

Мукофотлари

„Ҳамза“ номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти (1970) ҳамда Ж. Неру (1971), Ж. А. Носир (1972) халқаро мукофотлари лауреати.

Оиласи

  • Қизи — Муқаддима (1936—2013), шарқшунос
  • Ўғли — Фируз (1937—2009), архитектор
  • 4 нафар набираси бор[1].

Номини абадийлаштириш

Тошкент консерваторияси ва Тошкентдаги кўчалардан бирига Ашрфий номига берилган. Тошкентда Мухтор Ашрафий уй-музейи ташкил қилинган. Шунингдек, Бухоро марказида унинг номи билан аталадиган кўча бор. Абдурауф Фитрат асос солган мусиқа мактаби ҳозирги кунда Бухоро ихтисослаштирилган санъат мактабига айлантирилган ва унга Мухтор Ашрафий номи берилган[2].

Манбалар

  1. ↑ „Мир Мухтара Ашрафи, к столетию со дня рождения | Писма о Ташкенте“. 6-декабр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-март 2023-йил.
  2. ↑ „Мухтор Ашрафий хотирасига бағишланди“ (ўзбекча). Уза.уз. Қаралди: 15.3.23.

Адабиётлар

Ас: Ўзбек қушиқлари, Т., 1939; Вто-рая симфония, М., 1942, Первая симфония („Героическая“), М., 1945; Кантата „Ўзбекистон“, Т., 1948; Таджикская тансевалная сюита, М., 1957; Арии из опери „Дилором“, Т., 1972; „Амулет любви“, клавир, Т., 1973; Музика в моси жизни, Т., 1975.Ад..Джаббаро в А., Соломонова Т., Композитори и музиковеди Ўзбекистана, Т., 1975; Пеккер Я. Б., Ўзбекская опера, М., 1984[1].




  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил