Kontent qismiga oʻtish

Mustaqillik kuni

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
  Mustaqillik bilan bog‘liq Milliy kun
  Birlashuv yoki inqilob bilan bog‘liq milliy kun
  Milliy kun uchun boshqa sabablar
  Rasmiy Milliy kun yo‘q

Mustaqillik kuni – bu har yili nishonlanadigan tadbir boʻlib, xotiralash maqsadida millatning mustaqilligi yoki davlat suverenitetining yilligini esga olish uchun oʻtkaziladi. Odatda bu boshqa bir davlat yoki millat tarkibidan chiqilgandan soʻng, yoki harbiy bosqin tugaganidan keyin, yoxud hukumatda katta oʻzgarish sodir boʻlgandan keyin nishonlanadi. Koʻplab mamlakatlar oʻz mustaqilligini mustamlakachi imperiyadan ozod boʻlish bilan bogʻliq holda xotirlaydi.

Barcha mamlakatlar ham mustaqillikni milliy bayram sifatida nishonlamaydi. Koʻplari, jumladan Avstraliya, Kanada, Xitoy, Daniya, Fransiya[1], Yaponiya, Yangi Zelandiya, Irlandiya, Lyuksemburg, Saudiya Arabistoni, Janubiy Afrika, Tayvan va Turkiya boshqa muhim sanalarni milliy kun sifatida nishonlaydi.

Roʻyxat

Quyida dunyo mamlakatlarining mustaqillik kunlari keltirilgan:

Mamlakat Sana Qachon va kimdan mustaqil boʻlgan
Afgʻoniston 19-avgust 1919-yili Birlashgan Qirollikdan.
Albaniya 28-noyabr 1912-yili eʼlon qilingan, Usmonlilar imperiyasidan.
Jazoir 5-iyul 1962-yil, Fransiyadan.
Andorra 14-mart 1993-yili Fransiya va Ispaniyadan.
Angola 11-noyabr 1975-yili Portugaliyadan.
Antigua va Barbuda 1-noyabr 1981-yili Birlashgan Qirollikdan.
Argentina 9-iyul 1816-yili Ispaniyadan.
Armaniston 21-sentabr 1991-yili Sovet Ittifoqidan.
Avstriya 15-may 1955-yili AQSh, Sovet Ittifoqi, Birlashgan Qirollik hamda Fransiyadan.
Ozarbayjon 18-oktabr 1991-yili Sovet Ittifoqidan.
Bagamalar 10-iyul 1973-yili Birlashgan Qirollikdan.
Bahrayn 15-avgust 1971-yili Birlashgan Qirollikdan.
Bangladesh 26-mart Pokistondan ozodlik eʼlon qilingan, natijada toʻqqiz oy davom etgan urush (1971, 16-dekabrgacha).
Barbados 30-noyabr 1966-yili Birlashgan Qirollikdan.
Belarus 3-iyul 1944-yili Sovet qoʻshinlarining Minskni fashistlar Germaniyasidan ozod etishi.
Belgiya 21-iyul 1831-yili Belgiya inqilobi tufayli.
Beliz 21-sentabr 1981-yili Birlashgan Qirollikdan.
Benin 1-avgust 1960-yili Fransiyadan.
Boliviya 6-avgust 1825-yili Ispaniyadan.
Bosniya va Gersegovina 1-mart 1992-yili Yugoslaviyadan.
Botsvana 30-sentabr 1966-yili Birlashgan Qirollikdan.
Braziliya 7-sentabr 1822-yili Portugaliyadan mustaqillik eʼlon qilindi. Biroq 1825-yilning 29-avgustigacha tan olinmadi.
Bruney 1-yanvar 1984-yili Birlashgan Qirollikdan.
Bolgariya 22-sentabr 1908-yili Usmonlilar Imperiyasidan.
Burkina Faso 5-avgust 1960-yili Fransiyadan.
Burundi 1-iyul 1962-yili Belgiyadan.
Kamerun 1-yanvar Fransiya va Birlashgan Qirollikdan.
Kabo Verde 5-iyul 1975-yili Portugaliyaiyadan.
Chad 11-avgust 1960-yili Fransiyadan.
Chili 12-fevral 1818-yili Ispaniyadan mustaqillik eʼlon qilingan. Biroq chililiklar Mustaqillik Kunini 1844-yilgacha 18-sentabrda nishonlashgan.
Kolumbiya 20-iyul va 7-avgust 1810-yili Ispaniyadan.
Kongo 30-iyul 1960-yili Belgiyadan.
Kosta Rika 15-sentabr 1821-yili Ispaniyadan.
Xorvatiya 8-oktabr 1991-yili Yugoslaviyadan.
Kipr 1-oktabr 1960-yili 16-avgustda Birlashgan Qirollikdan. Biroq kiprliklar Mustaqillik Kunini 1-oktabrda nishonlashadi.
Chexiya va Slovakiya 28-oktabr

17-noyabr

Chexoslovakiya oʻlaroq 1918-yili Avstriya-Vengriyadan.

Slovakiya 1989-yili Chexoslovakiyadan.

Dominikan Respublikasi 27-fevral 1844-yili Gaitidan.
Sharqiy Timor 20-may 2002-yili Indoneziyadan.
Ekvador 10-avgust va 24-may 1809 10-avgustda Ispaniyadan mustaqillik eʼlon qilindi, biroq 1810-yil 2-avgustda bekor qilindi. 1822-yil 24-mayda batamom mustaqil boʻldi.
Eritreya 24-may 1993-yili Efiopiyadan.
Estoniya 24-fevral 1918-yili Rossiyadan. Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan vaqti (1944 – 1991) mustamlaka deb koʻrilsa-da, undan chiqish sanasi Mustaqillik Kuni sifatida nishonlanmaydi.
Finlandiya 6-dekabr 1917-yili Rossiyadan.
Gambiya 18-fevral 1965-yili Birlashgan Qirollikdan.
Gruziya 26-may 1918-yili Rossiyadan.
Gana 6-mart 1957-yili Birlashgan Qirollikdan.
Gretsiya 25-mart 1821-yili Usmonlilar Imperiyasidan.
Gvatemala 15-sentabr 1821-yili Ispaniyadan.
Gayana 26-may 1966-yili Birlashgan Qirollikdan.
Gaiti 1-sentabr 1804-yili Fransiyadan.
Gonduras 15-sentabr 1821-yili Ispaniyadan.
Islandiya 17-iyul 1944-yili Daniyadan.
Hindiston 15-avgust 1947-yili Birlashgan Qirollikdan.
Indoneziya 17-avgust Niderlandiyadan mustaqillik eʼlon qilingan kun. 1945-yili Yaponiyadan.
Isroil 14-may Yahudiy taqvimiga koʻra 5 Iyar kuni (15-aprel va 15-may orasida) nishonlanadi. Zamonaviy mustaqillikka 1948-yilning 14-mayida erishdi (Birlashgan Qirollikdan).
Yamayka 6-avgust 1962-yili Birlashgan Qirollikdan.
Iordaniya 25-may 1946-yil Birlashgan Qirollikdan.
Qozogʻiston 16-dekabr 1991-yili Sovet Ittifoqidan.
Keniya 12-dekabr 1963-yili Birlashgan Qirollikdan.
Shimoliy Koreya 9-sentabr 1948-yili, Korea Xalq Demokratik Respublikasi tashkil topishi bilan.
Janubiy Koreya 15-avgust 1945-yili Yaponiyadan.
Quvayt 26-yanvar 1961-yili Birlashgan Qirollikdan.
Qirgʻiziston 31-avgust 1991-yili Sovet Ittifoqidan.
Latviya 18-noyabr 1918-yili Rossiyadan.
Livan 22-noyabr 1943-yili Fransiyadan.
Lesoto 4-oktyabr Birlashgan Qirollikdan, 1966-yil
Liberiya 26-iyul 1847-yil
Litva 16-fevral 1990-yil
Madagaskar 26-iyun 1960-yil Fransiyadan.
Malavi 6-iyul [Birlashgan Qirollik]]dan, 1964-yil
Malayziya 31-avgust Birlashgan Qirollikdan, 1957-yil
Maldives 26-iyul Birlashgan Qirollikdan, 1965-yil
Mali 22-sentyabr Fransiyadan, 1960-yil
Malta 21-sentyabr Birlashgan Qirollikdan, 1964-yil
Mavrikiy 12-mart Birlashgan Qirollikdan, 1968-yil
Meksika 16-sentyabr 1821-yil
Moldova 27-avgust Sovet Ittifoqidan, 1991-yil
Mongoliya 26-noyabr Xitoydan, 1921-yil
Montenegro 21-may Serbiyadan, 2006-yil
Marokash 2-mart Fransiya va Ispaniyadan, 1956-yil
Mozambik 25-iyun Portugaliyadan, 1975-yil
Myanma 4-yanvar Birlashgan Qirollikdan, 1948-yil
Namibiya 21-mart 1990-yil
Nikaragua 15-sentyabr Ispaniyadan, 1821-yil
Niger 3-avgust Fransiyadan, 1960-yil
Nigeriya 1-oktyabr Birlashgan Qirollikdan, 1960-yil
Norvegiya 17-may Shveysariyadan, 1905-yil[2].
Pokiston 14-avgust Birlashgan Qirollikdan, 1947-yil
Panama 28-noyabr Ispaniyadan, 1821-yil[3]
Papua Yangi Gvineya 16-sentyabr Avstraliyadan, 1975-yil
Paragvay 15-may Ispaniyadan, 1811-yil
Peru 28-iyul Ispaniyadan, 1821-yil
Filippin 12-iyun Ispaniyadan, 1898-yil
Polsha 11-noyabr
Portugaliya 1-dekabr Ispaniyadan, 1640-yil[4].
Qatar 3-sentyabr Birlashgan Qirollikdan, 1971-yil
Irlandiya 6-dekabr Birlashgan Qirollikdan, 1922-yil
Makedoniya 8-sentyabr 1991.
Ruminiya 9-may Usmonlilar imperiyasidan, 1877-yil
Rossiya 12-iyun Sovet Ittifoqidan 1991-yil
Ruanda 1-iyul Belgiyadan, 1962-yil
San-Tome va Prinsipi 12-iyul Portugaliyadan, 1975-yil
Serbiya 15-fevral 1804-yil
Seyshell orollari 29-iyun Birlashgan Qirollikdan, 1976-yil
Syerra-Leone 27-aprel Birlashgan Qirollikdan, 1961-yil
Singapur 9-avgust Malayziyadan, 1965-yil
Slovakiya 17-iyul 1993-yil
Sloveniya 26-dekabr 1990-yil
JAR 11-dekabr Birlashgan Qirollikdan, 1931-yil
Shri Lanka 4-fevral Birlashgan Qirollikdan, 1948-yil
Surinam 25-noyabr Niderlandlardan, 1975-yil
Svazilend 6-sentyabr Birlashgan Qirollikdan, 1968-yil
Shveysariya 1-avgust 1291-yil
Tojikiston 9-sentyabr Sovet Ittifoqidan, 1991-yil
Tanzaniya 9-dekabr Birlashgan Qirollikdan, 1961-yil
Trinidad va Tobago 31-avgust Birlashgan Qirollikdan, 1962-yil
Tonga 4-iyun Birlashgan Qirollikdan, 1970-yil
Tunis 20-mart Fransiyadan, 1956-yil
Ukraina 24-avgust Sovet Ittifoqidan, 1991-yil
BAA 2-dekabr Birlashgan Qirollikdan, 1971-yil
AQSh 4-iyul Birlashgan Qirollikdan, 1776-yil
Urugvay 25-avgust Braziliyadan, 1825-yil
Oʻzbekiston 1-sentyabr Sovet Ittifoqidan, 1991-yil
Vatikan 11-fevral Italiyadan, 1929-yil
Venesuela 5-iyul Ispaniyadan, 1811-yil
Vyetnam 2-sentyabr Fransiyadan, 1945-yil
Yaman 30-noyabr Birlashgan Qirollikdan, 1967-yil
Zambiya 24-oktyabr Birlashgan Qirollikdan, 1964-yil
Zimbabve 18-aprel Birlashgan Qirollikdan, 1980-yil

Galereya

  • Braziliyada Mustaqillik kuni
    Braziliyada Mustaqillik kuni
  • Xorvatiyada Davlatchilik kuni
    Xorvatiyada Davlatchilik kuni
  • Germaniya birlashuvi kuni
    Germaniya birlashuvi kuni
  • Italiya birlashuvining yilligi
    Italiya birlashuvining yilligi
  • Koreya Milliy Ozodlik kuni
    Koreya Milliy Ozodlik kuni
  • Meksikadagi Dolores nidosi
    Meksikadagi Dolores nidosi
  • Vyetnam Milliy kuni
    Vyetnam Milliy kuni
  • Indoneziyada Mustaqillik kuni
    Indoneziyada Mustaqillik kuni
  • Amerika Qo‘shma Shtatlarida Mustaqillik kuni
    Amerika Qo‘shma Shtatlarida Mustaqillik kuni

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Bastille Day – 14th July“. Official Website of France. — „1789-yil 14-iyulda Bastiliya qamoqxonasining egallanishini xotirlovchi Bastiliya kuni har yili aynan shu sanada o‘tkaziladi. Asosiy tadbir — Yelisey maydonlarida bo‘lib o‘tadigan ulkan harbiy parad bo‘lib, unda Respublika Prezidenti va boshqa siyosiy yetakchilar ishtirok etadi. Shuningdek, butun Fransiya bo‘ylab mushakbozliklar va ommaviy raqslar bilan nishonlanadi.“. 2014-yil 15-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  2. ↑ Commonly celebrated on the Constitution Day set by signing of the Norwegian Constitution at Eidsvoll, 1814
  3. ↑ The 1903 separation from Colombia is also celebrated Separation Day
  4. ↑ The country’s original independence (from the Kingdom of León) was recognized on 5 October of 1143. That day is a holiday in Portugal, but for a different reason. (Implantation of the Republic, or Republic Day. Event of 1910.) Note that none of these events are similar to today’s declarations or recognition of independence as these are in fact the recognition of the rule of a king to the land. Portugal existed as a separated entity before 1143 and during the union with Ispaniya between 1580-1640

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Mustaqillik_kuni&oldid=635384" dan olindi