Muhammad ibn Xolid ibn Barmak
| Muhammad ibn Xolid ibn Barmak | |
|---|---|
| Abbosiylar xalifaligi saroy bosh nazoratchisi | |
|
Mansab davri 788 – 795 | |
| Vorisi | Al-Fadl ibn ar-Rabiy |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Oʻlim sababi | kasallik |
| Otasi | Xolid ibn Barmak |
Muhammad ibn Xolid ibn Barmak – Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashid (h. 786–809) davrida katta qudratga ega boʻlgan forsiy Barmakiylar oilasi vakili.
Hayoti
Muhammad Yahyo ibn Xolidning ukasi boʻlgan[1]. Yahyo 786-yilda vazir etib tayinlangach, Barmakiylar 20 yil davomida Abbosiylar xalifaligi siyosiy ishlari ustidan nazoratni oʻz qoʻliga olgan[1]. Muhammad ibn Xolid 788–795-yillar oraligʻida xalifaning saroy bosh nazoratchisi lavozimida xizmat qilgan[1]. Keyinchalik bu lavozimga al-Fazl ibn ar-Rabiy tayinlangan[2]. Tarixiy rivoyatlarda al-Fazl Barmakiylarning asosiy raqibi va saroydagi muxolif sifatida koʻrsatiladi[3].
Muhammad ibn Xolid, shuningdek, Yaman va Jazira (hozirgi Iroqning shimoliy va Suriya hududlaridagi mintaqa)da noib vazifasini ham bajargan[4].
803-yilda Barmakiylarning aksariyati qamoqqa olingan boʻlsa-da, Muhammad ibn Xolid ular orasida bu jazodan qutulib qolgan yagona vakil boʻlgan[1]. Bunga sabab, Xolid xalifaning buyrugʻiga zid ravishda Jaʼfar ibn Yahyo tomonidan ozod etilgan Yahyo ibn Abdullohning qochishga urinishini xalifaga xabar qilganligi boʻlishi mumkin. Bu xatti-harakati sababli Horun ar-Rashidning unga boʻlgan ishonchini saqlab qolgan[5].
Manbalar
Adabiyotlar
- Barthold, W.; Sourdel, D. (1960). "al-Barāmika". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 1033–1036 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_COM_0099. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=al-Bar%C4%81mika&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXX: The ʿAbbāsid Caliphate in Equilibrium: The Caliphates of Mūsā al-Hādī and Hārūn al-Rashīd, A.D. 785–809/A.H. 169–192, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-564-4.
- Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.
- Kennedy, Hugh. When Baghdad Ruled the Muslim World: The Rise and Fall of Islam's Greatest Dynasty. Cambridge, Massachusetts: Da Capo Press, 2006. ISBN 978-0-306814808.
- Madelung, W. (2002). "Yaḥyā b. ʿAbd Allāh". in Bearman, P. J.. Encyclopaedia of Islam. Volume XI: W–Z (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 242–243 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_7947. ISBN 978-90-04-12756-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Ya%E1%B8%A5y%C4%81+b.+%CA%BFAbd+All%C4%81h&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- van Bladel, Kevin (2012). "Barmakids". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. doi:10.1163/1573-3912_ei3_COM_24302. ISSN 1873-9830. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_24302.