Muhammad ibn Ali Ravandiy
Muhammad ibn Ali Ravandiy (forscha: محمد بن علی راوندی; 1207-yildan keyin vafot etgan) fors[1] tarixchisi boʻlib, Buyuk Saljuqiylar imperiyasi qulash davrida va undan keyin Xorazmshohlar imperiyasi bosqini paytida Rahat al-sudur va ayat al-surur asarini yozgan.
Ravandiyning hayoti haqida tafsilot beradigan yagona manba uning oʻz kitobidir. U Koshon yaqinidagi Ravanddan boʻlgan ilm ahli oilasidan edi va 1174–1184-yillarda Hamadonda hanafiy fiqhini oʻrgandi[1]. Xattot sifatida Ravandiy To‘g‘rul III uchun Qur’on nusxasini koʻchirish maqsadida saroyga olib kelingan va sultonning iltifotiga sazovor boʻlgan. Toʻgʻrul qamoqqa olingach, Ravandiy Shihabiddin al-Kashaniy homiyligiga ega boʻlib, u Ravandiyini Rahat as-sudur asarini yozishga undagan. Ravandiy kitobini Sulaymonshoh IIga bagʻishlamoqchi boʻlgan, biroq ikkinchisi Rum sultoni sifatida taxtga chiqqanidan soʻng uni Kayxusrav Iga bagʻishlagan. Keyinchalik Rahat as-sudur Murod II hukmronligi davrida turk tiliga tarjima qilingan[1].
Ravandiy 1207-yildan keyin vafot etgan[2].
Zamonaviy davr
1921-yilda Rahat al-sudur asari Muhammad Iqbol (1938-yilda vafot etgan) tomonidan nashr etilgan[3]. Iqbol, Edward Browne va Mirzo Muhammad Qazviniy tomonidan u boshqa matnlardagi manba sifatida tan olingan, xususan Rashid ad-Din Hamadoniy (1318-yilda vafot etgan)ning Jome at-tavorixi, Mirxond (1498-yilda vafot etgan)ning Ravzat as-safosi hamda Hamdalloh Mustavfiy (1339/1340-yildan keyin vafot etgan)ning Tarix-i guzidasi shular jumlasidandir[3].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Hillenbrand 1995.
- ↑ Özgüdenli 2017.
- ↑ 3,0 3,1 Bosworth 2001, s. 15.
Havolalar
- The History of the Seljuq Turks: from the Jāmi al-Tawārīkh : an Ilkhanid Adaptation of the Saljuq nama. Curzon Press, 2001.
- Durand-Guédy, David. Turko-Mongol Rulers, Cities and City Life. Brill, 2013. ISBN 978-90-04-25700-9.
- Bosworth, C. E., ed (1995). "Rāwandī". Encyclopaedia of Islam. Volume VIII: Ned–Sam (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. ISBN 978-90-04-09834-3. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/rawandi-SIM_6253.
- Özgüdenli, Osman G. (2017). "Gıyaseddin Keyhüsrev I". in Fleet, Kate; Krämer, Gudrun; Matringe, Denis et al.. Encyclopaedia of Islam (3- nashri). Brill Online. ISSN 1873-9830. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/*-COM_32073.
- The Seljuks of Anatolia: Court and Society in the Medieval Middle East. I.B.Tauris, 2013. ISBN 978-0857733467.