Kontent qismiga oʻtish

Misr prezidentlari roʻyxati

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Misrning amaldagi prezidentlik standarti (1985–hozirgi)
Sobiq Prezident standarti (1972–1984)
Sobiq Prezident standarti (1953–1958)

Misr prezidenti lavozimi Misrning davlat va hukumat boshligʻi hamda Misr Qurolli Kuchlarining Oliy qoʻmondoni hisoblanadi. Prezident Misr Konstitutsiyasiga koʻra, xalq ovozi bilan olti yillik muddatga saylanadi.

Birinchi prezident Muhammad Nagib 1953-yil 18-iyunda Respublika eʼlon qilinganidan keyin qasamyod qilgan. Amaldagi prezident Abdul Fattoh as-Sisiy boʻlib, u 2014-yil 8-iyunda oʻz lavozimga kirishgan.

Prezidentlik tarix

Misrning birinchi prezidenti 1952-yilgi Misr inqilobiga rahbarlik qilgan „Erkin zobitlar“ harakati yetakchilaridan biri Muhammad Nagib boʻlgan. U 1953-yil 18-iyunda, Misr respublika deb eʼlon qilingan kuni, prezident lavozimiga kirishgan. Shundan buyon ushbu lavozimni yana besh kishi egallagan: Jamol Abdul Nosir, Anvar Sadat, Husni Muborak, Muhammad Mursiy va Abdul Fattoh as-Sisiy. Bundan tashqari, Anvar Sadatning oʻldirilishi va Husni Muborakning uning vorisi etib saylanishi oraligʻida Sufiy Abu Tolib vaqtincha prezident vazifasini bajargan. 2013-yilgi davlat toʻntarishi natijasida Muhammad Mursiy hokimiyatdan chetlatilganidan soʻng esa Adli Mansur vaqtincha prezident vazifasini bajargan.

2011-yilgi Misr inqilobi davomida Husni Muborak 2011-yil 11-fevralda isteʼfoga chiqqanidan soʻng[1], prezidentlik lavozimi boʻsh qoldi. Davlat rahbari va hukumat rahbari vazifalarini Qurolli Kuchlar Oliy kengashi (SCAF) raisi, Feldmarshal Muhammad Husayn Tantoviy bajardi[2].

Mursiy 2012-yil 23–24-may va 16–17-iyun kunlari boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovida gʻalaba qozonganidan soʻng, 2012-yil 30-iyunda prezident lavozimiga kirishdi[3]. 2013-yil 3-iyulda uning isteʼfosini talab qilgan ommaviy norozilik namoyishlari ortidan Misr Qurolli Kuchlari davlat toʻntarishini amalga oshirib, Mursiyni hokimiyatdan chetlatdi. Uning oʻrnini Misr Oliy konstitutsiyaviy sudi raisi Mansur vaqtincha prezident sifatida egalladi[4]. Mansur 2013-yil 4-iyulda Oliy konstitutsiyaviy sud binosida qasamyod qilib, lavozimiga kirishdi[5].

Amaldagi prezident Abdul Fattoh as-Sisiy 2014-yil 26–28-may kunlari boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovida gʻalaba qozonganidan soʻng, 2014-yil 8-iyunda lavozimiga kirishdi[6]. U keyinchalik yana ikki marta qayta saylandi: birinchi marta 2018-yil 26–28-mart kunlari boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovida[7], ikkinchi marta esa 2023-yil 10–12-dekabr kunlari boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovida[8].

Manbalar

  1. ↑ McGreal, Chris; Shenker, Jack. „Hosni Mubarak resigns – and Egypt celebrates a new dawn“. The Guardian (2011-yil 11-fevral). Qaraldi: 2020-yil 26-fevral.
  2. ↑ Egypt Trades Torture Supervisor for 'Mubarak’s Poodleʼ? ABC News, 11 February 2011
  3. ↑ „Muslim Brotherhood candidate Morsi wins Egyptian presidential election“. Fox News.com. 2012-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 24-iyun.
  4. ↑ „Coup topples Egypt's Morsy; supporters reportedly rounded up - CNN.com“. Edition.cnn.com (2013-yil 3-iyul). Qaraldi: 2013-yil 14-avgust.
  5. ↑ „Adly Mansour Sworn in As Egypt's Interim President“. HuffPost (2013-yil 4-iyul). Qaraldi: 2013-yil 4-iyul.
  6. ↑ „El-Sisi wins Egypt's presidential race with 96.91%“. English.Ahram.org. Ahram Online. Qaraldi: 2014-yil 3-iyun.
  7. ↑ „Abdel-Fattah al-Sisi wins a second term in Egypt“ (2018-yil 30-mart).
  8. ↑ „El-Sissi wins Egypt's presidential election with 89.6% of the vote and secures third term in office“. CTV News (2023-yil 18-dekabr). 2023-yil 18-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-dekabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Misr_prezidentlari_roʻyxati&oldid=1475253" dan olindi