Marneuli: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Marneuli''' ({{Lang-ka|მარნეული}} [mɑɾnɛuli], {{Lang-az|Sarvan}}) — [[Gruziya]] janubida joylashgan [[Kvemo-Kartli|Kvemo Kartli]] viloyatidagi shahar. U Marneuli munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlib, [[Ozarbayjon]] va [[Armaniston]] davlatlari bilan chegaradosh. | '''Marneuli''' ({{Lang-ka|მარნეული}} [mɑɾnɛuli], {{Lang-az|Sarvan}}) — [[Gruziya]] janubida joylashgan [[Kvemo-Kartli|Kvemo Kartli]] viloyatidagi shahar. U Marneuli munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlib, [[Ozarbayjon]] va [[Armaniston]] davlatlari bilan chegaradosh. | ||
== Toponimika == | == Toponimika == | ||
Gruziya manbalariga koʻra, ''{{Lang|en|Marneuli}}'' nomi [[Gruzin tili|Gruzin]]<nowiki/>chadan kelib chiqqan. | Gruziya manbalariga koʻra, ''{{Lang|en|Marneuli}}'' nomi [[Gruzin tili|Gruzin]]<nowiki/>chadan kelib chiqqan. | ||
Ozarbayjonlar bu nomni ''{{Lang|az|Sarvan}}'' shahriga nisbatan qoʻllashgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Hajili |first=Asif |date=17 October 2020 |title=Yaxın və uzaq Borçalı |language=az |pages=20–21 |work=525-ci qəzet |url=http://www.anl.az/down/meqale/525/2020/oktyabr/724453.htm |access-date=2022-11-24 |archive-date=2021-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627223955/http://www.anl.az/down/meqale/525/2020/oktyabr/724453.htm |url-status=dead }}</ref>. Bu soʻz [[Fors tili|forscha]] ''{{Lang|fa|[[:wikt:ساربان|sârebân]]}}''<ref>{{Kitob manbasi|first=Bashir|last=Ahmadov|title=Etimologiya lüğəti|chapter=Sarvan|chapterurl=https://obastan.com/SARVAN/924288/|publisher=Altun Kitab|location=Baku|year=2015|access-date=2022-11-24|archive-date=2021-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210630091414/https://obastan.com/SARVAN/924288/}}</ref> soʻzidan olingan boʻlib, „tuya | Ozarbayjonlar bu nomni ''{{Lang|az|Sarvan}}'' shahriga nisbatan qoʻllashgan<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Hajili |first=Asif |date=17 October 2020 |title=Yaxın və uzaq Borçalı |language=az |pages=20–21 |work=525-ci qəzet |url=http://www.anl.az/down/meqale/525/2020/oktyabr/724453.htm |access-date=2022-11-24 |archive-date=2021-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627223955/http://www.anl.az/down/meqale/525/2020/oktyabr/724453.htm |url-status=dead }}</ref>. Bu soʻz [[Fors tili|forscha]] ''{{Lang|fa|[[:wikt:ساربان|sârebân]]}}''<ref>{{Kitob manbasi|first=Bashir|last=Ahmadov|title=Etimologiya lüğəti|chapter=Sarvan|chapterurl=https://obastan.com/SARVAN/924288/|publisher=Altun Kitab|location=Baku|year=2015|access-date=2022-11-24|archive-date=2021-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20210630091414/https://obastan.com/SARVAN/924288/}}</ref> soʻzidan olingan boʻlib, „tuya qoʻriqchisi“ degan maʼnoni anglatadi<ref>{{Kitob manbasi|last=Dehkhoda|first=Ali-Akbar|authorlink=Ali-Akbar Dehkhoda|title=[[Dehkhoda Dictionary]]|editor=[[Dehkhoda Dictionary Institute]]|language=fa|chapter=ساربان|chapterurl=https://dehkhoda.ut.ac.ir/en/dictionary/177976/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86|location=Tehran|publisher=University of Tehran Press|year=1931|access-date=2022-11-24|archive-date=2022-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220729204655/https://dehkhoda.ut.ac.ir/en/dictionary/177976/%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86}}</ref>. | ||
== Aholisi == | == Aholisi == | ||
1625-yil 1-iyulda, Marneulining shimolidagi Algeti daryosi yaqinida joylashgan Marabda dalasida gruzin qoʻshinlarining eron bosqinchilariga qarshi yirik jangi boʻlib oʻtdi. [[Georgiy Saakadze|Giorgiy Saakadze]] qoʻmondonligi ostidagi gruzin armiyasi dastlab Isoxonning Eron qoʻshinini deyarli magʻlub etdi, ammo keyinchalik ular baribir magʻlubiyatga uchradi va [[Safaviylar davlati|eronliklar]] [[Tbilisi|Tbilisiga]] kirishga muvaffaq boʻldi. | 1625-yil 1-iyulda, Marneulining shimolidagi Algeti daryosi yaqinida joylashgan Marabda dalasida gruzin qoʻshinlarining eron bosqinchilariga qarshi yirik jangi boʻlib oʻtdi. [[Georgiy Saakadze|Giorgiy Saakadze]] qoʻmondonligi ostidagi gruzin armiyasi dastlab Isoxonning Eron qoʻshinini deyarli magʻlub etdi, ammo keyinchalik ular baribir magʻlubiyatga uchradi va [[Safaviylar davlati|eronliklar]] [[Tbilisi|Tbilisiga]] kirishga muvaffaq boʻldi. | ||
1918-yil 19-dekabrda, Xrami daryosi yaqinida (viloyat markazidan 8 kilometr janubda joylashgan) Gruziya-Arman urushi | 1918-yil 19-dekabrda, Xrami daryosi yaqinida (viloyat markazidan 8 kilometr janubda joylashgan) Gruziya-Arman urushi boʻlib oʻtdi. 1-yanvarda Germaniya armiyasining mintaqada joylashgan joyini egallab olgan Britaniya armiyasining talabiga binoan oʻrnatilgan sulh natijasida shahar Gruziya-Armaniston hududida qoldi, keyinchalik u [[Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasi|Gruziya SSR]] tarkibiga kiritildi. | ||
1921-yilda Marneuli yana bir bor harbiy harakatlar oʻchogʻiga aylandi — Sovet-Gruziya urushi paytida Sovet 11-Armiyasining boʻlinmalari [[Tbilisi|Tbilisida]] u orqali harakatlarni amalga oshirdi. | 1921-yilda Marneuli yana bir bor harbiy harakatlar oʻchogʻiga aylandi — Sovet-Gruziya urushi paytida Sovet 11-Armiyasining boʻlinmalari [[Tbilisi|Tbilisida]] u orqali harakatlarni amalga oshirdi. | ||
2026-yil 20-noyabr, 18:44 dagi (joriy) koʻrinishi
Marneuli (gruzincha: მარნეული [mɑɾnɛuli], ozarbayjoncha: Sarvan) — Gruziya janubida joylashgan Kvemo Kartli viloyatidagi shahar. U Marneuli munitsipalitetining maʼmuriy markazi boʻlib, Ozarbayjon va Armaniston davlatlari bilan chegaradosh.
Toponimika
[tahrir | manbasini tahrirlash]Gruziya manbalariga koʻra, Marneuli nomi Gruzinchadan kelib chiqqan.
Ozarbayjonlar bu nomni Sarvan shahriga nisbatan qoʻllashgan[1]. Bu soʻz forscha sârebân[2] soʻzidan olingan boʻlib, „tuya qoʻriqchisi“ degan maʼnoni anglatadi[3].
Aholisi
[tahrir | manbasini tahrirlash]2014-yilgi Gruziya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi 20,211 kishi edi. Shaharda asosan gruzin ozarbayjonlari (83,1%) istiqomat qiladi[4].
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Marneuli — Gruziyaning Marneuli munitsipaliteti markazi hisoblanadi. Gruziya SSRning 1947-yil 18-martdagi qarori bilan Borchalo qishlogʻi Marneuli nomiga oʻzgartirildi. 1964-yilda u rasman shahar maqomini oldi.
1625-yil 1-iyulda, Marneulining shimolidagi Algeti daryosi yaqinida joylashgan Marabda dalasida gruzin qoʻshinlarining eron bosqinchilariga qarshi yirik jangi boʻlib oʻtdi. Giorgiy Saakadze qoʻmondonligi ostidagi gruzin armiyasi dastlab Isoxonning Eron qoʻshinini deyarli magʻlub etdi, ammo keyinchalik ular baribir magʻlubiyatga uchradi va eronliklar Tbilisiga kirishga muvaffaq boʻldi.
1918-yil 19-dekabrda, Xrami daryosi yaqinida (viloyat markazidan 8 kilometr janubda joylashgan) Gruziya-Arman urushi boʻlib oʻtdi. 1-yanvarda Germaniya armiyasining mintaqada joylashgan joyini egallab olgan Britaniya armiyasining talabiga binoan oʻrnatilgan sulh natijasida shahar Gruziya-Armaniston hududida qoldi, keyinchalik u Gruziya SSR tarkibiga kiritildi.
1921-yilda Marneuli yana bir bor harbiy harakatlar oʻchogʻiga aylandi — Sovet-Gruziya urushi paytida Sovet 11-Armiyasining boʻlinmalari Tbilisida u orqali harakatlarni amalga oshirdi.
2008-yil 8-avgustda Rossiya-Gruziya urushi paytida rus samolyotlari shahar aerodromini bombardimon qildi, natijada 3 kishi halok boʻldi va aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagi vayron boʻldi.
Madaniyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Marneulida bitta universitet filiali (Tbilisi davlat universiteti) va 2008- yilda ochilgan universitet (Heydar Aliyev nomidagi Gruziya-Ozarbayjon gumanitar universiteti) mavjud.
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Gruziyadagi ozarbayjonlar
- Marneuli munitsipaliteti
- Kvemo Kartli
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Hajili, Asif. „Yaxın və uzaq Borçalı“ (az). 525-ci qəzet (2020-yil 17-oktyabr), s. 20–21. 2021-yil 27-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 24-noyabr.
- ↑ Ahmadov, Bashir „Sarvan“, . Etimologiya lüğəti. Baku: Altun Kitab, 2015 (2021-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan).
- ↑ Dehkhoda, Ali-Akbar „ساربان“, . Dehkhoda Dictionary (fa) Dehkhoda Dictionary Institute: . Tehran: University of Tehran Press, 1931 (2022-yil 29-iyulda asl nusxadan arxivlangan).
- ↑ „Статистический отчёт о переписе населении“ (ka). statistics.ge (2002). 2009-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan.