Markaziy maʼmuriy okrug
Markaziy maʼmuriy okrug Центра́льный администрати́вный о́круг | |
|---|---|
| Moskva maʼmuriy okrugi | |
 | |
.png) Bayroq  Gerb | |
| 55°45′0″N 37°37′0″E / 55.75000°N 37.61667°E | |
| Mamlakat | Rossiya |
| Shahar | Moskva |
| Ichki boʻlinishi | 10 tuman |
| Hukumat | |
| • Prefekt | Vladimir Goverdovskiy |
| Asos solingan | 1991-yil 10-iyun[1] |
| Maydon | 66.1755[2] km2 (25.5505 kv mi) |
| Aholisi (2021) |
774 430 kishi[3] |
.svg)
Markaziy maʼmuriy okrug (rus. Центра́льный администрати́вный о́круг) – Moskva shahrining 12 ta maʼmuriy okrugidan biri boʻlib, shaharning markazida joylashgan va tarkibida 10 ta tuman mavjud. Okrug hududida koʻplab teatrlar, shuningdek, 6 ta Moskva vokzali – Belorusskiy, Leningradskiy, Yaroslavskiy, Kazanskiy, Kurskiy va Paveletskiy vokzallari joylashgan (boshqa vokzallar (2021-yilda ochilgan Sharqiy vokzaldan tashqari) Savyolovskiy, Kiyevskiy va Rijskiy vokzallari rasmiy jihatdan okrug hududidan tashqarida joylashgan boʻlsa-da, amalda uning chegaralariga yetarlicha yaqin joylashgan). Shuningdek, Rossiya Federatsiyasining koʻplab vazirliklari, Kreml, Rossiya hukumati, Davlat dumasi hamda Federatsiya Kengashi ham aynan shu okrugda joylashgan. Okrug hududining katta qismida turli xil ofis binolari, jumladan, uning gʻarbiy chekkasida esa „Moskva-Siti“ majmuasi joylashgan.
Okrug chegaralari shaharning 1912-yilgacha boʻlgan maʼmuriy chegaralari bilan deyarli mos keladi (bundan mustasno – Sharqiy ma’muriy okrug tarkibiga kiruvchi Sokolniki hamda Gʻarbiy ma’muriy okrug tarkibiga kiruvchi Dorogomilovo tumani).
Aholisi
| 2002 | 2009 | 2010 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 701 353 | 694 941 | 741 967 | 748 032 | 752 310 | 757 137 | 760 690 | 768 280 |
| 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2023 | 2024 | |
| 769 630 | 775 881 | 782 048 | 783 886 | 772 258 | 771 733 | 774 430[3] |
100 000
200 000
300 000
400 000
500 000
600 000
700 000
800 000
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2023
2024
Milliy tarkib
2020-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra okrugda quyidagi millat vakillari istiqomat qiladi (0,1% dan kam ulushga ega boʻlgan millatlar va „Boshqalar“ boʻyicha izoh – „Boshqalar“ satriga qarang)[4].
| Millat | Soni, nafar | Foiz |
|---|---|---|
| Ruslar | 544 591 | 70,52% |
| Tatarlar | 4607 | 0,60% |
| Armanlar | 4364 | 0,57% |
| Yahudiylar | 2648 | 0,34% |
| Ukrainlar | 2236 | 0,29% |
| Gruzinlar | 1915 | 0,25% |
| Ozarbayjonlar | 1382 | 0,18% |
| Oʻzbeklar | 1175 | 0,15% |
| Qirgʻzlar | 919 | 0,12% |
| Vyetnamliklar | 903 | 0,12% |
| Boshqalar[a] | 207 518 | 26,86% |
| Jami | 772 258 | 100,00% |
Tumanlar
Markaziy maʼmuriy okrug 10 ta tuman (rayon)ga boʻlingan:
|
|
| № | Tuman nomi[5] | Mos munitsipal okrug[6] | Maydoni gektar[7] | Aholisi (2020), ming kishi[8] | Aholi zichligi (2020), kishi / km² | Turar-joy maydoni (2008), ming m²[9] |
Oʻrtacha yashash maydoni (har bir kishiga) m² / kishi. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Arbat | Arbat | 288 | 36 246 | 12585.42 | 754 | 28,03 |
| 2 | Basmanniy | Basmanniy | 837 | 111 289 | 13296.18 | 1995 | 19,85 |
| 3 | Zamoskvorechye | Zamoskvorechye | 495 | 55 293 | 11170.3 | 1168 | 22,99 |
| 4 | Krasnoselskiy | Krasnoselskiy | 496 | 45 851 | 9244.15 | 914 | 21,11 |
| 5 | Meshchanskiy | Meshchanskiy | 576 | 55 635 | 9658.85 | 1393 | 25,28 |
| 6 | Presnenskiy | Presnenskiy | 1185 | 127 506 | 10760 | 3029 | 26,07 |
| 7 | Taganskiy | Taganskiy | 801 | 134 759 | 16823.85 | 2722 | 25,32 |
| 8 | Tverskoy | Tverskoy | 727 | 75 735 | 10417.47 | 2022 | 27,4 |
| 9 | Xamovniki | Xamovniki | 1192 | 105 094 | 8816.61 | 2530 | 25,43 |
| 10 | Yakimanka | Yakimanka | 480 | 27 022 | 5629.58 | 826 | 35,91 |
Asosiy koʻchalari
|
|
|
Izohlar
- ↑ Abazinlar (10), abxazlar (135), avarlar (177), andiylar (3), agullar (8), adigeylar (20), oltoylar (14), amerikaliklar (90), arablar (181), ossuriylar (51), afgʻonlar (16), balkarlar (62), boshqirdlar (208), belaruslar (757), besermyanlar (1), bolgarlar (45), bosniyaklar (2), britaniyaliklar (71), buryatlar (114), vengrlar (10), vepslar (3), gagauzlar (7), togʻ yahudiylari (2), yunonlar (109), darginlar (99), yezidlar (34), ijyorlar (1), ingushlar (163), hindlar (28), ispanlar (84), italiyaliklar (80), itelmenlar (1), qabardlar (107), qozoqlar (537), qalmoqlar (141), qaraylar (3), qoraqalpoqlar (1), qorachoylar (47), karellar (20), kereklilar (1), xitoyliklar (95), komilar (19), komi-permyaklar (5), koreyslar (205), qrim tatarlar (11), qrimchaklar (2), kubaliklar (18), qumuklar (61), kurdlar (17), laklar (54), latishlar (56), lezginlar (109), litvaliklar (50), makedoniyaliklar (1), mansilar (1), mariylar (59), moldovanlar (154), moʻgʻullar (49), mordvalar (229), nanaylar (1), nemislar (295), nogoylar (16), osetinlar (513), pokistonliklar (5), pamirliklar (4), forslar (37), polyaklar (111), ruminlar (20), rusinlar (1), pomorlar (4), rutullar (12), serblar (65), slovaklar (3), markaziy osiyolik yahudiylar (1), tabasaranlar (38), tojiklar (734), talishlar (6), kryashenlar (3), sibir tatarlar (1), tatlar (4), tuvalar (43), turklar (112), turkmanlar (70), udmurtlar (41), udgeylar (1), uygʻurlar (5), ulchlar (1), finlar (17), ingermanlandlik finlar (1), fransuzlar (122), xakaslar (4), xantlar (1), xorvatlar (6), tsaxurlar (3), loʻlilar (81), cherkeslar (99), qora togʻliklar (1), chexlar (8), chechenlar (592), chuvashlar (253), chukchalar (3), shorlar (2), evenklar (3), eskimoslar (1), estonlar (34), yukagirlar (1), yakutlar (38), yaponlar (30), boshqa millat vakillari (21 292), millati koʻrsatilmaganlar (9946), roʻyxat varaqalarida millat belgilanmaganlar (168 207)
Manbalar
- ↑ „ОБ ОБРАЗОВАНИИ АДМИНИСТРАТИВНЫХ ОКРУГОВ В Г.МОСКВЕ. Распоряжение. Правительство Москвы. 10.07.91 47-РМ. Предпринимательское право“. www.businesspravo.ru. 2011-yil 20-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Постановление Правительства Москвы от №452-ПП «Об утверждении отчетного баланса использования земель города Москвы за 2009 год»“ (2010-yil 1-iyun). 2012-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ 3,0 3,1 Rosstat. „Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2024 года“.
- ↑ „Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Том 5. Национальный состав и владение языками. Таблица 1. Национальный состав населения“.
- ↑ „О ТЕРРИТОРИАЛЬНОМ ДЕЛЕНИИ ГОРОДА МОСКВЫ (РЕДАКЦИЯ НА 04.12.2002). Закон. Московская городская дума. 05.07.95 13-47. Предпринимательское право“. www.businesspravo.ru. 2013-yil 4-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „MosClassific.RuЗакон города Москвы от 15 октября 2003 г. № 59 «О наименованиях и границах внутригородских муниципальных образований в городе Москве»“. MosClassific.Ru. 2012-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Территориальный орган государственной статистики по г. Москве // Показатели муниципальных образований (2008 год) // Раздел 6. Территория. Общая площадь земель муниципального образования“. 2010-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Территориальный орган государственной статистики по г. Москве // Распределение численности населения г. Москвы по административным округам и муниципальным образованиям“. 2011-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Территориальный орган государственной статистики по г. Москве // Показатели муниципальных образований (2008 год) // Раздел 8. Коммунальная сфера. Общая площадь жилых помещений“. 2010-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
Adabiyotlar
- Istoriya moskovskix rayonov: ensiklopediya. K. A. Averyanov muharrirligida. – Moskva: Astrel, 2008. – 36–120 betlar. – ISBN 978-5-271-11122-8.
Havolalar
- Moskva Markaziy maʼmuriy okrugi portali (Wayback Machine saytida 2011-09-02 sanasida arxivlangan)