Marie Lang
| Marie Lang | |
|---|---|
 Lang, taxminan 1885–1899-yillar | |
| Tavalludi |
Marie Katharina Auguste Friederike Wisgrill 8-mart 1858-yil |
| Vafoti |
14-oktyabr 1934-yil (76 yoshda) Altmünster, Avstriya federal davlati |
| Kasbi |
|
| Faoliyat yillari | 1880–1920 |
| Bolalari | 3 |
Marie Lang (1858-yil 8-martda tugʻilgan – 1934-yil 14-oktyabrda vafot etgan) – avstriyalik feminist, teosof va noshir. 1858-yilda Vena shahrida tugʻilgan Lang liberal, yuqori oʻrta sinf oilasida voyaga yetgan. 1884-yilda birinchi turmushidan ajrashganidan soʻng, Edmund Lang bilan oila qurgan. 1880-yillarning oxirida ayollar harakatiga qoʻshilgan Lang tez orada obroʻli ayollar huquqlari faollaridan biriga aylangan. 1893-yilda Auguste Fickert va Rosa Mayreder bilan birgalikda Allgemeiner Österreichischer Frauenverein (Umumiy Avstriya ayollar uyushmasi)ga asos solgan. Ayollar va bolalarning fuqarolik huquqlarini tartibga soluvchi qonunlarga oʻzgartishlar kiritish va ayollarning saylov huquqini qoʻllab-quvvatlash uchun ular siyosatchilar va ziyolilar tarmogʻidan foydalangan holda qonunlar bilan bogʻliq oʻzgarishlar amalga oshirilishini talab qilganlar. 1898-yilda Dokumente der Frauen (Ayollar hujjatlari) ayollar jurnaliga asos solgan va 1902-yilga qadar ushbu jurnalning bosh muharriri boʻlib faoliyat yuritgan.
1902-yilda Lang London shahrida Xalqaro Abolitsionistlar Federatsiyasi konferensiyasida ishtirok etdi va Passmore Edwards Settlementga tashrif buyurib, ijtimoiy farovonlik dasturlarining tarafdoriga aylandi. 1905-yilda Ayollar saylov huquqi komitetiga qoʻshilib, 30-moddani oʻzgartirish va ayollarga saylov huquqlarini berish yoʻlida faol harakat qildi. Birinchi jahon urushi davrida urush shifoxonasida ishladi va Shvetsiya massaji terapiyasini oʻtkazdi. 1918-yilda uning eri vafot etdi va oradan ikki yil oʻtib, Settlement Societydagi faoliyatini toʻxtatib, oilasiga vaqt ajratishga qaror qildi. Lang Avstriyaning XX asr boshidagi ayollar harakati yetakchi shaxslaridan biri sifatida eslanadi. Lang tomonidan asos solingan Settlement Society 2003-yilga qadar faoliyat koʻrsatdi va Avstriyada koʻplab ijtimoiy xizmatlar, jumladan, kattalar taʼlimi, bolalar va onalik parvarishi, yozgi lager dasturlari va tuberkulyozni davolash kabi sohalarda innovatsiyalarni amalga oshirdi.
Yoshlik yillari
Marie Katharina Auguste Friederike Wisgrill 1858-yil 8-martda Avstriya imperiyasining poytaxti Vena shahrida Emilie (qizlik familiyasi Scholz) va Karl Wisgrill (shuningdek, Carl Matthias Wissgrill nomi bilan ham mashhur) oilasida dunyoga kelgan[1]. Onasi aktrisa boʻlib, komediyachi Wenzel Scholzning jiyani edi. Otasi esa duradgor boʻlib[2], fuqarolik erkinliklarini qoʻllab-quvvatlagan hamda 1848-yilgi inqiloblarga yordam bergan[3]. Wisgrill uyda mahalliy gimnaziya oʻqituvchisi tomonidan taʼlim olgan[4].
1880-yoki 1881-yillarda Wisgrill Theodor Köchertga turmushga chiqqan. 1884-yilda eri bilan ajralishgan, ularning Erix ismli bir oʻgʻli boʻlgan[1]. Oʻsha davrning qonunlariga koʻra, er-xotin ajrashgach, Theodor Köchert xotinidan oʻglining vasiyligini tortib olgan, biroq shunday boʻlsa-da, ona va oʻgʻil munosabatlari yaxshi saqlanib qolgan[5]. Eri bilan nikohda boʻlgan vaqtida yahudiy advokat[6] Edmund Lang bilan uchrashdi[7]. 1885-yilda ularning Heinz ismli oʻgʻli dunyoga keldi va ular tez orada oila qurishdi[6]. 1886-yilda juftlikning Erwin ismli ikkinchi oʻgʻli[5] tugʻilgan. Erwin keyinchalik rassom boʻlgan va raqqosa Grete Wiesenthal bilan oila qurgan[7].
Oʻlimi
Lang 1934-yil 14-oktyabrda Altmünsterda[1] vafot etgan[8], u yerda katta oʻgʻli Erich Köchert bilan Traunsee koʻli boʻyida yashar edi. Lang Avstriyaning XX asr boshidagi ayollar harakatining yetakchi namoyandalaridan biri sifatida esga olinadi[9].