Mornings in Jenin
| Asl nomi | The Scar of David |
|---|---|
| Muallif(lar) | Susan Abulhava |
| Mamlakat | AQSh |
| Til | Ingliz tili va boshqa tillar |
| Janr(lar)i | Roman |
| Nashr etilgan sanasi | 2006 |
| Nashriyot | Journey Publications (2006); Bloomsbury (2010) |
| Sahifalar soni | 331 |
| ISBN | 978-1-60819-046-1 |
Mornings in Jenin (tarjimasi „Jenindagi tonglar“) (2010; dastlab 2006-yilda AQShda The Scar of David, Fransiyada esa Les Matins de Jenin nomi bilan nashr etilgan) — yozuvchi Susan Abulhava qalamiga mansub roman.
Tarixi
„Mornings in Jenin“ dastlab 2006-yilda AQShda „The Scar of David“ nomi bilan nashr etilgan[1][2]. Soʻng fransuz tiliga tarjima qilinib, „Les Matins de Jenin“ nomi ostida chop etildi. Shundan keyin, asar 27 ta tilga oʻgirildi. Bloomsbury Publishing nashriyoti romanga biroz tahrir kiritgandan soʻng, uni 2010-yil fevral oyida AQShda „Mornings in Jenin“ nomi bilan qayta nashr etdi[2][3][4].
„Mornings in Jenin“ — ingliz tilida oʻquvchilar ommasiga taqdim etilgan hamda 1948-yildan keyingi Falastin hayotini tadqiq qilgan ilk yirik roman. Mazkur asarning yaratilishiga qisman Gʻasson Kanafoniy qalamiga mansub „Return to Haifa“ romani ilhom bergan.
Filmworks Dubai kompaniyasi 2013-yil oxirida ishlab chiqarishni boshlashni rejalashtirgan holda „Mornings in Jenin“ romanining ekranlashtirish huquqini sotib oldi. Romanning kino huquqlarini sotgan Pontas agentligi rahbari Anna Soler-Pont shunday degan edi: „Bu oʻzgacha loyiha boʻladi. Hozirgacha Falastin haqida hech qanday epik film yaratilmagan“[5]. Biroq, koʻp oʻtmay prodyuser vafot etdi va film ishlash huquqi yana muallifning oʻziga qaytdi.
Tanqidchilar tomonidan qabul qilinishi
Taqrizlar
The Independent nashridan Anjali Joseph shunday yozadi: „Susan Abulhavaning dastlab 2006-yilda AQShda nashr etilgan, biroq keyinchalik qayta ishlangan ushbu romani Falastindagi Eyn Hod qishlogʻida yashagan Abulhayjolar oilasi — Yahyo va Basima hamda ularning ikki oʻgʻli qismati haqida hikoya qiladi. Asarning qishloq hayoti tasvirlangan dastlabki qismidagi 40 sahifaga turli din vakillari oʻrtasidagi doʻstlik, sevgi qissasi (aka-uka ikkalasi ham keyinchalik katta oʻgʻil Hasanga turmushga chiqadigan Doliyani sevib qoladi), oʻlim, qishloqning sionistlar tomonidan bosib olinishi hamda Hasan va Doliyaning goʻdak oʻgʻillari Ismoilning isroillik askar tomonidan oʻgʻirlab ketilishi voqealari joylangan. Askar bolani Holokostdan omon qolgan polshalik rafiqasiga beradi. Syujet rivoji uchun asqatadigan jihati shundaki, David deb qayta ism qoʻyilgan goʻdakning yuzida chandiq boʻlib, „bu chandiq oxir-oqibat uni haqiqat sari yetaklaydi“. Yaqin Sharq hayotidan olingan hamda Catherine Cookson hikoyalarini eslatuvchi ushbu muqaddimadan soʻng, nihoyatda goʻzal bir roman boʻy koʻrsatadi.“
The Hindu nashridan Abdullaxon shunday fikr bildiradi: „Meni eng koʻp hayratga solgan narsa — muallif ohangidagi samimiylik boʻldi. Oʻzi 1967-yilgi Olti kunlik urushning falastinlik qochqinlari oilasida tugʻilgan boʻlsa-da, Susan Abulhava shaxsiy his-tuygʻulari matnga taʼsir oʻtkazmasligiga harakat qilgan. Barcha yahudiy qahramonlar obrazlari hamdardlik va tushunish ruhida tasvirlangan. Yozuvchi hikoyaning hech bir oʻrnida insoniylik tuygʻusini yoʻqotmaydi. Suzan ijodining yana bir yorqin jihati — zamonaviy arab adabiyoti anʼanalariga xos ravishda tildan jozibador va serjilo uslubda foydalanganidir“.
The Sunday Times nashridan Robin Yosin-Qassob shunday fikr bildiradi: „Gohida yozuvchini fojiani haddan tashqari boʻrttirib yuborganlikda tanqid qilgingiz keladi, biroq muallif asar asosi boʻlgan xomashyo tarixiy haqiqat ekanini va badiiy toʻqima hamda hujjatli maʼlumotlarning oʻzaro uygʻunligi kitobning eng kuchli jihatlaridan biri ekanini tan oladi. „Mornings in Jenin“ romanini shunchaki quruq bahs-munozaraga aylanib qolishdan saqlab qolgan narsa — undagi chuqur qaygʻuga berilishdan yoki urugʻ-aymoqchilik darajasiga tushishdan bosh tortilganidir. Ushbu asarning koʻplab yutuqlaridan biri shundaki, bunday siyosiy xarakterdagi asar uchun biror bir qahramon shunchaki azob-uqubat yoki qurbonlik ramziga aylanib qolmagan. Roman ingliz-amerika adabiy qonuniyatlariga muvofiq yozilgan boʻlsa-da, unda zamonaviy arab ijodiga xos boʻlgan sheʼriy nasr ohanglari ufurib turadi. Susan Abulhava oʻzi arab tilining „raqsi“ deb atagan jozibani, bu tilning oʻta nozik lutfi va tasviriy mahoratini oʻquvchiga mahorat bilan yetkazib bera olgan.“
Manbalar
- ↑ Abulhawa, Susan „The Scar of David: A Novel“. Middle East Books. 2011-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 5-dekabr.
- ↑ 2,0 2,1 "Author’s Note: Mornings in Jenin: pp. 323-4
- ↑ BOOK REVIEW: ‘Mornings in Jeninʼ Susan Abulhawaʼs Palestinian family odyssey (Wayback Machine saytida 2012-03-30 sanasida arxivlangan)
- ↑ „Bloomsbury Biography“. 2010-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 8-iyun.
- ↑ Evans, Chris „Filmworks Dubai Takes Rights to Best-Selling Novel Mornings in Jenin“. Screen Daily (2011-yil 17-noyabr).