Marie Tůmová
| Marie Tůmová | |
|---|---|
 | |
| Tavalludi |
12-iyun 1866-yil |
| Vafoti |
1-may 1925-yil (58 yoshda) Praga, Chexoslovakiya |
| Kasbi | ayollar saylov huquqi harakati faoli, siyosatchi va oʻqituvchi |
Marie Tůmová (1866-yil 12-iyun — 1925-yil 1-may) chex ayollar saylov huquqi harakati faoli va oʻqituvchi boʻlgan. 1908-yilda, qonundagi boʻshliqdan foydalanib, Marie Tůmová Bogemiya dietiga saylovlarda qatnashgan ilk uch nafar ayoldan biri boʻldi, biroq saylana olmadi.
Faoliyati
Oʻqituvchilik
Marie Tůmová oʻqituvchi boʻlib ishlagan va Birinchi jahon urushi davrida Jijkovdagi shahar qizlar maktabi direktori boʻlgan. U Bogemiyada shahar maktabiga rahbarlik qilgan birinchi ayol edi[1]. 1919–1925-yillarda u Chexoslovakiya Maorif vazirligi nomidan Karpat Ruteniyasi va Slovakiyada ishladi, ammo toʻyib ovqatlanmaslik va yomon yashash sharoitlari ogʻir, halokatli xastalikka olib keldi[1].
Faollik
Marie Tůmová ayollar huquqlarini himoya qilgan va chex ayollar hamda oʻqituvchilar uyushmalariga, jumladan Ayollar milliy kengashiga aʼzo boʻlgan[1]. U hamkasbi, oʻqituvchi va saylov huquqi faoli Frantishka Plaminkova bilan doʻst boʻlgan va u bilan birgalikda Ayollarning saylov huquqi qoʻmitasida ishlagan[2]. Marie Tůmová qoʻmita nomidan chet elda ham vakillik qilgan, Stokgolm, Rim, Buxarest, Budapesht va Londonga safar qilgan[1].
1908-yilda, qonundagi boʻshliqdan foydalanib, Ayollarning saylov huquqi qoʻmitasi Marie Tůmováni Bogemiya majlisi saylovlariga nomzod qilib koʻrsatdi[2]. Shunday qilib, Karla Maxova va Bojena Zelinkova bilan birga Marie Tůmová Bogemiya dietiga nomzod boʻlgan dastlabki uch ayoldan biri boʻldi[3]. U Visoke Mito–Skutech–Xlinski saylov okrugida qatnashib, qariyb 200 ta ovoz oldi[4]. Hech bir ayol nomzod majlisda oʻrin egallay olmadi, biroq jamoatchilik ularga berilgan ovozlar sonidan hayratda qoldi[3]. Qoʻmita keyingi saylovlarda ham Marie Tůmováni nomzod qilib koʻrsatdi, ammo natija avvalgisiga oʻxshash boʻldi[2]. Oxir-oqibat, Bojena Vikova-Kunetitska Bogemiya dietiga saylangan birinchi ayol boʻldi[3].
Shaxsiy hayoti
Marie Tůmová 1866-yilda Praga shahrida tugʻilgan[5]. Uning ota-onasi jurnalist, yozuvchi va siyosatchi Karel Tuma[6] hamda otasi shoir Frantishek Chelakovskiy boʻlgan Marie Chelakovskaya edi[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Marie Tůmová - první ředitelka dívčí měšťanské školy bojující za volební právo žen“ (cs). Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy. Qaraldi: 2023-yil 5-yanvar.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Feinberg, Melissa „Masaryk, Feminism, and Democracy in the Czech Lands“, . Elusive Equality: Gender, Citizenship, and the Limits of Democracy in Czechoslovakia, 1918-1950. University of Pittsburgh Press, 2006 — 26–27-bet. ISBN 978-0-8229-7103-0.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Boumová, Petra „Jak získaly české ženy volební právo II. : Fórum 50 %“ (cs). padesatprocent.cz. Qaraldi: 2023-yil 4-yanvar.
- ↑ Kočišková, Jana. Ženy v politice: Role a postavení vrcholných političek v Československu 1948–1968 (cs). Charles University in Prague, Karolinum Press, 2022-04-01 — 15–16-bet. ISBN 978-80-246-5162-0.
- ↑ „TŮMOVÁ Marie 0.0.1866-1.5.1925“. Biografický slovník českých zemí. Qaraldi: 2023-yil 5-yanvar.
- ↑ Tůmová, Marie (Maria Antonie) (de), 2003. ISBN 978-3-7001-3213-4. Qaraldi: 2023-yil 6-yanvar.