Kontent qismiga oʻtish

Louis Adam

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Louis Adam
Tavalludi
Johann Ludwig Adam

3-dekabr 1758-yil
Muttersholtz, Elzas, Fransiya
Vafoti 8-aprel 1848-yil(1848-04-08)
(89 yoshda)
Parij, Fransiya
Kasbi
  • pianinochi
  • musiqa o‘qituvchisi
  • bastakor
Boshqa nomlari Jean-Louis Adam
Bolalari 3, jumladan Adolphe Adam

Jean-Louis Adam (tugʻilgan ismi Johann Ludwig Adam; 1758-yil 3-dekabr — 1848-yil 8-aprel) — fransuz bastakori, musiqa pedagogi va pianino virtuozi[1].

Hayoti va faoliyati

Louis Adam Fransiyaning Muttersholtz shahrida, Elzas hududida Mathias Adam va Marie-Dorothée Meyer oilasida tugʻilgan. Adam skripka va arfa chalishni oʻzi mustaqil ravishda oʻrgangan[2]. 1775-yilda pianino va klavesin boʻyicha taʼlim olish uchun Parijga borgan va Jean-Frédéric Edelmanndan tahsil olgan. Oradan koʻp oʻtmay u arfa, pianino va skripka uchun ikkita konsert uslubidagi simfoniya yaratgan. Ushbu asarlar Concert Spirituel konsertlarida ijro etilgan[2].

1797–1842-yillar davomida, yaʼni qirq yildan ortiq vaqt mobaynida, u Conservatoire de Parisda fortepiano oʻqituvchisi lavozimida faoliyat yuritgan. 1842-yilda, 84 yoshida nafaqaga chiqqan. Keyinchalik Parijda 89 yoshida vafot etgan. Professor sifatida u koʻplab mashhur musiqachilarga ustozlik qilgan. Ularning orasida Joseph Daussoigne-Méhul, Friedrich Kalkbrenner, Ferdinand Hérold, Henry Lemoine, Augustine Renaud d`Allen hamda Jean-Baptiste Bréval boʻlgan[3][2][4][4][4][5].

Louis Adam mohir pianinochi boʻlish bilan birga, oʻz davrida mashhur boʻlgan koʻplab fortepiano asarlarini ham yaratgan. Ayniqsa, Le Bon roi Dagobert musiqasidagi variatsiyalari katta shuhrat qozongan. Shuningdek, u fortepiano uchun ikkita mashhur oʻquv qoʻllanmasini yozgan: „Méthode ou principe générale du doigté pour le forté-piano“ (1798) va „Méthode nouvelle pour le piano“ (1802). 1804-yilda Adam Parijda fortepiano ijrochiligi texnikasining rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan „Méthode de piano du Conservatoire“ asarini nashr ettirgan[1].

Louis Adam uch marta turmush qurgan. Uning ikkinchi rafiqasi graf de Louvoisning singlisi boʻlgan. Ularning Sophie ismli qizi tugʻilgan va u keyinchalik polkovnik Genotga turmushga chiqqan. Ikkinchi rafiqasidan ajralgach, Louis Adam shifokor qizi Élisabeth-Charlotte-Jeanne (Élisa nomi bilan tanilgan) Coste bilan turmush qurgan. Ularning ikki oʻgʻli boʻlgan: Adolphe Charles Adam (1803), keyinchalik mashhur bastakor boʻlib, „Giselle“ baleti, „The Postillon of Lonjumeau“ komik operasi va „Midnight, Christians“ Rojdestvo qoʻshigʻining muallifi sifatida tanilgan.

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Baker, Theodore, "Adam, Louis, in A Biographical Dictionary of Musicians, p. 3 (New York: G. Schirmer, 1905).
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Fétis, François-Joseph. Biographie universelle des musiciens et bibliographie générale de la musique, Boston Public Library (fr), Bruxelles : Meline, Cans et Compagnie, 1837 — 269-bet. OCLC 5845490. 
  3. ↑ Havard de la Montagne, Denis. „Joseph Daussoigne-Méhul“. www.musimem.com.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Brubaker, Bruce and Gottlieb, Jane (eds), Pianist, Scholar, Connoisseur: Essays in Honor of Jacob Lateiner (Stuyvesant, N. Y.: Pendragon Press, 2000), p. 39, ISBN 978-1-57647-001-5.
  5. ↑ Grove, Sir George. “A” Dictionary of Music and Musicians (A.D. 1450-1883) ...: Vol. 1-4 (en). Macmillan, 1900.