Muhammad ibn Vosil
Muhammad bin Vosil ibn Ibrohim at-Tamimiy (arabcha: محمد بن واصل بن إبراهيم التميمي), al-Hanzaliy nomi bilan ham tanilgan[1], 870-yilda Abbosiylar xalifaligining Fors viloyati ustidan nazoratni qoʻlga kiritgan harbiy sarkarda. 876-yilgacha Fors viloyatida vaqti-vaqti bilan hukmronlik qilgan, keyinchalik Seyistonning Safforiy amiri Yaʼqub ibn al-Lays as-Saffor tomonidan qoʻlga olinib, qamoqqa tashlangan.
Dastlabki faoliyati
Muhammad Xorijiylar bilan uzoq tarixiy aloqalarga ega boʻlgan arab oilasiga mansub edi. 837-yilda Bost shahrida Xorijiylar guruhiga boshchilik qilgan va Abbosiylar hokimiyatiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. Uning qoʻshinlari Seyiston hokimining qoʻshinini magʻlub etishga va hokimning oʻgʻli, armiya yetakchisini asir olishga muvaffaq boʻlgan. Muhammad muzokaralardan soʻng uni ozod qilgan, keyinchalik u Bost hududini tark etib, koʻplab boshqa Xorijiy qochqinlar yashiringan Kirmon hududi tomon yoʻl olgan[2].
Fors viloyati boshqaruvi
Sharqda maʼlum muddat faoliyat olib borganidan soʻng Muhammad Fors viloyatiga koʻchib oʻtdi. 870-yilda xalifaning Fors ustidan nazorati yillar davomida tartibsizliklar tufayli zaiflashgani sababli u hukumatga qarshi isyon koʻtarishga qaror qildi. Muhammad mahalliy kurdlar yetakchisi[3] bilan ittifoq tuzdi va ular birgalikda viloyat hokimi al-Horis ibn Sima ash-Sharobiyni magʻlub etdi va uni oʻldirdi. Bu gʻalaba natijasida Forsda Abbosiylar hokimiyati quladi va Muhammad viloyat ustidan nazoratni qoʻlga oldi[4].
Manbalar
- ↑ Al-Tabari, p. 116 n. 334
- ↑ Tor, p. 132
- ↑ "Kurds" could be used by the historians as a general term meaning any nomadic Iranians. Minorsky, "The Guran, " Bulletin of the School of Oriental and African Studies 11:1 (1943), p. 75, qtd. in Tor, p. 126 n. 37
- ↑ Bosworth, pp. 147–8; Tor, p. 132; al-Tabari, p. 116