Mudoraba: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Mudaraba''' ({{lang-ar|مضاربة}}) | '''Mudaraba''' ({{lang-ar|مضاربة}}) — [[Mushoraka|musharaka]]<nowiki/>ga oʻxshash qoʻshma kapital [[korxona]] boʻlib, investorlardan biri majburiy ravishda [[Islom bank ishi va moliyasi|islom banki]] hisoblanadi. Aynan u Mudaraba qoʻshma korxonasiga moliyaviy mablagʻlarni kiritadi; boshqa [[Investitsiya|investorlar]] faqat oʻz mehnatlari va bilimlarini investitsiya qilishadi (musharakada barcha investorlar moliyaviy resurslarni investitsiya qiladi). | ||
Olingan foyda, musharakada | Olingan foyda, musharakada boʻlgani kabi, investorlar tomonidan ulushlarga muvofiq boʻlinadi, ammo mudaraba vaqtida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan moliyaviy yoʻqotishlarni faqat bank oʻz zimmasiga oladi (kreditordan olingan kreditdan farqli oʻlaroq, islom banki korxona riskining bir qismini oʻz zimmasiga oladi). Bundan tashqari, ushbu operatsiyalarda kredit iqtisodiyotining asosi boʻlgan [[Multiplikator|bank multiplikatori]] ishlamaydi. Tijorat banklaridan farqli oʻlaroq, islom banki ham garov taʼminotidan foydalangan holda kredit xavfini kamaytira olmaydi. Garovga majburlash islom madaniyati tomonidan qoralanadi. | ||
'''Mudaraba''' ishonch asosida [[Moliya|moliyalashtirish]]. Ushbu bank operatsiyasi turining mohiyati shundaki, bunga koʻra tomonlarning biri [[Sarmoya|sarmoya qoʻyuvchi]] va ikkinchi taraf ish yurituvchi sifatida faoliyat yuritadi. Demak, bank loyihani toʻliq moliyalashtiruvchi boʻlsa, tadbirkor loyihani bevosita amalga oshiruvchi hisoblanadi. | '''Mudaraba''' ishonch asosida [[Moliya|moliyalashtirish]]. Ushbu bank operatsiyasi turining mohiyati shundaki, bunga koʻra tomonlarning biri [[Sarmoya|sarmoya qoʻyuvchi]] va ikkinchi taraf ish yurituvchi sifatida faoliyat yuritadi. Demak, bank loyihani toʻliq moliyalashtiruvchi boʻlsa, tadbirkor loyihani bevosita amalga oshiruvchi hisoblanadi. | ||
2026-yil 20-noyabr, 20:26 dagi (joriy) koʻrinishi
Mudaraba (arabcha: مضاربة) — musharakaga oʻxshash qoʻshma kapital korxona boʻlib, investorlardan biri majburiy ravishda islom banki hisoblanadi. Aynan u Mudaraba qoʻshma korxonasiga moliyaviy mablagʻlarni kiritadi; boshqa investorlar faqat oʻz mehnatlari va bilimlarini investitsiya qilishadi (musharakada barcha investorlar moliyaviy resurslarni investitsiya qiladi).
Olingan foyda, musharakada boʻlgani kabi, investorlar tomonidan ulushlarga muvofiq boʻlinadi, ammo mudaraba vaqtida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan moliyaviy yoʻqotishlarni faqat bank oʻz zimmasiga oladi (kreditordan olingan kreditdan farqli oʻlaroq, islom banki korxona riskining bir qismini oʻz zimmasiga oladi). Bundan tashqari, ushbu operatsiyalarda kredit iqtisodiyotining asosi boʻlgan bank multiplikatori ishlamaydi. Tijorat banklaridan farqli oʻlaroq, islom banki ham garov taʼminotidan foydalangan holda kredit xavfini kamaytira olmaydi. Garovga majburlash islom madaniyati tomonidan qoralanadi.
Mudaraba ishonch asosida moliyalashtirish. Ushbu bank operatsiyasi turining mohiyati shundaki, bunga koʻra tomonlarning biri sarmoya qoʻyuvchi va ikkinchi taraf ish yurituvchi sifatida faoliyat yuritadi. Demak, bank loyihani toʻliq moliyalashtiruvchi boʻlsa, tadbirkor loyihani bevosita amalga oshiruvchi hisoblanadi.
Mudaraba investitson hamkorlik shakli boʻlib, unda bir tomon loyihani moliyalashtiradi, ikkinchi tomon esa uni amalga oshirish uchun javobgardir.
Mudaraba shartnomasiga koʻra foyda taraflar oʻrtasida oldindan kelishiligan nisbatda taqsimlanadi[1].
Mudorabada 3 ta iqtisodiy kategoriya amal qiladi: kapital, mehnat, foyda. Bunda kapital pul yoki natural shaklda boʻlishi mumkin. Shartnoma tuzilayotgan vaqtda kapitalning hajmi va manbai maʼlum boʻlishi, shuningdek, u boshqa bank operatsiyalariga jalb etilmasligi lozim[2].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Mudoraba islom banklarida qanday qoʻllanadi?“. 2025-yil 28-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 5-mart.
- ↑ „Mudoraba nima?“.
- ↑ Abdullayeva, Abdullayev. Bank ishi 2017 Toshkent..
- ↑ „Mudaraba haqida tushuncha“.