ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Moʻgʻuliston milliy madhiyasi (moʻgʻulcha: Монгол Улсын төрийн дуулал, Mongol Ulsiyn toʻriyn dugʻulal) – madhiya musiqasi Bilegiyn Damdinsuren va Luvsanjambiyn Moʻrdorj, soʻzlari esa Tsendiyn Damdinsuren tomonidan yozilgan.
Tarix
XX asr boshidan beri Moʻgʻulistonda ikkita milliy madhiya mavjud: birinchisi 1924—1950-yillarda qoʻllangan boʻlib, soʻzlari Sonombaljirin Buyannemex va musiqasi Magsarjavin Dugarjavga tegishli boʻlgan „Mongol Internationale“ deb nomlangan[1].
Matn
| Moʻgʻul kirill alifbosi[2][3]
|
Moʻgʻul yozuvi
|
Transkripsiyasi
|
XFA transkripsiyasi
|
I
Дархан манай тусгаар улс
Даяар монголын ариун голомт
Далай их дээдсийн гэгээн үйлс
Дандаа энхжиж, үүрд мөнхжинө.
Хамаг дэлхийн шударга улстай
Хамтран нэгдсэн эвээ бэхжүүлж
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.
II
Өндөр төрийн минь сүлд ивээж
Өргөн түмний минь заяа түшиж
Үндэс язгуур, хэл соёлоо
Үрийн үрдээ өвлөн бадраая.
Эрэлхэг Монголын золтой ардууд
Эрх чөлөө жаргалыг эдлэв
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур
Жавхлант манай орон мандтугай.
|
I
᠀᠋ᠳᠠᠷᠬᠠᠨ ᠮᠠᠨ ᠤ ᠲᠤᠰᠠᠭᠠᠷ ᠤᠯᠤᠰ ᠳᠠᠶᠠᠭᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠭᠣᠯᠣᠮᠲᠠ ᠳᠠᠯᠠᠢ ᠶᠡᠬᠡ ᠳᠡᠭᠡᠳᠦᠰ ᠦᠨ ᠭᠡᠭᠡᠨ ᠦᠢᠯᠡᠰ ᠳᠠᠩᠳᠠ ᠡᠩᠬᠡᠵᠢᠵ ᠡᠭᠦᠷᠢᠳᠡ ᠮᠥᠩᠬᠡᠵᠢᠨᠡ᠃
᠀᠋ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠠᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠡᠪ ᠢᠶᠡᠨ ᠪᠡᠬᠢᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠬᠠᠲᠠᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭ᠂ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠯᠠ ᠴᠢᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠲᠠᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠮᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠤᠶᠠ᠃
II
᠀᠋ᠥᠨᠳᠥᠷ ᠲᠥᠷᠥ ᠶᠢᠨ ᠮᠢᠨᠢ ᠰᠦᠯᠳᠡ ᠢᠪᠡᠭᠡᠵᠦ ᠥᠷᠭᠡᠨ ᠲᠦᠮᠡᠨ ᠦ ᠮᠢᠨᠢ ᠵᠠᠶᠠᠭᠠ ᠲᠦᠰᠢᠵᠦ ᠦᠨᠳᠦᠰᠦ ᠢᠵᠠᠭᠤᠷ᠂ ᠬᠡᠯᠡ ᠰᠤᠶᠤᠯ ᠢᠶᠠᠨ ᠦᠷᠡ ᠶᠢᠨ ᠦᠷᠡ ᠳᠦ ᠪᠡᠨ ᠥᠪᠯᠡᠨ ᠪᠠᠳᠠᠷᠠᠭᠠᠶᠠ᠃
᠀᠋ᠡᠷᠡᠯᠬᠡᠭ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠵᠣᠯ ᠲᠠᠢ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠳ ᠡᠷᠬᠡ ᠴᠢᠯᠦᠭᠡ ᠵᠢᠷᠭ ᠭᠠᠯ ᠢ ᠡᠳᠯᠡᠪᠡ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠦᠯᠬᠢᠭᠦᠷ᠂ ᠬᠥᠭᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠲᠤᠯᠭᠠᠭᠤᠷᠢ ᠵᠢᠪᠬᠤᠯᠠᠩᠲᠤ ᠮᠠᠨ ᠤ ᠣᠷᠣᠨ ᠮᠠᠨᠳᠤᠲᠤᠭᠠᠢ᠅
|
I
Darxan manay tusgagʻar uls
Dayagʻar mongoliyn arigʻun golomt
Dalay ix degʻedsiyn gegegʻen uyls
Dandagʻa enxjij, ugʻurd moʻnxjinoʻ.
Xamag delxiyn shudarga ulstay
Xamtran negdsen evegʻe bexjugʻulj
Xatan zorig, buxiy l chadlagʻaragʻa
Xayrtay Mongol ornogʻo mandugʻuliya.
II
Oʻndoʻr toʻriyn mini suld ivegʻej
Oʻrgoʻn tumniy mini zayagʻa tushij
Undes yazgugʻur, xel soyologʻo
Uriyn urdegʻe oʻvloʻn badragʻaya.
Erelxeg Mongoliyn zoltoy ardugʻud
Erx choʻloʻgʻoʻ jargaliyg edlev
Jargaliyn tulxugʻur, xoʻgjliyn tulgugʻur
Javxlant manay oron mandtugay.
|
1
[tar.χəɴ ma.nɛ́ː tʰʊs.ʁáːr ʊ.ɮəs |]
[ta.jáːr mɔɴ.ɢə.ɮíːɴ ɛ.rʲʊɴ qɔ.ɮəmtʰ ‖]
[ta.ɮɛ́ː ix téːt.siːɴ ke̝.ɣéːɴ uɪ̯.ɮəs |]
[tan.táː e̝ŋx.t͡ɕɪt͡ɕ | úː.rət mɵŋx.t͡ɕɪ.nə ‖]
[χa.məq te̝ɮ.xíːɴ ɕʊ.t(ə).rəq ʊ.ɮ(ə)s.tʰɛ́ː |]
[χamtʰ.rəɴ ne̝xt.səɴ e̝.wéː pe̝x.t͡ɕúːɮ.t͡ɕə ‖]
[χa.tʰəɴ t͡sœ.rɪk | pu.xíː‿ɮ t͡ɕʰat.ɮáː.raː |]
[χɛ́ːr.tʰɛː mɔɴ.ɢəɮ ɔr.nɔ́ː man.tʊ́ːɮ.jə ‖]
2
[ɵn.tər tʰө.ríːɴ miɲ suɮt i.wéːt͡ɕ |]
[ɵr.kəɴ tʰum.níː miɲ t͡sa.jáː tʰu.ɕɪt͡ɕ ‖]
[un.təs jat͡s.ʁʊ́ːr xe̝ɮ sɔ.jə.ɮɔ́ː |]
[u.ríːɴ ur.téː ɵw.ɮəɴ pat.ráː.jə ‖]
[e̝.r(ə)ɮ.xək mɔɴ.ɢ(ə).ɮíːɴ t͡sɔɮ.tʰœ́ɪ̯ ar.tʊ́ːt |]
[e̝rx t͡ɕʰө.ɮө́ː t͡ɕar.ʁə.ɮíːk e̝.tə.ɮəw ‖]
[t͡ɕar.ʁ(ə).ɮíːɴ tʰuɮ.xúːr xөx.t͡ɕ(ɪ).ɮíːɴ tʰʊɮ.ʁʊ́ːr |]
[t͡ɕawχ.ɮəntʰ ma.nɛ́ː ɔ.rəɴ mant.tʰʊ.ʁɛ́ː ‖]
|
1991-yildan 2006-yilgacha qoʻshiq matni
| Moʻgʻul kirill alifbosi
|
Moʻgʻul yozuvi
|
Transkripsiyasi
|
I
Дархан манай хувьсгалт улс
Даяар Монголын ариун голомт
Дайсны хөлд хэзээ ч орохгүй
Дандаа энхжин үүрд мөнхжинө.
Дахилт:
Хамаг дэлхийн шударга улстай
Хамтран нэгдсэн эгнээг бэхжүүлж
Хатан зориг, бүхий л чадлаараа
Хайртай Монгол орноо мандуулъя.
II
Зоригт Монголын золтой ардууд
Зовлонг тонилгож, жаргалыг эдлэв
Жаргалын түлхүүр, хөгжлийн тулгуур
Жавхлант манай орон мандтугай.
Дахилт
|
I
ᠳᠠᠷᠬᠠᠨ ᠮᠠᠨᠠᠢ ᠬᠤᠪᠢᠰᠬᠠᠯᠲᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠳᠠᠶᠠᠭᠠᠷ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠠᠷᠢᠭᠤᠨ ᠭᠣᠯᠣᠮᠲᠠ ᠳᠠᠶᠢᠰᠤᠨ ᠤ ᠬᠥᠯ ᠳᠦ ᠬᠡᠵᠢᠶᠡ ᠴᠤ ᠣᠷᠣᠬᠤ ᠦᠭᠡᠢ ᠳᠠᠩᠳᠠ ᠡᠩᠬᠡᠵᠢᠨ ᠡᠭᠦᠷᠢᠳᠡ ᠮᠥᠩᠬᠡᠵᠢᠨᠡ᠃
ᠳᠠᠬᠢᠯᠲᠠ: ᠬᠠᠮᠤᠭ ᠳᠡᠯᠡᠬᠡᠢ ᠶᠢᠨ ᠰᠢᠳᠤᠷᠭᠤ ᠤᠯᠤᠰ ᠲᠠᠢ ᠬᠠᠮᠲᠤᠷᠠᠨ ᠨᠢᠭᠡᠳᠦᠭᠰᠡᠨ ᠡᠩᠨᠡᠭᠡ ᠶᠢ ᠪᠡᠬᠢᠵᠢᠭᠦᠯᠵᠦ ᠬᠠᠲᠠᠨ ᠵᠣᠷᠢᠭ᠂ ᠪᠦᠬᠦᠢ ᠯᠠ ᠴᠢᠳᠠᠯ ᠢᠶᠠᠷ ᠢᠶᠠᠨ ᠬᠠᠶᠢᠷᠠᠲᠠᠢ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠣᠷᠣᠨ ᠢᠶᠠᠨ ᠮᠠᠨᠳᠤᠭᠤᠯᠤᠶᠠ᠃
II
ᠵᠣᠷᠢᠭᠲᠤ ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠤᠨ ᠵᠣᠯ ᠲᠠᠢ ᠠᠷᠠᠳ ᠤᠳ ᠵᠣᠪᠠᠯᠠᠩ ᠢ ᠲᠣᠨᠢᠯᠭᠠᠵᠤ᠂ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠢ ᠡᠳᠯᠡᠪᠡ ᠵᠢᠷᠭᠠᠯ ᠤᠨ ᠲᠦᠯᠬᠢᠭᠦᠷ᠂ ᠬᠥᠭᠵᠢᠯ ᠦᠨ ᠲᠤᠯᠭᠠᠭᠤᠷᠢ ᠵᠢᠪᠬᠤᠯᠠᠩᠲᠤ ᠮᠠᠨ ᠤ ᠣᠷᠣᠨ ᠮᠠᠨᠳᠤᠲᠤᠭᠠᠢ᠃
ᠳᠠᠬᠢᠯᠲᠠ
|
I
Darxan manay xuvisgalt uls
Dayagʻar mongoliyn arigʻun golomt
Daysniy xoʻld xezegʻe ch oroxguy
Dandagʻa enxjin ugʻurd moʻnxjinoʻ.
Daxilt:
Xamag delxiyn shudarga ulstay
Xamtran negdsen evegʻe bexjugʻulj
Xatan zorig, buxiy l chadlagʻaragʻa
Xayrtay Mongol ornogʻo mandugʻuliya.
II
Zorigt Mongoliyn zoltoy ardugʻud
Zovlong tonilgoj, jargaliyg edlev
Jargaliyn tulxugʻur, xoʻgjliyn tulgugʻur
Javxlant manay oron mandtugay.
Daxilt
|
Manbalar
Havolalar
- Video
