Marbled beauty
| Marbled beauty | |
|---|---|
 | |
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Bo‘g‘imoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Turkum: | Kapalaklar |
| Oila: | Tunlamlar |
| Binar nomi | |
|
((Hufnagel), 1766) | |
Cryphia domestica — marbled beauty nomi bilan tanilgan, Tunlamlar oilasiga mansub kapalak turi. Turni Johann Siegfried Hufnagel 1766-yilda birinchi marta tavsiflagan.[1] U Ural tog‘larigacha bo‘lgan Yevropaning katta qismida keng tarqalgan bo‘lib, Palearktikadagi lishayniklar bilan oziqlanuvchi eng keng tarqalgan kapalak turlaridan biri hisoblanadi.
Bu ancha kichik tur bo‘lib, qanotlari kengligi 22–30 mm ni tashkil etadi. Old qanotlari oq rangda, to‘q kulrang yashirin naqshlarga ega bo‘lib, tuxumlari qo‘yiladigan lishayniklar fonida yaxshi niqoblanishni ta’minlaydi. Naqshlarning intensivligi sezilarli darajada farq qiladi: shaharlarda to‘qroq individlar ko‘proq uchraydi, bu sanoat melanizmiga misol bo‘ladi. Individlarning sezilarli qismida to‘q sariq yoki sariq naqshlar ham mavjud. Orqa qanotlari oqish rangda bo‘lib, chetida keng kulrang tasma mavjud. Voyaga yetgan kapalaklar iyul va avgust oylarida tunda uchadi va yorug‘likka jalb qilinadi.
Tarqalishi
Tur Yevropa bo‘ylab tarqalgan. Janubda Sitsiliyagacha, shimolda esa Gotlandgacha uchraydi. Sharqiy tarqalish chegarasi aniq emas, biroq u Markaziy Osiyogacha yetib borishi mumkin. Alp tog‘larida dengiz sathidan 2000 metr dan yuqori balandliklarda ham uchraydi.
Tashqi tuzilishi
Old qanotlari qaymoqrang-oq, shifer-kulrang naqshli; yumaloq va to‘qmoqsimon dog‘lar qo‘shilib, sakkiz raqamiga o‘xshash shakl hosil qiladi. Orqa qanotlari oqish-kulrang, qanot hujayrasidagi dog‘ va tashqi chizig‘i to‘q kulrang. Tur turlicha ko‘rinishlarda uchraydi: old qanotlaridagi to‘q tangachalar deyarli yo‘qolib, qanot sariq tangachalar bilan qoplanishi mumkin (ab. lutescens Fuchs) yoki qanot butunlay to‘q rang bilan qoplanishi mumkin (ab. suffusa Tutt). Staudinger tomonidan shu turga kiritilgan Pirineylardagi to‘q rangli individlar eng to‘q Britaniya individlaridan ham qora bo‘lib, ularning orqa qanotlari ham deyarli qora rangda. distincta Tutt shaklida asosiy rang oq, diskal dog‘lar to‘q kulrang; qanotning old chetida markaziy qismda to‘rtta qisqa to‘q chiziq va uchiga yaqin bitta soya, qanot asosida qisqa chiziq hamda yumaloq dog‘ ostida soya mavjud.[2]
Lichinkasi ko‘kimtir-kulrang bo‘lib, orqa qismida to‘q sariq naqshlari bor. U faqat Lecidea va Xanthoria kabi lishayniklar bilan oziqlanadi.[3] Bu tur qishni lichinka holida o‘tkazadi.
Izoh
^ Uchish mavsumi Britaniya orollariga tegishli. Tur tarqalgan hududning boshqa qismlarida bu davr farq qilishi mumkin.
Manbalar
- ↑ „Bryophila domestica (Hufnagel, 1766)“. Lepidoptera and Some Other Life Forms (2020-yil 22-iyun). Qaraldi: 2020-yil 6-noyabr.
- ↑ Seitz, A. Ed., 1914 Die Großschmetterlinge der Erde, Verlag Alfred Kernen, Stuttgart Band 3: Abt. 1, Die Großschmetterlinge des palaearktischen Faunengebietes, Die palaearktischen eulenartigen Nachtfalter, 1914
- ↑ „Robinson, G. S., P. R. Ackery, I. J. Kitching, G. W. Beccaloni & L. M. Hernández, 2010. HOSTS - A Database of the World's Lepidopteran Hostplants. Natural History Museum, London.“.
- Chinery, Michael. Collins Guide to the Insects of Britain and Western Europe, 1991.
- Skinner, Bernard. The Colour Identification Guide to Moths of the British Isles, 1984.