Kontent qismiga oʻtish

Maydon masjidi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Maydon masjidi
forscha: میدان مسجد‎‎
Old koʻrinishi, 2017-yil
Mamlakat  Eron
Hudud Isfahon ustoni
Joylashuvi Koshon
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi:
Saljuqiylar
Xorazmiylar
Temuriylar (qayta qurish)
Safaviylar (tiklash)
Binokorlik sanasi milodiy 1218
1226 (mehrob)
1463 (qayta qurish)
1624 (tiklash)
1711 (tosh suv havzasi va eshik)
1828 (kirish qismi)
Gumbazlar soni 1
Gumbazlar soni 1
Minoralar soni 1 (1778-yilgi zilzilada vayron boʻlgan)
Minoralar soni 1 (1778-yilgi zilzilada vayron boʻlgan)
Qurilish materiali tosh, gʻisht, gips, kafel

Maydon masjidi (forscha: میدان مسجد‎‎; arabcha: مسجد ميدان‎‎)[a] – Eronning Isfahon ustoni Koshon shahrida joylashgan masjid. Sangi Gʻadimiy maydonining janubiy tomonida va Koshon bozori yonida joylashgan.

Koshondagi eng qadimiy inshootlardan biri boʻlgan masjid 1932-yil 6-yanvarda Eron Milliy meros roʻyxatiga kiritilgan. Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

Meʼmorchiligi

Asosiy inshoot, ehtimol, Saljuqiylar davrida qurilgan. Biroq Moʻgʻullar istilosi paytida moʻgʻullar tomonidan vayron qilingan.

Mehrobning 1887-yildagi chizmasi

Keyinchalik masjid Xo'ja Emodiddin tomonidan qayta qurilib taʼmirlangan. Bunga eski mehrobdagi bitik dalil boʻlib, unda Koshonda Hasan ebn-e Arabshoh tomonidan hijriy 623-yil (milodiy 1225/1227-yil)da qurilgani qayd etilgan. Mehrob oʻtgan asrgacha oʻzining asl oʻrnida boʻlgan, hozirda Berlin shahridagi Islom sanʼati muzeyida saqlanadi[1].

Jane Dieulafoy mehrobni quyidagicha taʼriflagan[1]:

„Maydon masjidi keng inshoot bo‘lib, mos meʼmoriy uslubda qurilgan, ammo o‘xshash inshootlar bilan qiyoslaganda uning ajralib turadigan jihati uning nafis mehrobidir, u metall jilo beruvchi, muhtasham koshinlar bilan qoplangan. Sifati jihatidan bu koshinlar Varamin shahridagi Imomzoda Yahyo majmuasining mashhur koshinlariga o‘xshaydi“.

Masjid oʻzining shonli davrida baland ayvonlarga, muhtasham ichki gumbazli makonga, katta hovliga, shabiston hamda hovuz joylashgan zalga ega boʻlgan, biroq koʻp bor taʼmirlanganiga qaramay, masjidning koʻp qismlari vayron boʻlib ketgan. Masjid alohida ijtimoiy va siyosiy ahamiyatga ham ega boʻlganini uning portali tepasiga yozilgan koʻplab farmonlardan bilish mumkin. Bu farmonlar XV asrda Qora qoʻyunlilar davridan boshlab XIX asrdagi Qojarlar davrigacha taalluqlidir. Ular oʻsha davrda tasdiqlangan narxlar boʻyicha tovar va oziq-ovqat mahsulotlarini sotib olish-sotish, shuningdek, qimor va shariatga zid ishlarni taqiqlash haqidagi yoʻriqnoma, qoidalar va buyruqlarni oʻz ichiga oladi[1].

Masjid portali Eron meʼmorchiligining sof uslublari bilan ajralib turadi[1].

Oldingi tosh minora 1778-yilda keyingi Safaviylar davrida zilzila oqibatida vayron boʻlgan[1].

Yana qarang

Izohlar

  1. ↑ Shuningdek, Maydan masjidi, Maidon masjidi, Mir Emod masjidi, Mir Imod masjidi, Maydon masjidi (Koshon), Emodiy masjidi va Imodiy masjidi nomlari bilan ham tanilgan.

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Yaghoubi, Hosseyn. Rāhnamā ye Safar be Ostān e Esfāhān (Persian) Beheshti, Arash: . Rouzane, 2004 — 186–187-bet. ISBN 964-334-218-2. 

Havolalar

Vikiomborda „Maydon masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.