Leonid Hurwicz
|
Tasvir yaratishda xatolik: Hurwicz 2005-yilda | |
| Tugʻilgan |
21-avgust 1917-yil Moskva, Rossiya Respublikasi |
|---|---|
| Vafot etgan |
24-iyun 2008-yil (90 yoshda) |
| Alma mater | Xalqaro tadqiqotlar oliy instituti |
| Hissasi | Mexanizm dizayni |
| Mukofotlar |
Milliy fan medali (1990) Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti (2007) |
.jpg){kind=link}
Leonid Hurwicz (1917-yil 21-avgust — 2008-yil 24-iyun) polsha-amerikalik iqtisodchi va matematik boʻlib, o‘yinlar nazariyasi va mexanizm dizayni sohasidagi ishlari bilan tanilgan[1][2]. U ragʻbatlantirish muvofiqligi tushunchasini yaratdi va kerakli natijalarga ragʻbatlantirish muvofiq mexanizm dizayni orqali qanday erishish mumkinligini koʻrsatdi. Hurwicz mexanizm dizayni boʻyicha asosiy ishi uchun 2007-yilgi Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofotini (Erik Maskin va Rodger Myerson bilan birgalikda) qoʻlga kiritdi[3]. Hurwicz 90 yoshida mukofotni olgan eng keksa Nobel mukofoti sovrindorlaridan biri edi.
Hurwicz Polshada tahsil olgan va oʻsgan, Gitler 1939-yilda Polshaga bostirib kirganidan keyin Qoʻshma Shtatlarga qochqin boʻlib kelgan. 1941-yilda Hurwicz Massachusets texnologiya institutida Pol Samuelson va Chikago universitetida Oskar Langening tadqiqot yordamchisi boʻlib ishlagan. U 1942-1946-yillar oraligʻida Cowles komissiyasida tadqiqotchi xodimi boʻlgan. 1946-yilda u Iowa shtat kollejida iqtisodiyot dotsenti boʻldi. Hurwicz 1951-yilda Minnesota universitetiga qoʻshildi, 1969-yilda Regents iqtisodiyot professori, 1989-yilda esa Kurtis L. Karlson iqtisodiyot professori boʻldi. U 2008-yilda vafot etganida Minnesota universitetining Regents iqtisodiyot professori (Emeritus) edi.
Hurwicz o‘yinlar nazariyasining qiymatini tan olgan birinchi iqtisodchilardan biri boʻlgan va uni qoʻllashda kashshof boʻlgan[4][5]. Shaxslar va institutlar, bozorlar va savdoning oʻzaro taʼsiri bugungi kunda Hurwicz ishlab chiqqan modellar yordamida tahlil qilinadi va tushuniladi[6].
Shaxsiy hayoti
Hurwicz Moskvada, oktyabr inqilobidan bir necha oy oldin, polshalik yahudiylar oilasida tugʻilgan. Leonid tugʻilganidan koʻp oʻtmay, oila Varshavaga qaytib kelgan. Hurwicz va uning oilasi bolsheviklar va natsistlar tomonidan taʼqibga uchragan, u Germaniya 1939-yilda Polshaga bostirib kirganida yana qochqinga aylangan. Uning ota-onasi va akasi Varshavadan qochib ketishgan, faqat hibsga olinib, Sovet mehnat lagerlariga joʻnatilgan. Varshava universitetini 1938-yilda tamomlagan Hurwicz, natsistlarning Polshaga bostirib kirishi vaqtida Londonda edi, Shveysariyaga, keyin Portugaliyaga koʻchib oʻtgan va nihoyat 1940-yilda Qoʻshma Shtatlarga hijrat qilgan. Uning oilasi oxir-oqibat unga qoʻshilgan[7].
Hurwicz 1940-yillarda uning oʻqituvchi yordamchisi sifatida Viskonsin fermasida oʻsgan va oʻsha paytda Chikago universitetida iqtisodiyot boʻyicha bakalavr boʻlgan Evelin Jensenni ishga olgan. Ular 1944-yil 19-iyulda turmush qurishgan[8] va keyinchalik Minneapolisdagi bir qator manzillarda yashagan. Ularning toʻrt farzandi bor edi: Sara, Maykl, Rut va Maksim[7].
U 2008-yil iyun oyi oʻrtalarida buyrak yetishmovchiligidan shifoxonaga yotqizilgan. Bir hafta oʻtib Minneapolisdagi vafot etdi[9][10].
Manbalar
- ↑ „American Jewish Recipients of the Nobel Prize“. 2011-yil 9-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 23-sentyabr.
- ↑ „Leonid Hurwicz“. www.jewishvirtuallibrary.org.
- ↑ Ohlin, Pia.. „US trio wins Nobel Economics Prize“. Agence France Presse (2007-yil 15-oktyabr). 2007-yil 17-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 15-oktyabr.
- ↑ Kuhn, Harold (introduction). „Sample Chapter for von Neumann, John & Morgenstern, Oskar. Theory of Games and Economic Behavior (Commemorative Edition)“. Princeton University Press (2007-yil 7-avgust). 2007-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 20-oktyabr.
- ↑ Higgins, Charlotte.. „Americans win Nobel for economics“. BBC News (2007-yil 15-oktyabr). Qaraldi: 2007-yil 15-oktyabr.
- ↑ Lohr, Steve.. „Three Share Nobel in Economics for Work on Social Mechanisms“. The New York Times (2007-yil 16-oktyabr). Qaraldi: 2007-yil 19-oktyabr.
- ↑ 7,0 7,1 Clement, Douglas (Fall 2006). "Intelligent Designer". Minnesota Economics (Department of Economics, University of Minnesota College of Liberal Arts): 6–9. http://www.econ.umn.edu/magazine/MinnesotaEconomics1106.pdf. Qaraldi: 2007-10-16.Leonid Hurwicz]]
- ↑ „Perspectives on Leo Hurwicz, A Celebration of 90 Years (timeline)“. University of Minnesota (econ.umn.edu) (2007-yil 14-aprel). 2007-yil 25-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 16-oktyabr.
- ↑ „Leonid Hurwicz won Nobel in economics“. startribune.com. 2013-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 10-aprel.
- ↑ Grimes, William. „Leonid Hurwicz, 90, Nobel Economist“ (2008-yil 26-iyun).