Le Roman du Comte d'Artois
Artois grafining romani (fransuzcha: Le Roman du Comte d'Artois) — 1453–1467-yillar oralig‘ida yaratilgan o‘rta fransuz tilidagi ritsarlik romani.
Mazmuni
Roman bosh qahramon — Artois grafi va uning rafiqasiga bag‘ishlangan. Er-xotin uzoq vaqt davomida farzandli bo‘lmaydi va graf o‘zini farzand ko‘rishga qodir emas deb xavotirlanadi. Bu norozilik oxir-oqibat uning xotinining surgun qilinishiga olib keladi. Uning qaytishi uchun bajarilishi nihoyatda qiyin bo‘lgan shartlar qo‘yiladi. Ulardan biri — eri bundan bexabar holda u bilan jinsiy aloqa qilishi kerakligi edi.
Grafning xotini erkak qiyofasiga kirib, uning xizmatkorlaridan biriga aylanishga muvaffaq bo‘ladi. Shu vazifada u grafning boshqa bir ayolga oshiq bo‘lib qolganini bilib oladi. Shundan so‘ng grafning xotini o‘sha ayol qiyofasiga kiradi va shu qiyofada graf bilan jinsiy aloqa qilishga muvaffaq bo‘ladi. Bundan tashqari, aynan shu munosabat natijasida u homilador bo‘ladi. U qaytishi uchun qo‘yilgan boshqa shartlarni ham bajarishga muvaffaq bo‘ladi. Shundan keyin xotin erining oldiga qaytadi va ular baxtli oilaviy hayotini davom ettiradilar.
Qo‘lyozmalar
Asarning mavjud bo‘lgan deb taxmin qilinadigan, biroq hozir yo‘qolgan bir qo‘lyozmasi Joseph Barrois va Lord Ashburnham bilan bog‘liq.
Saqlanib qolgan qo‘lyozmalar:
Parij, Fransiya Milliy kutubxonasi, français 11610 — Jean de Wavringa tegishli bo‘lgan va Wavrin ustasi tomonidan bezatilgan.
Parij, Fransiya Milliy kutubxonasi, français 25293, 56–130-varaqalar.
Nashrlari
Asarning asosiy zamonaviy nashri:
Le roman du comte d'Artois (XVe siècle), Jean-Charles Seigneuret tahriri ostida, Textes littéraires français, 124-jild. Jeneva: Droz, 1966.
Tashqi havolalar
Le Roman du Comte d'Artois — ARLIMA