Muxtor Ashrafiy: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
| hamkorligi = | | hamkorligi = | ||
| imzo = | | imzo = | ||
| mukofotlari = {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan | | mukofotlari = {{Lenin ordeni}} {{Lenin ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Mehnat Qizil Bayroq ordeni}} {{Hurmat Belgisi ordeni}} {{Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan taʼsis etilgan medal}} {{„1941-1945 yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali}} <br /> {{SSSR xalq artisti}} {{Oʻzbekiston SSR xalq artisti}} {{Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist}} {{Stalin mukofoti}} {{Stalin mukofoti}} {{Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti}} | ||
| sayt = | | sayt = | ||
}} | }} | ||
'''Muxtor Ashrafovich Ashrafiy''' (1912.11.6, [[Buxoro]] — 1975.15.12, [[Toshkent]]) — kompozitor, dirijyor. Oʻzbek operasi asoschilaridan. [[ | '''Muxtor Ashrafovich Ashrafiy''' (1912.11.6, [[Buxoro]] — 1975.15.12, [[Toshkent]]) — kompozitor, dirijyor. Oʻzbek operasi asoschilaridan. [[Oʻzbekiston SSR xalq artisti]] (1939). | ||
== Taʼlim == | == Taʼlim == | ||
{{Uzbekistan-bio-stub}} | {{Uzbekistan-bio-stub}} | ||
[[Turkum: | [[Turkum:Oʻzbekiston musiqa oʻqituvchilari]] | ||
[[Turkum: | [[Turkum:Oʻzbekiston konservatoriyasi oʻqituvchilari]] | ||
2026-yil 20-noyabr, 20:47 dagi (joriy) koʻrinishi
Muxtor Ashrafovich Ashrafiy | |
|---|---|
| Fayl:Muxtor Ashrafiy.jpg | |
| Tavalludi |
6-noyabr 1912-yil |
| Vafoti |
15-dekabr 1975-yil (63 yoshda) |
| Kasbi | kompozitor, dirijyor. |
| Mukofotlari |
|
Muxtor Ashrafovich Ashrafiy (1912.11.6, Buxoro — 1975.15.12, Toshkent) — kompozitor, dirijyor. Oʻzbek operasi asoschilaridan. Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1939).
Taʼlim
[tahrir | manbasini tahrirlash]Samarqand musiqa va xoreografiya ilmiy tadqiqot institutida tahsil olgan (1928—1930). Kompozitsiyadan S. N. Vasilenko, B. S. Shexter, M. O. Shteynberglardan taʼlim olgan. Peterburg konservatoriyasini dirijyorlik boʻyicha tugatgan (1948).
Mehnat faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]1930-yildan Oʻzbek davlat musiqali teatri, keyinchlik Navoiy nomidagi Oʻzbek opera va balet teatrining badiiy rahbari va bosh dirijyori, direktori (1967—1971), 1944-yildan Toshkent konservatoriyasining oʻqituvchisi, professor (1953-yildan), rektori (1947–62; 1971—1975). Samarqand opera va balet teatrining direktori, badiiy rahbari va bosh dirijyori (1964—1966).
Ijodi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Birinchi asari — „Sodrash“ marshi T. Sodiqov va Sh. Ramazonov bilan hamkorlikda yuzaga kelgan (1929). Ustozi S. N. Vasilenko bilan hamkorlikda ilk oʻzbek operalari „Boʻron“ (Komil Yashin librettosi, 1939) va „Buyuk kanal“ (Komil Yashin va Mamajon Rahmonov librettosi, 1940)ni yaratgan. „Qahramonlik“ (1942), „Gʻoliblarga shon-sharaflar“ (1944) simfoniyalari, „Dilorom“ (Komil Yashin va M. Muhamedov librettosi, 1958), „Shoir qalbi“ (I. Sulton librettosi, 1960—1961) operalari, „Sevgi tumori“ (1969), „Matonat“ (1971), „Muhabbat va qilich“ (1973) baletlari, „Rustam haqida doston“ (1975, „Shohnoma“ asosida) oratoriyasi oʻzbek musiqa madaniyatiga qoʻshilgan katta hissa boʻldi. „Vaqt taronasi“ kantatasi (1952), „Bahor yeli“ (1937), „Nasriddin Buxoroda“ (B. Arapov bilan hamkorlikda, 1942), „Opa-singil Rahmonovalar“ (1954), „Natashaxonim“ (1965), „Koniyut gʻorining siri“ (1967), „Semurgʻ“ (1972), „Gang uzra tong“ (1975) kabi kinofilmlarga musiqa yozgan, sim-fonik poema va syuitalar yaratgan. „Dilorom“ operasi asosida birinchi oʻzbek film-operasi yaratildi.
Mukofotlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]„Hamza“ nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti (1970) hamda J. Neru (1971), J. A. Nosir (1972) xalqaro mukofotlari laureati.
Oilasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Qizi — Muqaddima (1936—2013), sharqshunos
- Oʻgʻli — Firuz (1937—2009), arxitektor
- 4 nafar nabirasi bor[1].
Nomini abadiylashtirish
[tahrir | manbasini tahrirlash]Toshkent konservatoriyasi va Toshkentdagi koʻchalardan biriga Ashrfiy nomiga berilgan. Toshkentda Muxtor Ashrafiy uy-muzeyi tashkil qilingan. Shuningdek, Buxoro markazida uning nomi bilan ataladigan koʻcha bor. Abdurauf Fitrat asos solgan musiqa maktabi hozirgi kunda Buxoro ixtisoslashtirilgan sanʼat maktabiga aylantirilgan va unga Muxtor Ashrafiy nomi berilgan[2].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Мир Мухтара Ашрафи, к столетию со дня рождения | Pisma o Tashkente“. 6-dekabr 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 15-mart 2023-yil.
- ↑ „Muxtor Ashrafiy xotirasiga bagʻishlandi“ (oʻzbekcha). Uza.uz. Qaraldi: 15.3.23.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]As: Oʻzbek qushiqlari, T., 1939; Vto-raya simfoniya, M., 1942, Pervaya simfoniya („Geroicheskaya“), M., 1945; Kantata „Oʻzbekiston“, T., 1948; Tadjikskaya tansevalnaya syuita, M., 1957; Arii iz operi „Dilorom“, T., 1972; „Amulet lyubvi“, klavir, T., 1973; Muzika v mosi jizni, T., 1975.Ad..Djabbaro v A., Solomonova T., Kompozitori i muzikovedi Oʻzbekistana, T., 1975; Pekker Ya. B., Oʻzbekskaya opera, M., 1984[1].
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Oʻzbekistonlik shaxsiyat haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
- 6-noyabrda tugʻilganlar
- 1912-yilda tugʻilganlar
- Buxoroda tugʻilganlar
- 1975-yilda vafot etganlar
- 15-dekabrda vafot etganlar
- Lenin ordeni sohiblari
- Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari
- Hurmat Belgisi ordeni sohiblari
- SSSR xalq artistlari
- O‘zbekiston SSR xalq artistlari
- Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artistlar
- Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureatlari
- Oʻzbekistonlik shaxsiyatlarga oid chala maqolalar
- Oʻzbekiston musiqa oʻqituvchilari
- Oʻzbekiston konservatoriyasi oʻqituvchilari