Mingechaur (qishloq)
Mingechaur qishlogʻi Mingəçevir kəndi | |
|---|---|
| Qishloq | |
| Mamlakat | Ozarbayjon |
| Tuman | Mingechaur |
| Rasmiy til(lar)i | ozarbayjoncha |
Mingechaur qishlogʻi — Zamonaviy Mingechaur shahrining hududi barpo etilgan va shahar qurilishidan oldin mavjud boʻlgan qadimiy aholi punktining tarixiy nomi, shuningdek, bugungi kunda shahar ichida saqlanib qolgan maxsus turar-joy massivi nomidir.
Tarixi
1937-yilgacha Kura daryosi ajratib turadigan ikkita Mingechaur qishlogʻi bor edi: Gəncə-Qarabağ Mingechauri va Arash-Nuxa Mingechauri.
Övliya Çələbi oʻz asarida hammomi va bozori boʻlgan Arash Mingechauri haqida yozgan. Mikayıl Müşfiq „Mingəçevir həsrəti“ sheʼrida esa barpo etilishi rejalashtirilgan Mingechaur shahri haqida yozib oʻtgan. 1946-yilda har ikki qishloq oʻrtasidagi kimsasiz choʻlda asir olingan nemis zobitlari tomonidan posyolka barpo etiladi va qochoqlar harakatining olinmas uyasiga aylangan (Eski) Samux tumanining 7 qishlogʻi bilan birga suv ostida qoldiriladi. Keyinchalik Kura daryosi ustida tuproq toʻgʻon quriladi. Dunyoda bunday toʻgʻon ikkita boʻlib, ikkinchisi Sudanning Xartum shahrida joylashgan.
Gidroelektrostansiya sharafiga suv ostida qolgan va Gurjiston chegarasigacha (Qanıx va Qabırrı daryolarining mansabiga — Burunqovaq posyolkasigacha) choʻzilgan (uzunligi 85 km) Samux „dengiz“i Mingechaur suv ombori deb ataladi.
Övliya Çələbinin „Səyahətnamə“ nomli XVII asrga oid asarida Kura daryosi sohilida joylashgan Mingechaur aholi punkti, hunarmandchilik va ipakchilik ustaxonalari qayd etilgan[1].
Etimologiyasi
Taxmin qilinishicha, „Mingechaur“ soʻzi Məniçöhrning nomi bilan bogʻliq[2].
Tabiati
Har ikki Bozdağ togʻi orasida joylashgan, Qarabağ va Şirvan kanallariga kuch beruvchi bu suv omborining suvi yilning 10 oyi issiq boʻlsa-da, undan bir necha kilometr quyida qadimiy Varvara qabristonigacha choʻzilgan va Tuqay oʻrmoni ustida barpo etilgan Varvara suv omborining suvi yozning jaziramasida ham sovuq, tabiati esa yashildir.
Mingechaur suv ombori „Ayı“, „Nəbi“, „Daşlıburun“, „İstisu“ kabi koʻrfazlari, plyajlari, togʻlaridagi jayroni, kakligi, ayigʻi, quyoni, jayrasi, yenoti, gurzasi, yer ostida yashovchi tarakamalarning oʻtlatadigan qoʻy suruvlari, fillar qabristoni va hokazolar bilan mashhur boʻlsa, Varvara suv ombori deganda orollar arxipelagi, qisqichbaqa, krevetka, qunduz, sulton tovuq, qutan, qashqaldoq, oʻrdak, suv farasi va Tuqay choʻllaridagi turaj (chiliy) yodga tushadi[3].
Zamonaviy davr
Bugungi kunda mahalliy aholi tomonidan shaharning maʼlum bir qismi hamon „Mingechaur qishlogʻi“ deb ataladi.
Manbalar
- ↑ „Mingəçevirin tarixi“. Qaraldi: 15-avgust 2026-yil.
- ↑ „Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyətinin saytı“. Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyəti. Qaraldi: 15-avgust 2026-yil.
- ↑ „Mingəçevirin etimologiyası“. Qaraldi: 15-avgust 2026-yil.