Mixail Tugan-Baranovski
| Mixail Tugan-Baranovski | |
|---|---|
| Михаил Иванович Туган-Барановский | |
 | |
| Tavalludi |
Tugan-Baranovski Mixaylo Ivanovich 20-yanvar 1865-yil |
| Vafoti |
21-yanvar 1919-yil Zatishye, Zaxaryev volosti |
| Taʼlimi | taʼlimi |
| Kasbi | Iqtisodchi, Siyosatchi |
Mixail Ivanovich Tugan-Baranovski (1865-yil 20-yanvar, Solyanikovka, Xarkov viloyati — 1919-yil 21-yanvar, Zatishye, Xerson viloyati) — iqtisodchi, sotsiolog, tarixchi, „qonuniy marksizm“ ning taniqli vakili. 1917-yildan keyin — siyosatchi va davlat arbobi, Ukraina Xalq Respublikasi moliya vaziri. Butun Ukraina Fanlar akademiyasi akademigi (1918).
Biografiyasi
Oilasi
Xarkov viloyati Kupansk tumani Solenoye qishlogʻida tugʻilgan. Slobozhanshchinaga joylashgan Litva tatarlarining qadimgi dvoryan urugʻidan (toʻliq familiyasi — Tugan-Mirza-Baranovskiy) kelib chiqqan.
Otasi Ibrohim Yoqubovich To‘g‘on-Baranovskiy (1840—1911) pravoslav diniga oʻtgandan keyin Ivan Yakovlevich degan ism-familiya olgan[1]. U yoshligida Grodno gusarlar polkining leyb-gvardiyasida xizmat qilgan, qarta oʻynab ikkita mulkini yutqazgan, maishatboz va qimorboz boʻlgan. U litvalik zodagon Stanislav Lyudvigovich Monvij-Montvid va zodagon Marfa Afanasyevna Shabelskayaning qizi Anna Stanislavovna Monvij-Montvidga (1842-1908) „olib ketish“ bilan uylandi, chunki uning ota-onasi bu nikohga qarshi edi.
Isteʼfoga chiqqanidan keyin Ivan Yakovlevich ashaddiy qimorboz boʻlib qoldi, u goh hamma narsani yutqazgan, goh katta pul yutib olgan, uning rafiqasi Anna Stanislavovna bu pulning bir qismini oʻz nomiga oʻtkazib, oilani saqlab qolishga ulgurgan.
Faoliyati
1883-yilda Ikkinchi Xarkov gimnaziyasini tugatgandan soʻng, Sankt-Peterburg universitetining fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kirdi. Uning kursdoshi Aleksandr Ulyanov boʻlib, fizika-matematika fakulteti talabalari tomonidan tashkil etilgan, oʻzagi Ulyanov atrofida shakllangan biologiya toʻgaragiga Tugan-Baranovskiy ham kirgan edi. 1886-yilgi Dobrolyubov namoyishining faol ishtirokchilaridan biri boʻlgan, shuning uchun Peterburgdan surgun qilingan.
Qarashlari
Y. Shumpeterning bahosiga koʻra, Tugan-Baranovskiy Marksning „yarim marksist“ tanqidchilari orasida eng koʻzga koʻringan va oʻz davrining eng koʻzga koʻringan, iqtisodiy tarixchi va nazariyotchi sifatlarini birlashtirgan rus iqtisodchisi edi. Uning nazariy tadqiqotlari marksizm, ingliz „klassiklari“ va Avstriya maktabining „tanqidiy sintezi“ boʻldi. Eng muhim va katta taʼsir koʻrsatgan asari „Hozirgi Angliyadagi sanoat inqirozlari“ kitobidir[2].
Manbalar
- ↑ Piskunova Ye. P. Djuchi Mixaylovich Tugan-Baranovskiy: put uchyonogo Wayback Machinedagi asl nusxadan arxivlangan arxiv nusxasi. (2-fevral 2022-yil) // Vestnik VolGU. Ser. 4, Istoriya. — 2016. — № 1 (37).
- ↑ Shumpeter Y. Istoriya ekonomicheskogo analiza. T. 3. — SPb.: Ekonomicheskaya shkola, 2004.