Mary Helen Johnston
| Mary Helen Johnston | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi |
1945-yil 17-sentyabr West Palm Beach, Florida, AQSH |
| Kasbi | Olim, kosmonavt |
| Millati | amerikalik |
| Kosmik karyera | |
| Missiyalar | STS-51-B |
| Isteʼfo | 1985-yil 6-may |
| Academic background | |
| Alma mater |
Florida State University (BS; MS) University of Florida (PhD) |
| Thesis | Effect of gravity forces on crystal growth parameters in tin (1973) |
| David Hale Baldwin | |
| Academic work | |
| Discipline | Engineering |
Sub-discipline |
Laser-induced surface improvement |
| Institutions |
University of Tennessee Space Institute Florida Institute of Technology |
| Tavalludi |
|
| Sohasi | Materials science (metallurgical engineering), Aerospace engineering, Laser research, Hydrogen research |
Mary Helen Johnston (talaffuzi: Meri Helen Jonston 1945-yil 17-sentyabrda tugʻilgan), 1960 va 70-yillarda NASA da muhandis sifatida ishlagan. Jonston yoshligidan astronavt boʻlishni orzu qilgan; U 1980-yilda NASA da ishlash uchun ariza topshirdi, ammo urinish muvaffaqiyatsiz yakunlandi.
Erta hayot va ta'lim
Johnston Florida shtatidagi West Palm Beach shahrida tugʻilgan. Fort Pirsda oʻsib ulgʻaygan. Bolalik payitlarida, uyi yaqinida joylashgan Kennedi kosmik markazi uning muhandislik va kosmik tadqiqotlarga qiziqishini kuchaytirdi[1].
Jonston 1966-yilda Florida Davlat Universitetida (FSU) muhandislik fanlari bakalavri, hamda1969-yilda magistr darajasini olgan.1973-yilda, u Devid X. Bolduin rahbarligi ostida, Florida universitetida[2][3] metallurgiya muhandisligi boʻyicha doktorlik unvoniga sazovor boʻldi. Jonston FSUdan muhandislik darajasini olgan birinchi ayol edi.
NASA faoliyati
Jonston 1963-yildan 1968-yilgacha muhandislik tadqiqotlari davomida NASAning Marshall kosmik parvozlar markazida (MSFC) ishladi.
1974-yilda u Doris Chandler, Kerolin S. Griner va Enn Whitaker bilan MSFC laboratoriyasida (GPL) kosmik missiyani simulyatsiya qilish jarayonida ishlagan. Olib borilgan tadqiqotlar 4-sonli kontseptsiyani tekshirish testi (CVT) deb ataladi. Jonston uchta ilmiy tajribaga rahbarlik qildi va oʻz hamkasblariga Spacelab-da qoʻllaniladigan usullarni ishlab chiqishda yordam berdi.
1983-yil 5-iyunda[4] u STS-51-B Spacelab missiyasi ( Spacelab-3 guruhi ) uchun zaxira ekipajining bir qismi sifatida tanlangan[5][6]. U hech qachon kosmosga uchmagan[7]. Spacelab uchun Jonston olim sifatida tanlandi, xususan materialshunoslik sohasidagi bilimi, unga katta yordam bergan[5]. Missiya menejeri Jozef Kremin uning tanlovi haqida shunday deb yozgan: “Oldindagi ish qiyin va vaqt qisqa. Shuning uchun bu topshiriqni malakali doktor Jonstonga ishonib topshiramiz. Uning bu topshiriqni namunali bajarishiga ishonamiz”[3].
Keyinchalik Jonston missiyadagi ishtiroki haqida gapirdi:[1]
Men kosmosda ishlab chiqarilishi mumkin boʻlgan narsalar ustida ishlashga juda qiziqdim. Men tadqiqotchi, olim va muhandis boʻlganim uchun, buni qilishning eng yaxshi yoʻli u yerga koʻplab jihozlar bilan chiqish edi. Bu juda qiziqarli edi, ayniqsa siz ilmiy xodim boʻlsangiz, chunki u yerda astronomiya boʻyicha tajribalar, kalamush va maymunlar bilan turli tadqiqotlar oʻtkazilardi. Bu xalqaro kosmik labaratoriya edi.
U 1985-yil 6-mayda astronavtlik faoliyatini yakunladi[4].
Keyingi martaba
Jonston 1986-yilda NASAni tark etib, Makkey nomi bilan tanilgan - Tennessi universiteti kosmik institutida professor xodim sifatida faoliyat olib bordi. Keyinchalik u 2003-yilda Florida Texnologiya Instituti (FIT) vodorod tadqiqotlari milliy markazi direktori etib tayinlandi[3]. U doktor T. Dueyn Makkeyga turmushga chiqqan, u ham NASAning sobiq muhandisi, FIT prezidenti va bosh direktori[1].
Ixtirochi sifatida Jonston yigirmata patentga ega boʻlib, ularning koʻpchiligi lazerli sirtni oʻzgartirishga doir. Tennessi universitetida Jonstonning lazerli yuzalarni qoplash boʻyicha ixtirolaridan biri koʻplab mukofot va maqtovlarga sazovor boʻldi. 2018-yilda u Milliy ixtirochilar akademiyasining a'zosi etib tayinlandi[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Datzman, Ken. „FIT's Mary Helen McCay blazes trail at FSU, NASA, named Fellow of elite NAI“. Brevard Business News (2018-yil 19-fevral). 2020-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
- ↑ Shayler, David. Women in Space - Following Valentina. Springer Science & Business Media, August 29, 2006. ISBN 978-1-84628-078-8. Qaraldi: 2019-yil 23-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Croft, Melvin. Come Fly with Us: NASA's Payload Specialist Program. University of Nebraska Press, 2019. ISBN 978-1-4962-1224-5.
- ↑ 4,0 4,1 „Astronaut Biography: Mary Johnston“. Space Facts. Qaraldi: 2020-yil 1-mart.
- ↑ 5,0 5,1 NASA. „Spacelab 3 payload specialist group named“ (1983-yil 1-iyul). 2020-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.
- ↑ NASA. „Varied flight assignments made“ (1984-yil 29-iyun). 2020-yil 23-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 7-oktyabr.
- ↑ NASA. „Woman Scientists and Engineers Train In Simulated Weightless Environment“ (2014-yil 27-mart). Qaraldi: 2020-yil 1-mart.