Kovrak gʻingpashshasi
| Kovrak gʻingpashshasi | |
|---|---|
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Boʻgʻimoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Oila: | Syrphidae |
| Urugʻ: | Eumerus |
| Turlari: | Kovrak gʻingpashshasi |
| Xalqaro ilmiy nomi | |
| Eumerus ferulae Stackelberg, 1965 | |
Kovrak gʻingpashshasi (lat. Eumerus ferulae) — ildiz yeyuvchilar (Eumerus) turkumiga kiruvchi gʻingpashshalarning kamyob (Syrphidae) turi. Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Tarqalishi
O'zbekiston endemiki. Faqat janubi-gʻarbiy Qizilqumdagi Oyoqgʻujumdi qishlogʻi atrofida topilgani ma’lum.
Tavsif
Bunday gʻingpashshalarning mayda turida qorni yumaloq shaklda boʻladi. Choʻllarning shuvoq va efemer oʻsimliklari oʻsadigan togʻoldi tekisliklarida yashaydi. Kam oʻrganilgan. Ilk uchishi va tuxum qoʻyishi aprel-mayda; voyaga yetganlari sassiq kovrak (Ferula foetida) gullarida, lichinkalari ularning poyalarida oziqlanadi. Bu tur ilk marta 1965-yilda sovet dipterologi professor Aleksandr Aleksandrovich Shtakelberg (1897-1975) tomonidan qayd etilgan[1]. Faqat bir nechta shaxslar ma'lum. Cho'l zonasidagi bokira erlarning inson tomonidan iqtisodiy rivojlanishi, ularni shudgorlash cheklovchi omillardir. Bir necha donasi orqali ma’lum.
Cheklovchi omillar
Xoʻjalik maqsadlarida choʻl zonasidagi qoʻriqlarning oʻzlashtirilishi, xususan, shudgorlash, haddan ortiq darajada yaylovdan koʻp foydalanish.
Muhofaza choralari
Yashash joyi, tarzi va sonini mukammal oʻrganish, yashash joylarida muhofazasini tashkil qilish lozim.
Manbalar
- ↑ Штакельберг А. А. Новые данные по систематике палеарктических мух- журчалок (Diptera, Syrphidae) // Энтомологическое обозрение. — 1965 — Т. 44. — Вып. 4. — С. 907—926.
2. Определитель насекомых Дальнего Востока России. Т. VI. Двукрылые и блохи. Ч. 1 / под общ. ред. П. А. Лера. — Владивосток: Дальнаука, 1999. — С. 342—500. — 655 с. — 500 экз. — ISBN 5-7442-0921-2.
Adabiyotlar
- Красная книга Республики Узбекистан. — Т. II — Животные. Ташкент: Chinor ENK, 2009.
Havolalar
- Eumerus ferulae eol.org saytida(ingl.) )
- Eumerus ferulae. (Wayback Machine saytida 2022-08-01 sanasida arxivlangan)