Muhammad Isʼhoq
Muhammad Isʼhoq | |
|---|---|
মুহম্মদ ইসহাক | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 1883 |
| Vafoti | 19-noyabr 1938-yil |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Sunniylik |
| Yurisprudensiya | Hanafiylik |
| Education | as-Savlatiya madrasasi |
Mavlono Muhammad Isʼhoq (bengalcha: মুহম্মদ ইসহাক; 1883 – 18-noyabr 1938) – bengal ulamo, soʻfiy, muallif va xayriyachi.
Hayoti va taʼlimi
Is’hoq 1883-yilda Bengal prezidentligi tarkibidagi Noaxali okrugining Feni hududida bengallik musulmon oilasida tugʻilgan[1]. U boshlangʻich diniy taʼlimni mahalliy diniy muassasada olgan. Soʻng Komilla shahrida ulamo kursiga qabul qilingan[1]. Keyinroq u Makkaga yoʻl olib, u yerda as-Savlatiya madrasasiga oʻqishga kirgan[1]. U Shayxu’d-Dal’ail Abdul Haqq Muhajir Makki rahbarligida, uni asrab olingan oʻgʻlidek koʻrgan ustoz qoʻlida, ushbu muassasada oʻn bir yil davomida islomshunoslik va arab tilini oʻrgangan[1]. Keyinchalik u shu madrasaga mudarris etib tayinlangan. U ustozidan xilofat olib, oʻz yurtiga qaytgan[1].
Faoliyati
Bengalga qaytgach, Ishoq sufiyona amaliyot bilan ham shugʻullangan. Aytilishicha, unda karomat boʻlgan[1]. Odamlar undan maʼnaviy yoʻl-yoʻriq soʻrab keladigan boʻlishdi. U Komilla, Noaxali, Barisal, Hatiya va Sandvipga sayohat qilgan[1]. Bu joylarda koʻplab odamlar uning muridlariga aylangan. Keyinchalik u Karomat Ali Jaunpuriyning nabirasi boʻlgan Abdul rab Jaunpuriy qoʻlida yana bayʼatini yangilagan[1]. Shundan soʻng u Taiyunis taʼsiriga tushishni boshlagan.
1936-yilda Is’hoq Daganbhuiyanda, Fenida Is’hoqiya yetimxonasiga asos solgan[2]. U oʻzining barcha koʻchmas mulklarini ushbu yetimxonaga xayriya qilgan[1]. Is’hoq, shuningdek, masjidlar, iydgohlar va madrasalarni barpo etish uchun moliyaviy yordam bergan.
Is’hoq Taʼlim-e-Haqqani va Fuyud-e-Ishaqi nomli urdu tilidagi kitob yozgan[1]. Unda u soʻfiylik masalalari, zikr va vositachilik (tavassut)ni bayon qilgan. U faol siyosatdan yiroq turgan, biroq Jamiat Ulema-e-Hindning mustaqillik harakatini qoʻllab-quvvatlagan[1].
Vafoti
Is’hoq 1938-yil 18-noyabrda vafot etgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 Islom, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza et al., eds (2012). "Ishaq, Mawlana Muhammad". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online nashri). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Ishaq,_Mawlana_Muhammad.<!--->
- ↑ „arxiv nusxasi“ (bn). Daganbhuiyan Upazila. 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 8-yanvar.