Makki jome masjidi
| Masjid | |
Makki jome masjidi
مسجد جامع مکی زاهدان (fors tili) | |
 | |
| Mamlakat |  Eron
|
| Hudud | Siston va Balujiston ustoni |
| Joylashuvi | Zohidon |
| Yoʻnalishi | sunniylik |
| Masjid turi | Islom meʼmorchiligi |
| Gumbazlar soni | 52 |
| Gumbazlar soni | 52 |
| Balandligi | 46 m (151 ft) |
| Minoralar soni | 4 |
| Minoralar soni | 4 |
| Minoralar balandligi | 92 m (302 ft) |
Makki jome masjidi, rasman Zohidonning Buyuk Makki masjidi (forscha: مسجد جامع مکی زاهدان), shuningdek, Makki masjidi nomi bilan ham tanilgan, dunyodagi eng yirik hanafiylik masjidlardan biri. Erondagi eng katta sunniylik jome masjidi boʻlib, Siston va Balujiston ustoni Zohidon shahri markazida joylashgan. Masjid istalgan vaqtda 60 000 dan ortiq ibodat qiluvchini sigʻdira oladi[1].
Tarixi
Masjid asoschisi Abdulaziz Mullazoda boʻlib, u 1987-yilda vafotiga qadar Erondagi Siston-Balujistonda yashovchi balujlarning eng muhim sunniy diniy ulamolaridan biri edi. Makki masjidi 1971-yilda masjid yonida joylashgan Jamiya Dorul Ulum Zohidon madrasasi tarkibida tashkil etilgan boʻlib, Dorul Ulum deobandiy maktabiga mansub hisoblanadi[2].
Zohidondagi Dorul Ulum Eronning sharqida yashovchi sunniy baluj xalqi uchun markaz hisoblanadi. 1970-yillar boshida tashkil etilganidan beri u mintaqadagi minglab masjidlar tarmogʻining, 120 ta deobandiy madrasaga hamda qariyb 70 ta diniy maktab tarmogʻining markaziga aylangan. Shulardan 40 tasi toʻgʻridan-toʻgʻri Zohidonda joylashgan Dorul Ulum rahbarligi ostidadir[3].
Koʻp yillar davomida masjid ibodat qiluvchilar sonining koʻpligi sababli haddan tashqari gavjum boʻlgan va uning joyi hammaning ham masjid ichida namoz oʻqishi uchun yetarli emas edi. Koʻpincha kishilar namozlarini yaqin koʻchalarda oʻqishga majbur boʻlardi. Shu sababli masjidni kengaytirish loyihasi boshlangan. Ushbu loyiha yakunlangach, Makki masjidi Erondagi eng katta sunniy masjidga aylandi[4]. 2010-yilda ikki minorali eski masjid binosi buzib tashlanib, oʻrnida toʻrtta minorali yangi 50,000 m2 (540,000 kv ft) masjid qurilishi uchun joy boʻshatildi[5].
Makki masjidida oʻtkaziladigan yillik yigʻilishlar va konferensiyalar Eron, Afg‘oniston va Pokiston kabi qoʻshni davlatlardan koʻp sonli deobandiy va boshqa sunniy ulamolarni jalb qiladi. Bu yigʻilish va konferensiyalarda koʻpincha Dorul Ulumning Karachi shahridagi prezidenti kabi taniqli deobandiy notiqlar hamda Tabligʻi jamoati bilan bogʻliq maʼruzachilar qatnashadi[3]:22.
Rahbariyat
Makki masjidi asoschisi Mavlono Abdulaziz Mullazoda (1916–1987) obroʻli deobandiy olim edi. U Siston-Balujistonda deobandiy qarashlari tarqalishining asosiy targʻibotchisi boʻlgan. Uning taʼsiri tobora ortib borgan va baluj xalqining diniy yetakchisi sifatida tan olingach, diniy nufuzi Eron boʻylab barcha sunniy jamoalarga yoyilgan[3]:22.
2025-yil holatiga koʻra, jamoatning imomi Mavlaviy Abdulhamiddir.
Galereya
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „Zahedan, a city rich in potentials“. Islamic Republic News Agency (2015-yil 25-oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 15-noyabr.
- ↑ „Grand Makki Mosque of Zahedan“ (2010-yil 5-aprel). Qaraldi: 2024-yil 26-avgust.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Wiig, Audun Kolstad. „Islamist opposition in the Islamic Republic. Jundullah and the spread of extremist Deobandism in Iran“. Norwegian Defence Research Establishment (FFI) (2009-yil 2-iyul).
- ↑ Steinberg, Guido. German Jihad: On the Internationalization of Islamist Terrorism, New York, 2013 — 67-68-bet.
- ↑ „Grand Makki Mosque of Zahedan“. Sunni Online (2010-yil 5-aprel).
Havolalar
Vikiomborda „Makki jome masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
