Kontent qismiga oʻtish

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiy (arabcha: محمد بن القاسم القندوسي‎‎; taxminan 1790-yilda tugʻilgan – 1861-yilda vafot etgan) – Jazoirning janubi-gʻarbidagi Qanaadasada tugʻilgan jazoirlik soʻfiy xattot va olim.

Hayoti

Qanaadasa, Jazoir, Muhammad al-Qundusiyning tugʻilgan joyi.

Al-Qundusiy 1790-yilda Jazoirning janubi-gʻarbidagi Qanaadasada tugʻilgan[1][2]. 1828-yilda u Fosga hijrat qilib, u yerda yashagan va ziravorlar bozorida hanout (doʻkon) ochib, unda oʻt-oʻlanlar sotgan[3].

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiy nisbatan nomaʼlum shaxs sifatida yashagan, biroq uni taniganlar Muhammadni orif, avliyo sifatli, botiniy ilmlardan xabardor va ruhiy teran deb taʼriflashgan[4].

U koʻplab kitoblar yozgan va bir qancha devon (toʻplam asarlar)ni koʻchirib yozgan. U marokashlik Alaviylar sulolasi sultoni Slimanga 15-asr Muhammad al-Jazuliy tomonidan yozilgan, soʻfiylikdagi muhim matnlardan biri – Daloil al-Xayratni bilish darajasi (ijozasi)ni bergan[5]. Al-Qundusiy 1861-yilda vafot etgan[2][6].

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiy Qodiriy va Nosiriy tariqatlariga mansub soʻfiy edi[7].

Xattotlik

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiy oʻzi yangilik kiritgan magʻribiy yozuvning dabdabali uslubiga ixtisoslashgan isteʼdodli xattot edi. Shuningdek, u 12 jilddan iborat Qurʼon nusxasini yaratib, uni 1850-yil 7–8-sentabrda tugatgan, bu nusxa al-Xizāna al-Ḥassaniada saqlanadi[8]. U Fesdagi Idris II zaviyasida Alloh nomini chizgan[9].

Asarlari

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiyning asarlari qatoriga quyidagilar kiradi:

  • arabcha: التأسيس في مساوي الدنيا ومهاوي إبليس‎‎[10] 1838-yilda yakunlangan[11].
  • البوارق الأحمدية في الحركة والسكونية
  • الصلاة الوافية من الأحوال الظلمانية
  • arabcha: التلوين والتمكين في مطلع الصلاة على صاحب الوحي المبين‎‎ 1852-yilda yakunlangan
  • Tanlangan Paygʻambarga salovotlar haqidagi poklik ahlining ichimligi[12]. (yoki شراب أهل الصفا في الصلاة على النبي المصطفى), shuningdek, طريق المعراج إلى حضرة صاحب التاج nomi bilan ham maʼlum; 1838-yilda yakunlangan
  • Zikr va munojotlarning buyuk iksiri سيف العناية لمريد الكفاية
    • تقاييد في الاسم اللطيف[13].
    • مختصر في أسماء الله الحسنى[13].

Merosi

Muhammad bin al-Qosim al-Qundusiyning asarlarining aksariyati hozir Rabotdagi milliy kutubxonada saqlanadi[14].

Uning asarlari Qandus deb ataladigan shriftning yaratilishiga ilhom bergan[15]; u TPTQ Arabicda Kristyan Sarkis tomonidan ishlab chiqilgan va Type Directors Clubning 2017-yilgi Typeface Design Award mukofotini qoʻlga kiritgan[16].

Manbalar

  1. ↑ Pierre Joris, Habib Tengour. Poems for the Millennium, Volume Four The University of California Book of North African Literature. Univ of California Press, 1995 — 265-bet. ISBN 978-0-520-26913-2. 
  2. ↑ 2,0 2,1 الأعلام - ج 7 - محمد بن قاسم - نافع بن الحارث (ar). IslamKotob. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr (2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  3. ↑ IslamKotob. الشرب المحضر والسر المنتظر من معين أهل القرن الثالث عشر (ar). IslamKotob. 
  4. ↑ „Muhammad al-Qandusi“ (en-GB). Awliya Map. Qaraldi: 2019-yil 21-dekabr.
  5. ↑ أبي عبد الله محمد بن. طريق المعراج إلى حضرة صاحب التاج (ar). Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية, 2015-01-01. ISBN 978-2-7451-7515-1. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr (2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  6. ↑ البهنسي, عفيف. معجم مصطلحات الخط العربي والخطاطين, الأولى, بيروت: مكتبة لبنان ناشرون, 1995 — 123-bet. 
  7. ↑ „The Grand Elixir of Invocations“. www.goodreads.com. Qaraldi: 2020-yil 13-iyun.
  8. ↑ الأعلام – خير الدين الزركلي – ج 7 – الصفحة 9
  9. ↑ أبي عبد الله محمد بن. طريق المعراج إلى حضرة صاحب التاج (ar). Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية, 2015-01-01. ISBN 978-2-7451-7515-1. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr (2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  10. ↑ الأعلام - ج 7 - محمد بن قاسم - نافع بن الحارث. IslamKotob. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr (2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  11. ↑ طريق المعراج إلى حضرة صاحب التاج. Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية, 2015-01-01. ISBN 978-2-7451-7515-1. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr (2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  12. ↑ al-Qandusi, Muhammad Bin al-Qasim. The Drink of the People of Purity. Muhammadan Press, 2014. ISBN 978-9810904135. 
  13. ↑ 13,0 13,1 طريق المعراج إلى حضرة صاحب التاج. Dar Al Kotob Al Ilmiyah دار الكتب العلمية, 2015-01-01. ISBN 978-2-7451-7515-1. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr (2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  14. ↑ Joris, Pierre; Tengour, Habib. Poems for the millennium : the University of California book of North African literature.. University of California Press, 2012. ISBN 978-0-520-95379-6. OCLC 879553614. 
  15. ↑ „Qandus – Laura Meseguer“. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr.
  16. ↑ „Typeface Design 2017“. 2019-yil 20-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 20-dekabr.