Marokashlik Idris II
| Marokashlik Idris II | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Amir | |||||
| Saltanat | 803 – 828 | ||||
| Oʻtmishdoshi | Idris I ibn Abdulloh | ||||
| Davomchisi | Muhammad ibn Idris | ||||
| Tugʻilishi | 791-yil avgust | ||||
| Vafoti | 828-yil avgust | ||||
| Turmush oʻrtogʻi | Hosna bint Sulaiman ben Mohammed al-Najai[1] | ||||
| Farzandlari |
Muhammad ibn Idris Gannuna bint Idris[2] | ||||
| |||||
| Sulola | Idrisiylar | ||||
| Otasi | Idris I | ||||
| Onasi | Kenza al-Avrabiya | ||||
| Dini | Islom | ||||
Idris II (arabcha: إدريس الثاني)[a] (791-yil avgust — 828-yil avgust) arab amiri boʻlib, Idrisiylar sulolasi asoschisi Idris Ining oʻgʻli edi. Otasining vafotidan ikki oy oʻtib Valilida tugʻilgan. 803-yilda otasi Idris I ning oʻrnini egalladi.
Hayoti
Idris II 791-yil avgustida, Idris I 971-yil iyunida vafot etganidan ikki oy oʻtib tugʻilgan. Onasi Kenza boʻlib[3], u otasining xotini va Avraba qabilasi boshligʻi Isʼhoq ibn Muhammad al-Avrabiyning qizi edi[4]. U Valilidagi berber avraba qabilasi orasida tarbiya topgan. 803-yilda u otasining oʻrnini egallab, Valila masjidida imom deb eʼlon qilingan[5][6].
Idrisiy sultonlari ichida Idris II eng yaxshi taʼlim olganlardan biri edi. Ibn al-Abbar asarida Idris II bilan uning zamondoshi Aglabiy amiri Ibrohim I ibn al-Aglab oʻrtasidagi yozishmalardan iqtibos keltiriladi. Unda u Ibrohimni oʻz hududlariga boʻlgan daʼvolaridan voz kechishga chaqiradi[7].
Idris II 818-yilda al-Andalusdan va 824—826-yillarda Ifriqiyadan kelgan arab qochqinlarining ikki toʻlqini kelishini nazorat qilgan. Ular asosan Fos poytaxtida joylashgan. Natijada, Marokashning arablashtirilishi Idris II hukmronligi davomida boshlandi va shu davrda Fos asosan arabcha soʻzlashuvchi shaharga aylandi. Idris II ni arab tansoqchilari qoʻriqlagan va uning Umayr bin Mus’ab ismli arab vaziri boʻlgan[8].
Idris II xorijiylarga qarshi koʻplab muvaffaqiyatli yurish va hujumlarga boshchilik qildi, va uning hukmronligi oxiriga kelib Idrisiylar davlati hozirgi Jazoirdagi Shalif daryosi bilan Marokash janubidagi Sus oraligʻidagi hududni oʻz ichiga olgan[8].
Idris II 828-yilda Fosda vafot etdi. Shundan soʻng Idrisiylar amirligi uning oʻgʻillari boshqaradigan toʻqqizta knyazlikka boʻlib yuborildi. Ularning eng kattasi Muhammad ibn Idris Fosdan amir sifatida hukmronlik qildi[8]. Qabri Fosdagi Muloy Idris zoviyasida joylashgan. U 1437-yilda Marinidlar sultoni Abd al-Haqq II davrida qayta kashf etilgan va 15-asrda muhim ziyoratgohga aylangan. Hozirgacha Fosning eng muqaddas joyi hisoblanadi.
Manbalar
- ↑ Glacier, Osire. Femmes politiques au Maroc d'hier à aujourd'hui: La résistance et le pouvoir au féminin (fr). Tarik Editions, 2016-12-19. ISBN 978-9954-419-82-3. „Kenza would also advise Idris II in his personal affairs. Besides, it was she who chose a wife for him. From then on, the young sultan would have had two royal advisers, namely his mother and his spouse, Hosna bent Solaïmane ben Mohammed anNajaï“
- ↑ Soufi, Fouad (1998-04-30). "Famille, femmes, histoire : notes pour une recherche" (fr). Insaniyat / إنسانيات. Revue algérienne d'anthropologie et de sciences sociales (4): 109–118. doi:10.4000/insaniyat.11709. ISSN 1111-2050. https://journals.openedition.org/insaniyat/11709.
- ↑ Robinson, Marsha R.. Crossing the Strait from Morocco to the United States: The transnational gendering of the Atlantic world before 1830. (English). The Ohio State University, 2006 — 74-bet. „Idriss’ power to rule in this area hinged upon his marriage to Kenza“
- ↑ „من هو مولاي إدريس الأول - المرسال“ [Who is Moulay Idriss I?] (2020-yil 13-avgust). — „Her name is Kenza al-Awrabiya in relation to the Berber tribe called Awraba. She is the daughter of the tribe’s leader, Ishaq bin Abdul Hamid al-Awrabi, and the wife of Moulay Idris I, who was assassinated while she was pregnant with her first son.“. 2020-yil 13-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 14-mart.
- ↑ Eustache, D. (1986). "Idrīs II". in Lewis, B.; Ménage, V. L.; Pellat, C. et al.. Encyclopaedia of Islam. III (2nd nashri). Leiden, Netherlands: E. J. BRILL. 1031–1032 b. ISBN 9004081186. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/idris-ii-SIM_3493.
- ↑ Abun-Nasr, Jamil M.. A History of the Maghrib in the Islamic Period (en). Cambridge University Press, 1987 — 51-bet. ISBN 978-0-521-33767-0.
- ↑ Ibn Abbar, o.c., ed. Müller, 201-202/ed. Monés, I, p.55 quoted in Herman L. Beck, L’image d’Idrīs II, BRILL, 1989, p.36
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Abun-Nasr, Jamil M.; al-Naṣr, Ǧamīl M. Abū; Abun-Nasr, Abun-Nasr, Jamil Mirʻi. A History of the Maghrib in the Islamic Period (en). Cambridge University Press, 1987-08-20 — 79-80-bet. ISBN 978-0-521-33767-0.
| Oʻtmishdoshi: Idris I |
Amir 803–828 |
Vorisi: Muhammad ibn Idris |