Muhammad as-Samman al-Madaniy
Muhammad bin Abdul Karim as-Samman al-Madaniy | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 1718 |
| Vafoti |
1776 Madina |
| Dini | Islom |
| Mazhab | sunniy |
| Yurisprudensiya | shofiʼiy |
| Imom | ashʼariy |
| Tanilgan sohasi | Sammoniya soʻfiylik tariqatiga asos solishi |
Shayx Muhammad bin Abdul Karim as-Samman al-Madaniy (1718-yilda Madinada tugʻilgan; 1775-yilda vafot etgan) — islom paygʻambari Muhammad avlodidan boʻlgan ulamo. U aqida sohasida ashʼariy tushunchasiga ega sunniy bo‘lgan, fiqh sohasida esa shofiʼiy usuliga amal qilgan hamda tasavvuf sohasida Junayd Bagʻdodiy yoʻliga ergashgan.
U faqih, hadis bo‘yicha mutaxassis va oʻz zamonasining tarixchisi bo‘lgan, shuningdek Madina shahrining mutavallisi hamda Muhammad maqbarasi qoʻriqchisi edi. Dastlab u Damashqda Xalvatiya soʻfiylik tariqatida taʼlim olgan, biroq keyinchalik Allohga yaqinlashishning yangi usulini ishlab chiqqan va bu yoʻl oxir-oqibat Sammaniya tariqati deb atalgan. Bu tariqat uning qaytib kelgan shogirdlari hamda keyinchalik Palembang sultoni tomonidan Jiddadagi Sammaniya xonaqohini moliyalashtirish hisobiga Indoneziyada, ayniqsa Palembangda mashhur bo‘lib ketdi[1].
Tugʻilishi va nasabi
Shayx Samman 1718-yilda Madinada tugʻilgan va Hasan ibn Ali orqali Muhammad avlodidan bo‘lgan. Hasan ibn Ali esa Fotima az-Zahro binti Muhammadning o‘g‘li. Uning oilasi Quraysh qabilasidan edi[2].
Hayoti
Shayx Samman dastlab Damashqdagi Xalvatiya tariqatini oʻrgangan. Uning ustozi suriyalik avliyo Shayx Mustafo Bakriy edi. Keyinchalik u zikr usullari, Vazifa, hamda tasavvufning boshqa taʼlimotlarini oʻz ichiga olgan darslarni yoʻlga qoʻya boshladi. U Allohga yaqinlashishning bir usulini ishlab chiqqan va bu yoʻl oxir-oqibat Sammaniya tariqati deb atalgan. Ilm olish uchun u umrini turli sayohatlarda oʻtkazgan. U taʼlim olish maqsadida borgan joylar qatorida Eron, Suriya, Hijoz va Movarounnahr bor[2].
Sammaniya tariqati uning ayrim shogirdlari orqali Indoneziyaga tarqalgan va uning toʻgʻriligi Nahdlatul ulamo homiyligi ostida tan olinadi[3].
Asarlari
Uning eng mashhur asari — Al-Insab kitobi. Shuningdek u Mu'jamul Mashayex, Tazyilul Tarix Bagʻdad va Tarix Marv kabi boshqa kitoblarni ham yozgan.
Vafoti
Shayx Samman 1776-yil 24-yanvar, chorshanba kuni Madinada vafot etgan va Al-Baqida dafn qilingan.
Manbalar
- ↑ Kersten, Carool. A History of Islam in Indonesia: Unity in Diversity.. Edinburgh University Press, 2017 — 46-bet. ISBN 978-0-7486-8183-9.
- ↑ 2,0 2,1 „Syaikh Samman: Pendiri Tarekat Sammaniyah“ [Shaykh Samman: Founder of the Sammaniyah Order]. Pejalan Ruhani (2021-yil 9-yanvar).
- ↑ Ichsan, Syalaby „Fatwa Sesat Bukan Untuk Tarekat Sammaniyah“ [Heresy Fatwa Is Not For The Sammaniyah Order]. Republika (2014-yil 23-oktyabr).