Kriz

Kriz (fransuzcha crise — xuruj) — bemor ahvolining toʻsatdan ogʻirlashib qolishi. Mavjud kasalliklar zaminida vujudga keladi. Kriz asosan, bosh miya qon tomirlari faoliyatidagi jiddiy oʻzgarishlar oqibatida kelib chiqadi. Miya, yurak, buyrak va boshqa hayotiy muhim aʼzolarda toʻsatdan roʻy bergan tomirlar spazmi natijasida vaqtinchalik qon aylanishi buzilib, shu aʼzolar faoliyatida jiddiy oʻzgarishlar kuzatiladi. Qattiq charchash, hayajonlanish, mehnat va dam olish sharoitlarining toʻgʻri yoʻlga qoʻyilmaganligi, ob-havoning oʻzgarishi, bemorga toʻgʻri kelmaydigan ovqatlar yeyish, ichkilik ichish, chekish va boshqa nohushliklar krizga sabab boʻlishi mumkin. Kriz vaqtida bemor bezovtalanadi, bosh ogʻrigʻi zoʻrayadi, qoʻl-oyoqlari titraydi va uvushadi, koʻz xiralashib, quloq shangʻillaydi va hokazo belgilar kuzatiladi. Gipertonik, gipotonik, triotoksik kriz, shuningdek, bosh miya qon tomiri krizi, vegetativ tomir krizi va boshqa xil krizlar farq qilinadi. Krizning oldini olish uchun asosiy kasallikni davolash kerak boʻladi.