Margaret Pyke
Margaret Amy Pyke (yoki Chubb; 1893–1966) Britaniyalik kashshof, oilani rejalashtirish loyihasi faoli. Keyinchalik Family Planning asssociation (FPA) nomi bilan tanilgan British National Birth Control Committee (NBCC) qoʻmitasining asoschisi boʻlib, 1954-yilda Lady Gertrude Denmanning oʻrniga ushbu tashkilotning raisi etib tayinlandi.
Pyke, shuningdek, International Planned Parenthood Federation (Ota-onalikni rejalashtirish xalqaro federatsiyasi) ni tashkil etish jarayonida ham ishtirok etgan. U 1963-yilda Order of the British Empire ordeniga nomzod etib tayinlangan[1]. 1969-yilda uning xotirasiga bagʻishlab, Margaret Pyke Trust jamgʻarmasi tashkil etilgan.
Yoshlik davri
Margaret Amy Chubb 1893-yil 8-yanvarda Kentning Sandgate shahri, Darenth House koʻchasida shifokor William Lindsay Chubb (1856–1937) va uning rafiqasi Isabel Margaret Pringle oilasida tug‘ilgan va o‘zining yigirma yillik hayotini shu yerda o‘tkazgan. U 1911-yilgacha Sandgatedagi Conamur School maktabida oʻqigan va bundan doim mamnun boʻlgan. 1912-yilda Margaret Chubb Somerville College da zamonaviy tarix boʻyicha tahsil olish uchun Oksfordga borgan, bu yerdagi davr ham unga juda yoqqan. U Oksfordda koʻplab doʻstlar orttirdi, ulardan ba'zilari umrining oxirigacha u bilan yaqin aloqada boʻlishdi. U 1915-yilda ikkinchi darajali imtiyozli diplom bilan qaytib, Queen Mary's Army Auxilary Corps (QMAAC) korpusiga harbiy xizmat uchun qoʻshildi. 1916-yildan 1917-yilgacha u harbiy idoraning chaqiruv boʻlimida yuqori darajadagi kotiblik ishlarini olib bordi. 1917-yildan 1919-yilgacha u QMAAC bosh nazoratchisi yordamchisining oʻrinbosari va 1919-yildan 1920-yilgacha London Society for Women's Service bandlik boʻlimining boshligʻi boʻlib ishlagan.
Oilaviy hayot
1918-yilda Chubb Lionel Pyke QC ning katta oʻgʻli Geoffrey Nathaniel Pyke (1893-1948) ga turmushga chiqdi. Ularning yagona farzandi David (1926-yilda tugʻilgan) shifokor kasbini tanlab, 27 yil davomida Londondagi Kingʻs College Hospital kasalxonasida maslahatchi shifokor va The Royal College of Physicians kollejida registrator boʻlib ishladi. Geoffrey Pyke 1915-yilda Germaniyadan qochib kelganligi sababli shuhrat qozongan edi. U Germaniyaga Daily Chronicle muxbiri sifatida yuborilgan, ammo koʻp oʻtmay hibsga olingan va Berlin tashqarisidagi Ruhleben lageriga. ishlash uchun yuborilgan edi. Bir necha oy oʻtgach, u lagerdan qochib, Gollandiya chegarasigacha piyoda kelgan. Shundan soʻng u vaqtini oʻz tajribasi haqida ma'ruza oʻqish va Cambridge Magazine jurnalida tanqidiy maqolalar yozish bilan oʻtkazdi.
1923-yilda Pykelar Malting House boshlangʻich maktabini ochish uchun Kembrijga koʻchib oʻtdi. Geoffrey Pyke kichik yoshli bolalarni oʻqitish borasida oʻziga xos gʻoyalarga ega edi. U bolalar imkon qadar kattalarning yordami va koʻrsatmalarisiz mustaqil oʻrganishlari, kattalar esa, ularning savollariga oʻrinli javob berish bilan cheklanishlari kerak, deb hisoblagan. Bu gʻoyalar unda maktabining kadrlar boʻlimi boshligʻi Susan Sutherland Isaacs yozgan ilmiy maqolalar sababli paydo boʻlgan. Margaret Pyke maktabni va erining gʻoyalarini kuchli qoʻllab-quvvatlagan.
1927-yilga kelib, Geoffrey Pyke oʻzining katta umidlariga erishish niyatida maktabning kundalik faoliyatiga aralashaverganligi sababli, Susan Issacs oʻz lavozimidan voz kechdi. Pykening muqarrar bankrotligi The Malting House maktabining yopilishiga olib keldi va Margaret maktabga direktorning kotibi sifatida ishga kirishga majbur boʻldi. Ular alohida yashay boshlashdi, lekin hech qachon ajrashishmadi[2].
Professional hayot
Margaret Pyke oilani rejalashtirish boʻyicha kashshof boʻlib, 1966-yilda vafotigacha 36 yil davomida oilani rejalashtirish ijtimoiy harakatida faol boʻlgan. 1930-yilda tugʻilishni nazorat qilish boʻyicha besh jamiyat National Birth Control Council (NBCC) kengashini tashkil qilish uchun birlashganda, Margaret Pyke uning birinchi ma'muri etib tayinlangan edi. NBCC oʻz nomini 1931-yilda National Birth Control Association (Tugʻilishni nazorat qilish milliy assotsiatsiyasi) ga, keyin esa 1939-yilda Family Planning Association (Oilani rejalashtirish assotsiatsiyasi) ga oʻzgartirdi. 1998-yildan beri kengash koʻpchilikka FPA qisqartmasi bilan ma'lum. 1930-yilda NBCC "Oilali insonlar qashshoqlik va kasalliklarni yengillashtirishni koʻzlagan holda oila qurishlari yoki oila qurishdan cheklanishlari mumkin" degan gʻoyani olgʻa surgan[3].
Margaret Pyke Buyuk Britaniya boʻylab tashkil etilgan kontratseptsiya, nikoh va jinsiy aloqaning barcha jihatlari boʻyicha maslahatlar beruvchi yangi NBCC klinikalarini yaratish va qoʻllab-quvvatlashda uzluksiz harakat qilgan. Filiallarga toʻlaqonli koʻngillilar ishga olingan (shifokorlar bundan mustasno) va ular qarzga olingan binolarda ishlagan. 1954-yilda Margaret Pyke Oilani rejalashtirish assotsiatsiyasining raisi boʻldi va 1955-yilda sogʻliqni saqlash vaziri Iain Macleodning Oilani rejalashtirish uyushmasi idoralari va uning klinikalaridan biriga tashrifini muvofiqlashtirdi. Bu voqea kontrasepsiyaga nisbatan jamoatchilik fikrini oʻzgartirib, uni "oʻrinli vosita" sifatida qabul qilishlariga yordam berganligi alohida e'tirof etiladi.
Margaret Pyke, shuningdek, International Planned Prenthood Federation (Ota-onalikni rejalashtirish xalqaro federatsiyasi) ni tashkil etishda ishtirok etgan, 1963-yilda oilani rejalashtirish sektoridagi ishi uchun Order of the British Empire ordeni bilan taqdirlangan. 1966-yil vafot etganidan keyin uning xotirasiga bagʻishlab Margaret Pyke Trust jamgʻarmasiga asos solingan[4].
Oʻlim
Margaret Pyke 1966-yil 19-iyunda Shotlandiyada doʻstlari bilan birga Argyllda, Ardchattan Priory bogʻlarida toʻsatdan miyadan qon ketishi oqibatida vafot etdi. Uning jasadi Glazgoda krematsiya qilingan.
Havolalar
- ↑ „Our history – The Margaret Pyke Trust“ (en-GB). 2021-yil 19-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-oktyabr.
- ↑ Pyke, the Unknown Genius, David Lampe, Evans Brothers, 1959, pp. 35-36, 51-53
- ↑ Aaronovitch, David. „David Aaronovitch: Sexual healing“ (en-GB). The Guardian (2005-yil 20-mart). Qaraldi: 2019-yil 24-may.
- ↑ „Our history – The Margaret Pyke Trust“ (en-GB). 2021-yil 19-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-oktyabr.