Mariam Jambakur-Orbeliani
.jpg)
Malika Mariam Jambakur-Orbeliani (gruzincha: მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი; 1852-1941) – gruziyalik zodagon ayol, xayriyachi, pedagog, jamoat arbobi va feminist boʻlgan[1].
Hayoti
Malika Mariam Orbeliani gruziyalik shoir general shahzoda Vaxtang Orbeliani va Yekaterina Ilinskayaning qizi edi. Mariamning Nikolay Orbeliani ismli huquqshunos ukasi boʻlgan. 1870-yilda Mariam Tbilisi ayollar kurslarini tamomlab, zodagonlar maktabiga qarashli jamiyatga saylangan.
Ijtimoiy faoliyati
1879-yilda Orbeliani „Gruziyalilar orasida savodxonlikni targʻib qilish jamiyati“ning asoschilaridan biriga aylangan. 33 yil davomida u ayol oʻqituvchilar jamiyatiga rahbarlik qilgan, uning asosiy maqsadi ayol oʻqituvchilarning huquqlarini himoya qilish va taʼlim muassasalariga ayollarni jalb qilish edi. Bundan tashqari, Orbeliani mamlakatda birinchi gruziyalik ayollar maktabini ochish uchun mablagʻ yigʻib, Tbilisi bolalarni asrash jamiyatining faol aʼzosiga aylangan[2].
1894-yilda Mariam Orbeliani toʻrt yil oldin vafot etgan otasining barcha sheʼrlarini toʻplab nashr ettirgan. Orbeliani 1918-yilda Tbilisi davlat universiteti (TDU) ni tashkil etish harakatining faol ishtirokchisi boʻlgan. Gruziya Qoʻlyozmalar milliy markazida Orbelianiga bagʻishlangan arxiv mavjud boʻlib, unda uning tarjimai holi, ijtimoiy faoliyati, ijodiy asarlari va yozishmalariga oid 1123 dona material saqlanadi.
Keyingi yillari
1921-yilda Qizil Armiyaning Gruziyaga bostirib kirishi va Gruziyaning Sovet Ittifoqiga majburan qoʻshilishidan soʻng, Mariam pedagogik va tarjimonlik ishlarini davom ettirgan, ammo ijtimoiy faoliyatdan asta-sekin chetlashtirilgan. U 1941-yilda 89 yoshida vafot etgan.
Manbalar
- ↑ Gruziya Qoʻlyozmalar Milliy Markazi, მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი (1852-1941) (Wayback Machine saytida 2015-09-21 sanasida arxivlangan)
- ↑ Heinrich Boell Jamgʻarmasi, Mariam Jambakur-Orbeliani, 4 fevral 2014