Minotavr

Minotavr (qadimgi yunoncha: Μινώταυρος; lotincha: Minotaurus) — afsonaviy mavjudot boʻlib, klassik antik davrda buqaning boshi va dumi bilan tasvirlangan. Rim shoiri Ovid tomonidan taʼriflanganidek, „bir qismi odam va bir qismi buqa“. Krit qiroli Minosning buyrugʻi bilan arxitektor Dedal va oʻgʻli Ikar tomonidan ishlab chiqilgan labirintning markazida yashagan. Minotavr oxir-oqibat Afina qahramoni Tesey tomonidan oʻldirilgan.

Afsonalarda aytilishicha : „Qadim zamonlarda Krit orolida qoʻrqinchli bir jonzot yashar edi. Minotavr deb nomlanuvchi bu jirkanch maxluq yarim buqa, yarim odam boʻlib, u Minoy qirolligini 70 yil davomida qoʻrqitib kelgan. U ulkan labirint ichida oʻziga makon qilib olib oʻsha yerga kirib qolgan odamlarning goʻshti bilan oziqlangan“ .

Etimologiya

„Minotavr“ soʻzi qadimgi yunoncha Μινώταυρος [miːnɔ̌ːtau̯ros] soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, u Μίνως (Minos) nomi va ταῦρος (tauros, „bul“ yoki „sigir“) otidan tashkil topgan, yaʼni maʼnosi „Minosning buli“ deb tarjima qilinadi. Krit orolida Minotavr Asterion (Ἀστερίων) yoki Asterios (Ἀστέριος) nomi bilan ham tanilgan, bu nom Minosning vasiy otasi bilan ham bir xil boʻlgan.

„Minotavr“ dastlab bu afsonaviy shaxsga xos, oʻziga xos nom sifatida ishlatilgan. Yaʼni, faqat bitta Minotavr mavjud boʻlgan. Keyinchalik, XX asr fantastika adabiyotida „minotavr“ umumiy ot sifatida ishlatilib, „bulboshi mavjud mavjudotlar turini“ bildiruvchi tushunchaga aylangan.

Lotin tilida Minotavr Minotaurus [miːnoːˈtau̯rʊs], etrusk tilida esa Θevrumineš deb atalgan.

Manbalar

• Minotaur in Greek Myth source Greek texts and art.
• The Warburg Institute Iconographic Database (images of the Minotaur)