Kontent qismiga oʻtish

Maryam Murod

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Maryam Murod
Tavalludi
Parij, Fransiya
Sohasi
Ish joylari Mount Sinai Icahn tibbiyot maktabi
Taʼlimi

Maryam Murod (1969-yilda tugʻilgan[1]) — jazoirlik saraton immunologiyasi boʻyicha professor. AQShning Nyu-York shahridagi Mount Sinai Icahn tibbiyot maktabida Translatsion tadqiqotlar va terapevtik innovatsiyalar boʻyicha dekan, Robin Chemers Neustein nomidagi immunologiya boʻyicha professor hamda Marc va Jennifer Lipschultz nomidagi Aniq immunologiya instituti (PrIISM) direktori lavozimlarida ishlaydi.

2018-yilda Asosiy immunologiya boʻyicha alohida ilmiy tadqiqotlar uchun William B. Coley mukofotini hammualliflikda qoʻlga kiritgan[2]. Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy fanlar akademiyasi va Milliy tibbiyot akademiyasi aʼzosi[3] and the National Academy of Medicine[4]..

Yoshligi

Murod 1985-yilda Jazoir universiteti tibbiyot fakultetini tugatib, tibbiyot fanlari doktori darajasini olgan. Gematologiya va onkologiya boʻyicha rezidenturani Paris Diderot universitetida oʻtagan[5]. Shu universitetda biotexnologiya boʻyicha magistr darajasini ham olgan.

Keyinchalik Stanford universitetiga oʻtib, Edgar Engleman laboratoriyasida doktorlik darajasini olgan[6]. Parijdagi Hôpital Saint‑Louis va Gustave Roussy institutida gematologiya, onkologiya hamda suyak iligi transplantatsiyasi boʻyicha klinik tayyorgarligi uning immunoterapiyaga qiziqishini kuchaytirgan.

Faoliyati

Murod Irving Weissman bilan Stanford universitetida hamkorlik qilgan. Ular makrofaglar va dendrit hujayralarining kelib chiqishi (ontogenezi) haqidagi ilmiy tushunchalarni qayta koʻrib chiqishga hissa qoʻshgan[7].

Mount Sinai Icahn tibbiyot maktabi 2004-yilda ishga taklif qilgan. 2014-yilda saraton immunologiyasi boʻyicha maxsus professorlik lavozimiga tayinlangan[8].

2016-yilda shu muassasada Immunologiya instituti direktori etib tayinlangan[9]. 2023-yil avgust oyida esa Immunologiya va immunoterapiya boʻlimining asoschi rahbari boʻlgan. Ushbu boʻlim immun tizimi biologiyasi hamda uning sogʻliq va kasalliklarga taʼsirini oʻrganishga ixtisoslashgan.

2024-yil aprel oyida translatsion tadqiqotlar va terapevtik innovatsiyalar boʻyicha dekan etib tayinlangan[10].

Tadqiqotlari

Maryam Murodning dastlabki tadqiqotlari toʻqimalarda yashovchi dendrit hujayralari va makrofaglarning rivojlanishi hamda oʻziga xosligini boshqaruvchi mexanizmlarni aniqlashga qaratilgan edi. Uning laboratoriyasi toʻqimada yashovchi makrofaglar[11], mikroglialar[12] and Langerhans cells[13]. va Langerhans hujayralarining embrional kelib chiqishini aniqlagan. Bu hujayralar sinapslar qisqarishi, ichak peristaltikasi, yogʻ almashinuvi va qon tomirlari yaxlitligini taʼminlashda muhim rol oʻynaydi. Uning jamoasi viruslarga va oʻsmalarga qarshi immunitetda ixtisoslashgan CD103+ toʻqimada yashovchi dendrit hujayralarini ham aniqlagan.

Murodning guruhi miyeloid hujayralar turlari yalligʻlanish kasalliklarini qanday yuzaga keltirishini oʻrganadi. 2021-yilda Bigenwald va boshqalar mitogen faollashtirilgan protein kinaza yoʻli mutatsiyalari gematopoetik progenitor hujayralarda qarish jarayonini (senesensiya) keltirib chiqarishini aniqlagan. Bu jarayon differensiallanishni mononuklear fagotsitlar tomonga ogʻdirib, koʻp tizimli Langerhans hujayra gistiositoziga sabab boʻladi[14].

2022-yilda Chen va boshqalar ogʻir COVID-19 kasalligi oʻpkadagi toʻqimada yashovchi alveolyar makrofaglar sonini kamaytirishini aniqlagan[15]. Bu hujayralar tiklanish jarayonida muhim rol oʻynaydi. Shu bilan birga, kasallik yalligʻlanishga moyil monotsitlar va monotsitlardan hosil boʻlgan makrofaglar sonini oshiradi.

Murod laboratoriyasi oʻsmalar mikromuhitida dendrit hujayralari va makrofaglarni ham oʻrganadi[1]. U aniqlagan ikki xil makrofag liniyasi oʻsmalarda uchraydi. Ularning kelib chiqishi oʻsma mikromuhitini shakllantirishdagi vazifasini belgilaydi. 2021-yilda Casanova-Acebes va boshqalar inson oʻpka oʻsmalarida toʻqimada yashovchi makrofaglar dastlabki oʻsma hujayralari atrofida toʻplanishini aniqlagan. Ular oʻsmaning invazivligini kuchaytiradi hamda oʻsmalarni immun tizimidan himoya qiluvchi regulyator T hujayralarni faollashtiradi[16]. Oʻsma kattalashgan sari bu makrofaglar periferiyaga koʻchadi va oʻrnini monotsitlardan hosil boʻlgan makrofaglar egallaydi.

2023-yilda Park va boshqalar TREM2 turidagi oʻsma makrofaglari immunitetni bostirishini aniqlagan. Ular oʻpka adenokarsinomasi modellarida tabiiy qotil hujayralar (NK hujayralar)ning jalb qilinishi va faolligini cheklaydi[17]. 2023-yilda Magen va boshqalar oʻsmalarda mregDCs faoliyat yuritadigan maxsus mikromuhit hududlarini aniqlagan.

2024-yilda Park va boshqalar qarish jarayoni makrofaglarni himoya qiluvchi hujayralardan kasallik qoʻzgʻatuvchi hujayralarga aylantirishini koʻrsatgan. Ular immunitetni bostiruvchi dasturlar orqali saraton rivojlanishini kuchaytiradi[18] hamda qarigan monotsitlar orqali neyrodegeneratsiyani tezlashtiradi. 2025-yilda Park va boshqalar qarish bilan bogʻliq immun hujayralarni qayta dasturlash orqali sogʻlom uzoq umr koʻrishga yordam beradigan strategiyalarni taklif qilgan[19].

Murod XPRIZE Healthspan tanlovida yarim finalchi boʻlgan ilmiy jamoaga rahbarlik qilgan[20].

2015-yilda Parijdagi Sorbonne universiteti va Braziliyadagi São Paulo universiteti tadqiqotchilari bilan birga International Immunoschool tashabbusiga asos solgan[21] She published on cancer immunotherapy trials,[22].

Shuningdek, saraton immunoterapiyasi klinik sinovlari, uzoq davom etuvchi COVID tasnifi[23], AQSh ilm-fanida muhojirlarning roli[24] hamda ona boʻlgan olima sifatidagi tajribalari haqida ham ilmiy maqolalar eʼlon qilgan[25].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Azvolinsky, Anna „Cancer Vaxxer: A Profile of Miriam Merad“. the-scientist.com (2019-yil 1-aprel). Qaraldi: 2025-yil 15-iyun.
  2. ↑ „Three Scientists to Receive Top Honors from the Cancer Research Institute for Outstanding Contributions to Cancer Immunology and Immunotherapy“. cancerresearch.org. Cancer Research Institute. 2019-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 31-may.
  3. ↑ „2020 NAS Election“. www.nasonline.org. Qaraldi: 2020-yil 28-aprel.
  4. ↑ „National Academy of Medicine Elects 100 New Members“. www.nam.edu/ (2023-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 11-oktyabr.
  5. ↑ „miriam-merad, MD, PhD“. icahn.mssm.edu. Qaraldi: 2019-yil 3-iyun.
  6. ↑ „Engleman Trainees 1983-present“. 2019-yil 17-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 3-iyun.
  7. ↑ „Irving L. Weissman, MD“. Qaraldi: 2022-yil 6-dekabr.
  8. ↑ „miriam-merad, MD/PhD“. icahn.mssm.edu. 2019-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 3-iyun.
  9. ↑ „The Tisch Cancer Institute and Precision Immunology Institute at Mount Sinai Launch Center for Computational Immunology“. www.mountsinai.org/. Qaraldi: 2022-yil 15-dekabr.
  10. ↑ „Icahn School of Medicine at Mount Sinai Names Miriam Merad, MD, PhD, as Dean for Translational Research and Therapeutic Innovation“ (en). www.newswise.com. Qaraldi: 2024-yil 30-aprel.
  11. ↑ Hashimoto, Daigo; Chow, Andrew; Noizat, Clara; Teo, Pearline; Beasley, Mary Beth; Leboeuf, Marylene; Becker, Christian D.; See, Peter et al. (2013). "Tissue-Resident Macrophages Self-Maintain Locally throughout Adult Life with Minimal Contribution from Circulating Monocytes". Immunity 38 (4): 792–804. doi:10.1016/j.immuni.2013.04.004. PMID 23601688. PMC 3853406. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=3853406. 
  12. ↑ Ginhoux, Florent; Greter, Melanie; Leboeuf, Marylene; Nandi, Sayan; See, Peter; Gokhan, Solen; Mehler, Mark F.; Conway, Simon J. et al. (2010). "Fate Mapping Analysis Reveals That Adult Microglia Derive from Primitive Macrophages". Science 330 (6005): 841–845. doi:10.1126/science.1194637. PMID 20966214. PMC 3719181. https://archive.org/details/sim_science_2010-11-05_330_6005/page/840. 
  13. ↑ Ginhoux, Florent; Collin, Matthew P.; Bogunovic, Milena; Abel, Michal; Leboeuf, Marylene; Helft, Julie; Ochando, Jordi; Kissenpfennig, Adrien et al. (2007). "Blood-derived dermal langerin+ dendritic cells survey the skin in the steady state". The Journal of Experimental Medicine 204 (13): 3133–3146. doi:10.1084/jem.20071733. PMID 18086862. PMC 2150983. https://rupress.org/jem/article/204/13/3133/46584/Blood-derived-dermal-langerin-dendritic-cells. Qaraldi: 11 May 2022. Maryam Murod]]
  14. ↑ Bigenwald, Camille; Le Berichel, Jessica; Wilk, C. Matthias; Chakraborty, Rikhia; Chen, Steven T.; Tabachnikova, Alexandra; Mancusi, Rebecca; Abhyankar, Harshal et al. (2021). "BRAFV600E-induced senescence drives Langerhans cell histiocytosis pathophysiology". Nature Medicine 27 (5): 851–861. doi:10.1038/s41591-021-01304-x. PMID 33958797. PMC 9295868. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=9295868. 
  15. ↑ Chen, Steven T. et al. (2022). "A shift in lung macrophage composition is associated with COVID-19 severity and recovery". Science Translational Medicine 14 (662). doi:10.1126/scitranslmed.abn5168. PMID 36103512. PMC 10117220. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=10117220. 
  16. ↑ Casanova-Acebes, María; Dalla, Erica; Leader, Andrew M.; Leberichel, Jessica; Nikolic, Jovan; Morales, Blanca M.; Brown, Markus; Chang, Christie et al. (2021). "Tissue-resident macrophages provide a pro-tumorigenic niche to early NSCLC cells". Nature 595 (7868): 578–584. doi:10.1038/s41586-021-03651-8. PMID 34135508. PMC 8923521. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=8923521. 
  17. ↑ Magen, Assaf et al. (2023). "Intratumoral dendritic cell–CD4+ T helper cell niches enable CD8+ T cell differentiation following PD-1 blockade in hepatocellular carcinoma". Nature Medicine 29 (6): 1389–1399. doi:10.1038/s41591-023-02345-0. PMID 37322116. PMC 11027932. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=11027932. 
  18. ↑ Park, Matthew D. et al. (2024). "Hematopoietic aging promotes cancer by fueling IL-1⍺–driven emergency myelopoiesis". Science 386 (6720). doi:10.1126/science.adn0327. PMID 39236155. PMC 7616710. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7616710. 
  19. ↑ Park, Matthew D.; Yatim, Nader; Zhang, Jing; Cho, Byuri Angela; Yoo, Seong-Keun; Schaefer, Maximilian M.; Chowell, Diego; Puleston, Daniel J. et al. (2025). "Restoring resident tissue macrophages to combat aging and cancer". Nature Aging 5 (8): 1383–1392. doi:10.1038/s43587-025-00898-y. PMID 40813807. https://www.nature.com/articles/s43587-025-00898-y. Qaraldi: 4 September 2025. Maryam Murod]]
  20. ↑ (2025-yil 12-may). „Mount Sinai Researchers in Semifinals of $101 Million XPRIZE Healthspan, a Competition Seeking Innovative Approaches to Aging Well“ (en). Press-reliz.
  21. ↑ Vabret, Nicolas; Mateus-Tique, Jaime; Salmon, Hélène; Martin, Jérôme C.; Mateo, Véronique; Serrano, Sandra; Lemoine, François; Chammas, Roger et al. (2024). "Online immunology education for a global world". Nature Reviews Immunology 24 (9): 615–616. doi:10.1038/s41577-024-01066-w. PMID 38997523. https://www.nature.com/articles/s41577-024-01066-w. Qaraldi: 4 September 2025. Maryam Murod]]
  22. ↑ Marron, Thomas U.; Galsky, Matthew D.; Taouli, Bachir; Fiel, Maria Isabel; Ward, Stephen; Kim, Edward; Yankelevitz, David; Doroshow, Deborah et al. (2022). "Neoadjuvant clinical trials provide a window of opportunity for cancer drug discovery". Nature Medicine 28 (4): 626–629. doi:10.1038/s41591-022-01681-x. PMID 35347282. PMC 9901535. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=9901535. 
  23. ↑ Mehandru, Saurabh; Merad, Miriam (2022). "Pathological sequelae of long-haul COVID". Nature Immunology 23 (2): 194–202. doi:10.1038/s41590-021-01104-y. PMID 35105985. PMC 9127978. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=9127978. 
  24. ↑ Brown, Brian D.; Leader, Andrew M.; Vilcek, Jan; Merad, Miriam (2020). ""America First" Will Destroy U.S. Science". Cell 183 (4): 841–844. doi:10.1016/j.cell.2020.09.025. PMID 32949492. PMC 7500439. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=7500439. 
  25. ↑ Merad, Miriam (2020). "Reflections from a mother scientist". Nature Medicine 26 (9): 1316. doi:10.1038/s41591-020-1052-8. PMID 32839622. https://www.nature.com/articles/s41591-020-1052-8. Qaraldi: 12 May 2022. Maryam Murod]] 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Maryam_Murod&oldid=601530" dan olindi