Mixail Yaroslavich
Qiyofa
Mixail Yaroslavich Tverskoy (1271–1318) — Rus knyazi, Tver knyazligi hukmdori (1282-yildan), keyinchalik Vladimir buyuk knyazi (1304–1317). U o‘z davrida Moskva bilan Tver o‘rtasidagi raqobatda asosiy siyosiy arboblardan biri bo‘lgan. U Tver knyazlikni yuksaltirishga, uni Moskva bilan tenglashishga va hatto undan ustun qilishga harakat qilgan.
Biografiyasi
Bolaligi va kelib chiqishi
- Mixail Yaroslavich 1271-yilda tug‘ilgan.
- Uning otasi — Tver knyazi Yaroslav Yaroslavich, onasi esa Knyaginya Kseniya.
- U Rurik sulolasining vakili bo‘lib, qadimgi rus knyazliklaridagi taxt da’vogarlari orasida katta mavqega ega edi.
Knyaz sifatidagi faoliyati
- 1282-yilda otasi vafotidan so‘ng, Mixail Tver knyazi bo‘ldi.
- U kuchli va mustaqil siyosat yuritib, Tverni iqtisodiy va madaniy jihatdan kuchaytirdi.
- 1304-yilda Vladimir buyuk knyazligi taxti bo‘shaganida, Mixail Yaroslavich va Moskva knyazi Yuriy Danilovich (Buyuk Ivan Kalitaning akasi) o‘rtasida raqobat boshlandi.
- Oltin O‘rda xoni To‘xta (keyinchalik Özbekxon) Mixailni qo‘llab-quvvatlab, unga Buyuk knyaz unvonini berdi.
Moskva bilan kurash
- Mixail va Moskva knyazlari o‘rtasida doimiy dushmanlik davom etdi.
- 1317-yilda Mixail Yaroslavich va Yuriy Danilovich o‘rtasidagi kurash yanada keskinlashdi. Yuriy Oltin O‘rdadan yordam olib, Mixailga qarshi yurish qildi.
- Mixail Yuriy qo‘shinini mag‘lub etdi va hatto Yuriy xotini (Xon Özbekning singlisi, Konchakani) asirga oldi.
- Asir Konchaka Tverda vafot etdi, va Moskvaliklar bu voqeani ataylab Mixail ustidan fitna qilish uchun ishlatishdi.
Sud va qatl
- Yuriy Danilovich Oltin O‘rda xoni O'zbekxon Mixailni “xonga qarshi chiqdi, uning singlisini o‘ldirdi” deb shikoyat qildi.
- 1318-yilda Mixail Yaroslavich Oltin O‘rdaga chaqirildi.
- Xon qaroriga ko‘ra, Mixail aybdor deb topildi va 1318-yil 22-noyabrda Saroy shahrida qatl etildi.
Merosi
- Mixail Yaroslavich Tverskoy Tver shahrida muqaddas sifatida hurmat qilinadi.
- 1549-yilda u Rus pravoslav cherkovi tomonidan avliyo sifatida kanonizatsiya qilingan.
- U Tver tarixida eng muhim shaxs sifatida eslanadi, chunki uning davrida Tver Moskva bilan bir darajada kuchli markaz edi.
- Mixailning qatl qilinishi Moskvaning keyinchalik kuchayib, Tverni asta-sekin siqib chiqishiga sabab bo‘ldi