Kontent qismiga oʻtish

Mattia Ahmet Minguzzining oʻldirilishi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Mattia Ahmet Minguzzining o‘ldirilishi
Sana2025-yil 24-yanvar (2025-01-24)
JoylashuvKadıköy, Istanbul
TuriPichoqlab oʻldirish
Motivenomaʼlum
Suspects15 yoshdagi Berkay Budak va
16 yoshdagi Umutcan Baba
VerdictBerkay Budak va Umutcan Baba
24 yil ozodlikdan mahrum qilish
bilan jazolandi
ConvictionsBudak, Baba:
Bolaning qotili

Mattia Ahmet Minguzzi, 14 yoshli turk‑italiyalik oʻgʻil bola, 15 yoshli yigit tomonidan Kadiköyda, yaʼni Turkiya poytaxti Istanbulning Anadolu qismidagi tumanlardan birida oʻldirilgan. 2025-yil 24-yanvarda sodir boʻlgan bu voqea xalqaro matbuotda keng yoritildi va mamlakatda yoshlarga oid zoʻravonlik masalasi boʻyicha keskin jamoatchilik munozaralariga sabab boʻldi[1][2].

Tarixi

Mattia Ahmet Minguzzi 2010-yil 23-aprelda Istanbulda tugʻilgan. U italiyalik oshpaz, asl kelib chiqishi Misano Adriaticodan boʻlgan va Istanbuldagi Fransiya konsulligida ishlagan Andrea Minguzzi hamda turk violonchelisti Yasemin Akinci Minguzzining oʻgʻli edi[3][4][5].

Hodisa

24-yanvar kuni Mattia Kadiköydagi gavjum koʻcha bozorida yoshlar tomonidan hujumga uchragach, reanimatsiya boʻlimiga yotqizildi. OAV xabarlariga koʻra, voqea ikki bosqichda sodir boʻlgan:

  • Pichoqlash: Minguzzi 15 yoshli Berkay Budak tomonidan besh marta pichoqlangan.
  • Keyingi xuruj: Pichoq jarohatlaridan soʻng yerga yiqilgan Mattiani 16 yoshli Umutjan Baba tepgan.

Mattia hujumdan keyingi kuni miya oʻlimi holatida, 9-fevral kuni esa rasman vafot etgan deb eʼlon qilindi. Hujum videoga yozib olingan va u OAV hamda ijtimoiy tarmoqlarda tarqalib, jamoatchilik reaksiyasini yanada kuchaytirdi[6].

Oqibatlar va reaksiyalar

Hodisa ortidan gumondorlar, 15 yoshli Berkay Budak va 16 yoshli Umutjan Baba hibsga olinib, qamoqqa joʻnatildi. OAVga bergan intervyusida Mattianing ota-onasi aybdorlarga nisbatan eng ogʻir jazo qoʻllanishini talab qildi. Jabrlanuvchining onasi Yasemin Minguzzi jazoning qatʼiy boʻlishi zarurligini taʼkidlab, „Qotil — qotil“, deya bayonot berdi[7]. Mattiyaning qabri dafn marosimidan keyingi haftalarda vandalizmga uchradi, ota-onasiga esa oʻlim bilan tahdidlar yoʻllandi[8].

Hodisa soʻngida Turkiya matbuotida qanday jazo qoʻllanishi mumkinligi haqida koʻplab muhokamalar boʻlib oʻtdi. Gumondorlarning 18 yoshga toʻlmaganligi ularning olishi mumkin boʻlgan jazosi ogʻirligiga taʼsir qiladi. Advokat Serkan Gyunel bir axborot vositasiga bergan izohida, 18 yoshga toʻlmagan har qanday shaxs qonun boʻyicha bola hisoblanishini va Turkiya qonunchiligi istisnosiz ravishda jazoni kamaytirishni buyurishini, bu borada sudyalarda erkinlik yoʻqligini tushuntirdi. Uning aytishicha, agar voyaga yetmagan shaxs 15–18 yosh oraligʻida boʻlsa, umrbod qamoq jazosi 12 yildan 15 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan almashtiriladi[9].

2025-yil fevral oyi oxirida DEM partiyasi Istanbul deputati Chichek Otlu Turkiya Buyuk Millat Majlisiga parlament soʻrovi kiritdi. Otlu jinoyatga undalgan bolalar hamda bola yoshida jabrlanganlar duch kelayotgan muammolarni har tomonlama oʻrganish va samarali yechimlar topishni soʻradi. Soʻrovga ilova qilingan asoslantirish matnida Otlu Turkiyada voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilayotgan jinoyatlar yuqori darajada ekanligiga eʼtibor qaratdi va Minguzzi qotilligini tilga oldi[10][11]. Oʻsha oyda, Turkiya Buyuk Millat Majlisidagi nutqida Saodat partiyasi rais oʻrinbosari Mustafo Kaya Minguzzi uchun adolat talab qildi. Kaya Minguzzi oilasiga borib, taʼziya bildirganini va oila talab qilayotgan huquqiy oʻzgarishlar — bunday jinoyatlar sodir etganlar qonun oldida voyaga yetmagan sifatida koʻrilmasligi hamda gumondorlarga eng ogʻir jazo tayinlanishi, haqida soʻzlab berdi. Bu voqeani jamoatchilik xotirasida saqlab qolish muhimligini qayd etgan Kaya, kelajakda shunga oʻxshash fojialarning oldini olish uchun kuchli tiyib turuvchi choralar zarurligini ham taʼkidladi[12].

2025-yil mart oyida turk musiqa guruhi Dumanning vokalchisi Kaan Tangöze oʻzlarining konsertlaridan birida Mattia ilgari ularning konsertlaridan biriga kelgani va uning vafotidan chuqur afsusda ekanini bildirdi. Tangözening ushbu murojaati guruhning ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida „Sizga bir narsa aytmoqchiman“ degan yozuv va „Mattia Ahmet Minguzzi uchun adolat“ xeshtegi bilan joylashtirildi[13][14].

2025-yil aprel oyida turk futbol klubi Trabzonspor oʻz stadionidagi tribunalaridan biriga Mattia Ahmet Minguzzi nomi berilishini eʼlon qildi. Klub rahbariyatining bu qarori ramziy qadriyat sifatida qabul qilingan boʻlib, rasmiy ravishda klub kanallari orqali maʼlum qilindi[15].

Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻan va adliya vaziri Yilmaz Tunç Minguzzi oilasini ziyorat qildi. Erdoʻgʻan oilaga taziya bildirib, sabr tiladi[16].

2025-yil 2-iyunda, Istanbuldagi Tyupraj stadionida oʻtkazilgan konserti chogʻida amerikalik rok guruhi Guns N' Roses Mattia Ahmet Minguzzi xotirasini yod etdi. Guruhning fidoyi muxlisi boʻlgan Minguzzi tirik boʻlganida ushbu konsertga kelishi kutilayotgan edi. Guruh unga bagʻishlab Knockinʼ on Heavenʼs Door qoʻshigʻini ijro etdi, uning surati esa stadionning eng yaxshi oʻrni ramzi sifatida sahnadagi fon tasvirlarida namoyish qilindi. Ushbu ehtirom guruhi rasmiy ijtimoiy tarmoq sahifalarida ham „Tinch yot“ degan heshteg bilan ulashildi[17].

2025-yil 21-oktabr kuni gumondorlar Berkay Budak va Umutjan Baba voyaga yetmagan jinoyatchilar uchun nazarda tutilgan eng yuqori jazo 24 yil ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolandi[18].

Manbalar

  1. ↑ „Celebrity chef's 14-year-old son fighting for life after horror stabbing at market“. MSN. Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  2. ↑ Hanlon, Tim „Suspect who 'stabbed' celebrity chef's son 'doesn't remember' attack on teen“ (en). The Mirror (2025-yil 28-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  3. ↑ „Chef Andrea Minguzzi's son suffers brain death: 14-year-old stabbed in Istanbul“ (en). L'Unione Sarda English (2025-yil 8-fevral). Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  4. ↑ „Kadıköy'de Mattia Ahmet Minguzzi canice katledilmişti! Acılı anne isyan etti: Bunlara 'çocuk' diyemezsiniz“ (tr). www.hurriyet.com.tr (2025-yil 19-fevral). Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  5. ↑ „Son of celebrity chef dies aged 14 two weeks after being stabbed at market“ (en). NationalWorld (2025-yil 10-fevral). Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  6. ↑ „Babası o görüntüleri izleyemiyor! "Mattia Ahmet gibi çocuklar ölmesin!"“ (tr). www.ntv.com.tr. Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
  7. ↑ „Çocukları öldürülen Minguzzi Ailesi'nden açıklama“. www.rudaw.net. Qaraldi: 2025-yil 26-fevral.
  8. ↑ „Two 15-year-olds sentenced to 24 years in prison for the stabbing of Mattia Ahmet Minguzzi in Istanbul.“ (en). L'Unione Sarda English (2025-yil 21-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 23-oktyabr.
  9. ↑ „Mattia Ahmet Minguzzi'nin katili ne ceza alacak?“ (tr). www.ntv.com.tr. Qaraldi: 2025-yil 26-fevral.
  10. ↑ „DEM Parti İstanbul Milletvekili Çiçek Otlu'dan, Çocuk Suçluluğuna Karşı Meclis Araştırması Talebi“ (tr). Habere Güven. Qaraldi: 2025-yil 3-mart.
  11. ↑ „Suça sürüklenen çocuklara ilişkin meclis araştırması“ (tr). Çiçek Otlu (2025-yil 24-fevral). Qaraldi: 2025-yil 3-mart.[sayt ishlamaydi]
  12. ↑ „Saadet Partili Mustafa Kaya: '14 yaşındaki Ahmet'in katilleri en ağır cezayı almalı'“. Cumha.
  13. ↑ Duvar, Gazete „Duman'ın solistinden, konserde Mattia Minguzzi anonsu: 'Böyle adalet olmaz'“ (tr). Gazete Duvar (2025-yil 3-fevral). Qaraldi: 2025-yil 3-mart.
  14. ↑ „Duman'ın solisti Tangöze'den 14 yaşında katledilen Mattia için 'adalet' çağrısı“ (Turkish). T24. Qaraldi: 2025-yil 3-mart.
  15. ↑ „Trabzonspor, Mattia Ahmet Minguzzi'nin ismini tribüne verdi“ (tr). Gazete Var. Qaraldi: 2025-yil 15-aprel.
  16. ↑ „Cumhurbaşkanı Erdoğan, Minguzzi ailesi ile görüştü“ (tr). DHA | Demirören Haber Ajansı (2025-yil 3-aprel). Qaraldi: 2025-yil 28-iyul.
  17. ↑ „Guns N' Roses honors memory of stabbing victim teen ahead of Istanbul concert“. Hürriyet Daily News. Qaraldi: 2025-yil 4-iyun.
  18. ↑ „Minguzzi cinayeti davasında karar açıklandı: İki sanığa 24'er yıl hapis cezası“. BirGün. Qaraldi: 2025-yil 21-oktyabr. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Mattia_Ahmet_Minguzzining_oʻldirilishi&oldid=1230427" dan olindi