Muhammad Ali al-Husayniy
Muhammad Ali al-Husayniy | |
|---|---|
| Unvoni | Livandagi Arab Islom Kengashining Bosh kotibi |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | 1974-yil 1-may |
| Dini | Islom |
| Millati | livanlik, saudiya arabistonlik |
| Mashhur ish(lar)i | Moʻtadil Islom sari, Mazhablararo nizolar xatari va ularga qarshi kurash yoʻllari |
| Kasbi | islomshunos tadqiqotchi, maʼruzachi |
Muhammad Ali al-Husayniy (1974-yil 1-mayda tugʻilgan) – saudiya arabistonilik fuqarolikka ega boʻlgan livanlik shia islomshunos tadqiqotchi va maʼruzachi, Livandagi Arab Islom Kengashining amaldagi Bosh kotibi. U yetmishdan ortiq kitob muallifi boʻlib, sunniylar va shialar oʻrtasidagi birlikni targʻib qiluvchi birlashtiruvchi intellektual va siyosiy pozitsiyalari bilan ajralib turadi. Uning asarlari orasida Moʻtadil Islom sari va Mazhablararo nizolar xatari va ularga qarshi kurash yoʻllari bor[1]. U dastlab Hizbullohni qoʻllab-quvvatlagan, biroq keyinchalik ushbu partiyaga muxolif boʻlib qoldi, Isroil nuqtayi nazarini qabul qildi va bir necha bor Isroil bilan hamkorlik qilganlikda ayblandi[2].
Tarjimai holi
Muhammad Ali al-Husayniy 1974-yil 1-may kuni Bayrut janubiy chekkasidagi Bir al-Abd tumani, G‘ubayr qishlogʻida tugʻilgan. U sunniylar va shialar oʻrtasidagi birlikni targʻib qiluvchi eng muhim shaxslardan biri hisoblanadi, bu borada u islomiy konferensiyalardagi ishtiroki va ochiq muloqotga chaqirishi bilan tanilgan. U islom barcha uchun bagʻrikeng din ekani, fiqhiy farqlar esa toʻqnashuvga olib kelmasligi kerakligi haqidagi qarashga asoslanib, turli mazhablar oʻrtasida ishonch koʻpriklarini qurishga intiladi. Islom safini birlashtirishdagi rolidan tashqari, u koʻp marotaba dinlararo muloqotlarda qatnashib, barcha ilohiy dinlar vakillari oʻrtasida hamjihatlik va bagʻrikenglikning ahamiyati, turli dinlar oʻrtasida umumiy asos topish orqali dunyo tinchligini mustahkamlash zarurligi haqida daʼvatlar bilan chiqqan[3].
U 2012-yilda Livan harbiy sudi tomonidan Isroil bilan aloqa oʻrnatishga uringanlikda ayblanib, besh yil qamoq jazosiga hukm qilindi[4][5][6]. Rumiya qamoqxonasida saqlanayotgan paytida Husayniy Isroil bilan aloqadorligi haqidagi ayblovlarni rad etdi va bu ayblovlarni qoʻllab-quvvatlovchi dalillar yoʻqligini taʼkidladi. U oʻz hukmini siyosiy motivatsiyalangan, deb atab, bu qaror Eronni rozi qilish uchun qabul qilinganini maʼlum qildi. Biroq hukm eʼlon qilinishidan avval, 2011-yil 10-avgust kuni Livan harbiy sudi unga qarshi yetarli dalillar va dushman davlatlar bilan aloqa mavjud emasligi sababli sud jarayonini toʻxtatish toʻgʻrisida qaror chiqargan edi. Hizbulloh ushbu qaror ustidan shikoyat kiritdi va sud uni qamoq jazosiga hukm qilib, hukmni ijro etdi[7].
Gʻazo va Livandagi urush
Al-Husayniy Isroil okkupatsion armiyasi targʻib qilayotgan nuqtayi nazarni qabul qilgan shaxs sifatida baholanadi. U Gʻazoda tinch aholining oʻldirilishi uchun qarshilik harakatlari amalga oshirganlikda ayblandi[8], Abu Ubayda, Qassam brigadalari matbuot kotibini tahdid qildi va Hizbullohga hujum qilib, Isroil okkupatsion armiyasi uning yetakchilarini nishonga olishni davom ettirishini bashorat qildi[9]. Uning intervyularidan birida u Isroil okkupatsion armiyasiga Livan Hizbullohidan koʻra koʻproq ishonishini aytdi. Bu orada Livanda qariyb 2 500 tinch aholi, Falastinda esa 42 000 dan ortiq kishi halok boʻlgan edi[10][11].
U Hizbullohning sobiq uchinchi bosh kotibi Hasan Nasrulloh nishonga olinishi mumkinligini kutgan holda, uni kech boʻlmasidan vasiyatini yozishga chaqirdi va unga qarata shunday murojaat qildi: Vaʼda va ahdingni hamda vasiyatingni yoz…[12][13][14].
Saudiya fuqaroligi
Al-Husayniyga 2021-yil 15-noyabr kuni chiqarilgan qirollik farmoni asosida Saudiya Arabistoni fuqaroligi berildi. Al-Husayniy buni sharhlab, shunday dedi: Buyuk yurtim, Saudiya Arabistoni Podshohligiga sadoqat bilan, halol va samimiy mehnat qilishga Olloh Taologa qasamyod qilaman. Men millat yurishining rahnamosi, hazratim, ikki muqaddas masjid xodimi, podshoh Salmon bin Abdulaziz va hazratim, valiahd shahzoda, shahzoda Muhammad bin Salmon hazratlariga muhabbat, sadoqat, itoat va bay’at bilan qarzdorman, Alloh Taolo ularni qoʻllasin[15][16].
Adabiy asarlari
- 2030 Vizyonida tafakkur va din. Ar-Riyod, 2022 (2022-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan).
- Islomiy birlik fiqhi. Arab Islom Kengashi, 2022 (2023-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan).
- Va hajni yodga sol. Arab Islom Kengashi, 2018 (2023-yil 28-mayda asl nusxadan arxivlangan).
- Parlament saylovlari va bizning milliy hamda huquqiy mas’uliyatimiz, 2018.
- Mo‘’tadil Islom sari. Al Gardenia, 2017 (2022-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan).
- Islomda mo‘‘tadillik va markazchilikning asl mohiyati (ar). Al Bilad Press, 2017 (2022-yil 26-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan).
- Ma’zhablararo nizolar xatari va ularga qarshi kurash yo‘llari (ar). Al-Tibra: Kitoblar olami, 2016 (2022-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan).
- Sunniylar va shialar: umumiy zamin, 2006.
Manbalar
- ↑ السيد محمد علي الحسيني (Wayback Machine saytida 2024-09-26 sanasida arxivlangan)
- ↑ "الحسيني يثير تفاعلا بمنشور قبل الإعلان عن عملية برية في لبنان" (ar). CNN Arabic. 2024-10-07. https://arabic.cnn.com/middle-east/article/2024/10/07/elhosseiny-reactions-post-prior-israeli-ground-operation-lebanon. Qaraldi: 2024-10-24.Muhammad Ali al-Husayniy]]
- ↑ „المجلس الإسلامي العربي / كتاب : نحو إسلام معتدل ، للسيد محمد علي الحسيني // متن الكتاب“. www.arabicmajlis.com. 2024-yil 19-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 24-oktyabr.
- ↑ „Lebanon: Hezbollah critic 'spied for Israel'“. BBC News (2011-yil 24-may).
- ↑ „Lebanon charges sheikh with spying for Israel“ (2011-yil iyun).
- ↑ „The secret connection of Mohammad Ali al-Husseini with the Zionist regime was revealed“.
- ↑ صديق نصرالله „القديم“ الذي تنبأ بمقتله؟ – مصراوي (Wayback Machine saytida 2024-09-30 sanasida arxivlangan)
- ↑ المرصد, صحيفة (2024-10-24). "بالفيديو.. الحسيني يكشف عن المكان الذي يختبئ فيه "أبو عبيدة"" (ar). Al-marsd.com. https://al-marsd.com/article/206986/%D8%A2%D8%AE%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D9%88-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86%D9%8A-%D9%8A%D9%83%D8%B4%D9%81-%D8%B9%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%83%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%8A-%D9%8A%D8%AE%D8%AA%D8%A8%D8%A6-%D9%81%D9%8A%D9%87-%D8%A3%D8%A8%D9%88-%D8%B9%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D8%A9. Qaraldi: 2024-10-24.Muhammad Ali al-Husayniy]]
- ↑ „ساعة حوار | ما مستقبل حزب الله وإلى أين يتجه لبنان؟.. لقاء مع محمد علي الحسيني“. YouTube (2024-yil 23-oktyabr). 2025-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 17-yanvar.
- ↑ „Yahya Sinwar, leader of Hamas, killed by Israeli forces in Gaza“ (en-GB). www.bbc.com (2024-yil 18-oktyabr). 2024-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 24-oktyabr.
- ↑ „Instagram“. www.instagram.com. Qaraldi: 2024-yil 24-oktyabr.
- ↑ „توقع اغتيال حسن نصر الله وطالبه بكتابة وصيته.. من هو محمد عل“ (2024-yil 29-sentyabr).
- ↑ https://www.israelhayom.com/2024/09/28/draft-your-will-the-message-nasrallah-got-but-refused-to-heed/
- ↑ „The Early Warning: How Muhammad Al-Husseini Predicted Hassan Nasrallah's Fate 72 Hours Before His Assassination“ (2024-yil 29-sentyabr).
- ↑ „محمد علي الحسيني (@sayidelhusseini) on X“. X (formerly Twitter).
- ↑ „Why has Saudi Arabia granted citizenship to a former Hezbollah insider?“.