Mariya Chexova
| Mariya Aleksandrovna Argamakova Chexova | |
|---|---|
| Tavalludi |
18-yanvar 1866-yil |
| Vafoti |
8-aprel 1934-yil (68 yoshda) Moskva, Sovet Ittifoqi |
| Kasbi | feminist[1], suffrajist va maʼrifatchi |
| Turmush oʻrtogʻi | Nikolay Chexov |
Maria Aleksandrovna Chexova, qizlik familiyasi: Argamakova, (18-yanvar 1866 — 8-aprel 1934) rossiyalik sotsialistik feminist[2], suffrajist va maʼrifatchi edi. U 1905-yilda Ayollarning teng huquqlari ittifoqi (Soiuz Ravnopraviia Zhenshchin)ga asos solgan va ayollarga saylov huquqi berilishi uchun tuzilgan petitsiyalarni tashkillashtirgan, bu petitsiyalar Davlat dumasiga (parlament) topshirilgan. U bir necha yil davomida Ayollar ittifoqi (Soiuz Zhenshchin) jurnalini tahrir qilgan va 1908-yilda boʻlib oʻtgan birinchi Butunrossiya ayollar qurultoyi tashkiliy qoʻmitasi tarkibida ishlagan.
Hayoti
Chexova 1866-yil 18-yanvarda Sankt-Peterburgda, Rossiya imperiyasi poytaxtida tugʻilgan. Onasi u olti yoshida vafot etgan va otasi 1877-yilda ikkinchi bor uylangan. Uch yil oʻtgach otasi Sibirdagi Irkutsk shahriga xizmatga koʻchirilganda, u buvisining yonida qolib, Sankt-Peterburgda yashashdan va 1890-yilda Nikolay Chexovga turmushga chiqquncha shu yerda qolishdan xursand edi. Shu orada Chexova 1886-yilda matematika mutaxassisligi boʻyicha oʻqituvchilar kursini tamomladi. U 1889-yilda Sankt-Peterburgda oʻz maktabiga asos soldi va maktab 1916-yilgacha faoliyat yuritdi. Chexovlar 1890-yildan 1904-yilgacha boʻlgan davrni viloyatlarda oʻtkazib, u yerda bir nechta maktab tashkil etishdi va toʻrtta qiz hamda uchta oʻgʻil farzandli boʻlishdi. Ular 1904-yilda Moskvaga koʻchib oʻtishdi va u yerda mahalliy oʻqituvchilar ittifoqiga qoʻshildilar[3].
Faoliyati
1905-yilgi Rossiya inqilobining boshlanishi oddiy fuqarolarga saylov huquqini talab qilish imkonini berdi, biroq erkak liberal siyosatchilar asosan erkaklar uchun saylov huquqini taʼminlashga eʼtibor qaratib, ayollar uchun xuddi shu huquqni himoya qilishga siyosiy resurs sarflashni istashmadi. Chexova 1905-yil fevral oyida Ayollarning teng huquqlari ittifoqiga asos solishda yordam bergan va uning kotibi hamda markaziy byurosi aʼzosi boʻlgan, eri esa byurodagi yagona erkak edi[4].
Manbalar
Adabiyotlar
- Ruthchild, Rochelle Goldberg „Chekhova, Mariia Aleksandrovna Argamakova“, . Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe : 19th and 20th Centuries. New York: Central European University Press, 2005. ISBN 978-963-7326-39-4.