Muslim ibn Said al-Kilobiy

Vikipediyada ismi Muslim boʻlgan boshqa kishilar haqida ham maqolalar mavjud.

Muslim ibn Said ibn Aslam ibn Zur’a ibn Amr ibn Xuvaylid as-Soiq al-Kilobiy (arabcha: مسلم بن سعيد الكلابي‎‎) – 723–724-yillarda Umaviylar xalifaligining Xuroson viloyati hokimi.

Hayoti

Muslim ibn Saidning ajdodlari mashhur kishilar boʻlib, Banu Kilob qabilasining Amr boʻlimiga rahbarlik qilgan. U bobosi Aslam ibn Zur’a al-Kilobiy bilan Umaviylar davrida Xuroson viloyati hokimi boʻlib xizmat qilgan.

Muslimning bobosi Aslam ibn Zur’a 671–675-yillarda Xuroson hokimi boʻlib xizmat qilgan, otasi Said esa Iroqning qudratli hokimi Hajjoj ibn Yusufning tarafdorlaridan boʻlib, sodiqligi tufayli Makran shahriga hokim etib tayinlangan.

Muslimning otasi voliylik davrida oʻldirilganidan keyin Hajjoj uni oʻz oʻgillari qatorida katta qilgan. Dastlab Basra hokimi Adiy ibn Artat qoʻl ostida viloyat hokimi boʻlib xizmat qilgan. Manbalarga koʻra, ushbu lavozimda u yaxshi faoliyat olib borgan. 720-yilda Yazid ibn al-Muhallab qoʻzgʻoloni paytida viloyatning soliq tushumlarini olib Suriyaga qochib ketgan.

Keyinchalik Iroq hokimi Umar ibn Hubayra bilan doʻstlashgan, 722/723-yillarda Umar uni Said ibn Amr al-Haroshiyning oʻrniga Xurosonga hokim qilib belgilagan. Ushbu lavozimni egallagan vaqtda Movarounnahrda qaltis vaziyat hukmsurgan, yaʼni mahalliy fors va turk xalqlari oʻrtasida keng tarqalgan norozilik al-Haroshiy tomonidan shafqatsiz tarzda bostirilgan edi. Ibn Hubayra Muslimni bu lavozimga tayinlash chogʻida mahalliy aholi, ayniqsa, dinni qabul qilganlar (mavaliylar) bilan murosa qilishni maslahat bergan.

Adabiyotlar

• The History of al-Ṭabarī, Volume XXV: The End of Expansion: The Caliphate of Hishām, A.D. 724–738/A.H. 105–120, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-569-9. 
• Blankinship, Khalid Yahya. The End of the Jihâd State: The Reign of Hishām ibn ʻAbd al-Malik and the Collapse of the Umayyads. Albany, New York: State University of New York Press, 1994. ISBN 978-0-7914-1827-7. 
• Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9. 
• Gibb, H. A. R.. The Arab Conquests in Central Asia. London: The Royal Asiatic Society, 1923. OCLC 499987512. 
• The History of al-Ṭabarī, Volume XXVI: The Waning of the Umayyad Caliphate: Prelude to Revolution, A.D. 738–744/A.H. 121–126, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-810-2. 
• The History of al-Ṭabarī, Volume XXIV: The Empire in Transition: The Caliphates of Sulaymān, ʿUmar, and Yazīd, A.D. 715–724/A.H. 96–105, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-7914-0072-2. 

Oldingisi Said ibn Amr al-Haroshiy

Umaviylar xalifaligining Xuroson viloyati hokimi 723–724

Keyingisi Asad ibn Abdulloh