Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Mudoraba

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Mudaraba (arabcha: مضاربة‎‎) — musharakaga oʻxshash qoʻshma kapital korxona boʻlib, investorlardan biri majburiy ravishda islom banki hisoblanadi. Aynan u Mudaraba qoʻshma korxonasiga moliyaviy mablagʻlarni kiritadi; boshqa investorlar faqat oʻz mehnatlari va bilimlarini investitsiya qilishadi (musharakada barcha investorlar moliyaviy resurslarni investitsiya qiladi).

Olingan foyda, musharakada boʻlgani kabi, investorlar tomonidan ulushlarga muvofiq boʻlinadi, ammo mudaraba vaqtida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan moliyaviy yoʻqotishlarni faqat bank oʻz zimmasiga oladi (kreditordan olingan kreditdan farqli oʻlaroq, islom banki korxona riskining bir qismini oʻz zimmasiga oladi). Bundan tashqari, ushbu operatsiyalarda kredit iqtisodiyotining asosi boʻlgan bank multiplikatori ishlamaydi. Tijorat banklaridan farqli oʻlaroq, islom banki ham garov taʼminotidan foydalangan holda kredit xavfini kamaytira olmaydi. Garovga majburlash islom madaniyati tomonidan qoralanadi.

Mudaraba  ishonch asosida moliyalashtirish. Ushbu bank operatsiyasi turining mohiyati shundaki, bunga koʻra tomonlarning biri sarmoya qoʻyuvchi va ikkinchi taraf ish yurituvchi sifatida faoliyat yuritadi. Demak, bank loyihani toʻliq moliyalashtiruvchi boʻlsa, tadbirkor loyihani bevosita amalga oshiruvchi hisoblanadi.

Mudaraba investitson hamkorlik shakli boʻlib, unda bir tomon loyihani moliyalashtiradi, ikkinchi tomon esa uni amalga oshirish uchun javobgardir.

Mudaraba shartnomasiga koʻra foyda taraflar oʻrtasida oldindan kelishiligan nisbatda taqsimlanadi[1].

Mudorabada 3 ta iqtisodiy kategoriya amal qiladi: kapital, mehnat, foyda. Bunda kapital pul yoki natural shaklda boʻlishi mumkin. Shartnoma tuzilayotgan vaqtda kapitalning hajmi va manbai maʼlum boʻlishi, shuningdek, u boshqa bank operatsiyalariga jalb etilmasligi lozim[2].

Manbalar

  1. ↑ „Mudoraba islom banklarida qanday qoʻllanadi?“. 2025-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 5-mart.
  2. ↑ „Mudoraba nima?“.

[1][2]

  1. ↑ Abdullayeva, Abdullayev. Bank ishi 2017 Toshkent.. 
  2. ↑ „Mudaraba haqida tushuncha“.