Kontent qismiga oʻtish

Kosovo Olimpiya qoʻmitasi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Kosovo Olimpiya qo‘mitasi
Tasvir yaratishda xatolik:
Davlat  Kosovo
Kod KOS
Tashkil etilgan 1992-yil
Rasman tan olingan 2014-yil 9-dekabr
Qit’a
assotsiatsiyasi		 EOC
Joylashuvi Prishtina
Prezident Ismet Krasniqi[1]
Bosh kotib Besim Aliti
Vebsayt noc-kosovo.org

Kosovo Olimpiya qoʻmitasi (albancha: Komiteti Olimpik i Kosovës, KOK; serbcha: Olimpiјski komitet Kosova, Olimpijski komitet Kosova, OKK'; Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi kodi: KOS) – Kosovoni ifodalovchi Milliy Olimpiya qoʻmitasi hisoblanadi. Rasmiy ravishda 1992-yilda tashkil etilgan boʻlib[2], 2014-yil 9-dekabrda Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi va Olimpiya harakatining toʻliq aʼzosiga aylangan[3]. U Kosovoning Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishi uchun mas’uldir.

Tarixi

Fayl:Logo of the Kosovo Olympic Committee (2003–2008).svg
2008-yilgacha qoʻllanilgan Kosovo Olimpiya qoʻmitasi logotipi

Kosovo Olimpiya qoʻmitasi (OCK; alban tilida qisqartmasi KOK) rasmiy ravishda 1992-yilda tashkil etilgan[4] va 2003-yilda Kosovo Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Sport toʻgʻrisidagi qonun (2003/24-sonli qonun) bilan Kosovodagi eng yuqori sport muassasasi sifatida eʼtirof etilgan[5][6]. Kosovodagi Birlashgan Millatlar Tashkiloti boshchiligidagi maʼmuriyat ilgari sportchilarga Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish imkonini yaratish maqsadida Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi (IOC) bilan hamkorlik qilish uchun ishchi guruh tuzgan edi. Maqomiga koʻra, kosovolik sportchilar 2014-yilgacha Kosovo bayrogʻi ostida musobaqalashish huquqiga ega emas edi. Shu sababli, 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida kosovolik dzyudochi va jahon chempioni Majlinda Kelmendi Albaniya nomidan ishtirok etgan[7]. Serb millatiga mansub kosovolik sportchilar esa Serbiya va Chernogoriya, shuningdek, Serbiya terma jamoalari tarkibida qatnashgan.

2013-yil aprel oyida Serbiya va Kosovo hukumatlari oʻrtasida Bryussel kelishuvi imzolandi. 2014-yil oktyabr oyida Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi Kosovo Olimpiya qoʻmitasini vaqtinchalik tan oldi hamda 2014-yil 9-dekabrda unga toʻliq aʼzolik maqomini berdi[8][9]. Oʻsha vaqtda Kosovo Birlashgan Millatlar Tashkilotining aʼzosi yoki kuzatuvchi davlati emas edi, biroq u 193 ta BMTga aʼzo davlatdan 118 tasi tomonidan suveren davlat sifatida diplomatik tan olingan edi.

Kosovoning Olimpiya harakati doirasidagi ilk ishtiroki 2015-yilda Boku shahrida oʻtkazilgan Yevropa oʻyinlari da boʻldi. Ushbu musobaqada dzyudochi Nora Gjakova ayollar oʻrtasida 57 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritib[10], Kosovo tarixidagi ilk medalni taqdim etdi. Kosovo ilk bor 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Rio-de-Janeyro shahrida ishtirok etdi[11]. Shu oʻyinlarda Kosovo oʻz tarixidagi ilk Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritdi. Medalni dzyudo boʻyicha −52 kg vazn toifasida Majlinda Kelmendi qoʻlga kiritdi. Kosovo keyingi bor 2019-yil Minsk shahrida oʻtkazilgan Yevropa oʻyinlarida ishtirok etdi. Ushbu musobaqada qoʻlga kiritilgan uchala medal ham dzyudo sport turiga toʻgʻri keldi. Majlinda Kelmendi 52 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi, Nora Gjakova ayollar oʻrtasida 57 kg vazn toifasida kumush medal oldi, Loriana Kuka esa ayollar oʻrtasida 78 kg vazn toifasida bronza medalni qoʻlga kiritdi[12]. Kosovo Olimpiya tarixida ikkinchi marta 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida (Tokio) ishtirok etdi. Ushbu oʻyinlarda dzyudochilar Distriya Krasnichi va Nora Gjakova oltin medallarni qoʻlga kiritdi. Kosovo umumjamoa hisobida 42-oʻrinni egalladi. Bu hozirgacha Kosovoning Olimpiya oʻyinlaridagi eng yaxshi natijasi hisoblanadi[13][14].

Kosovo 2015-yilda Boku shahrida oʻtkazilgan Yevropa oʻyinlarida hamda 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Dzyudo boʻyicha ayollar oʻrtasida 57 kg vazn toifasida Nora Gjakova bronza medalini qoʻlga kiritdi. Dzyudochi Majlinda Kelmendi esa ayollar oʻrtasida 52 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritib[15], Kosovo tarixida Olimpiya oʻyinlarida medal (har qanday rangdagi) qoʻlga kiritgan birinchi sportchiga aylandi. Qoʻmita ilk bor 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Unda Kosovo nomidan changʻichi Albin Tahiri qatnashdi[16][17].

Kosovo 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Uning Olimpiya terma jamoasi ikki sportchidan – bir erkak va bir ayoldan iborat edi. Albin Tahiri changʻi sporti boʻyicha toʻrtta yoʻnalishda qatnashdi. Kiana Kryeziu esa ayollar slalom bahslarida ishtirok etib, Kosovo tarixida Qishki Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan ilk ayol sportchiga aylandi[18]. 2022-yilda Albin Tahiri erkaklar kombinatsiya yoʻnalishida 15-oʻrinni egallab, Kosovo uchun Qishki Olimpiya oʻyinlaridagi eng yaxshi natijani qayd etdi[19]. Uning ikkinchi eng yaxshi natijasi erkaklar gigant slalom bahslarida boʻlib, u 30-oʻrinni egalladi[20].

Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi (IOC) tomonidan tan olinishi oldidan, 2002-yilda Kosovo Maxsus Olimpiadasi tashkil etilgan boʻlib, kosovolik sportchilar 2003-yildan boshlab Maxsus Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etib kelmoqda[21][22][23]. Kosovo sportchilari 2005-yilda Fransiyaning Rambouillet shahrida oʻtkazilgan IV Jahon mittilar oʻyinlarida[24], 2015-yilda Rossiyaning Qozon shahrida oʻtkazilgan Suv sporti boʻyicha Jahon chempionatida, 2015-yilgi IHF Emerging Nations chempionatida, shuningdek, Yevropa oʻyinlari va Oʻrta Yer dengizi oʻyinlarida ham qatnashgan. Shuningdek, Kosovo Paralimpiya qoʻmitasi ham tashkil etilgan boʻlib[25][26], u 2022-yil iyul oyida Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasining vaqtinchalik aʼzoligini, 2023-yil sentyabr oyida esa toʻliq aʼzolik maqomini qoʻlga kiritgan[27].

Prezidentlari

Prezidenti Davr Vazifada boʻlgan vaqt
Veton Surroi 1992-yil 27-may – 1996-yil 26-may 3 yil, 365 kun
Besim Hasani 1996-yil 26-may – 2021-yil 25-mart 24 yil, 303 kun
Ismet Krasniqi 2021-yil 25-mart – hozirgi vaqt 5 yil, 211 kun

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Fillimi (Wayback Machine saytida 2008-09-19 sanasida arxivlangan)
  2. ↑ „The loneliness of the long-distance lobbyer – Hasani's Kosovo vision is golden“ (2022-yil may).
  3. ↑ „127th IOC Session comes to close in Monaco“. International Olympic Committee (2014-yil 9-dekabr). — „A day after unanimously approving Olympic Agenda 2020, the 127th IOC Session got straight back to business today in Monaco by granting full recognition to the National Olympic Committee of Kosovo.“. Qaraldi: 2016-yil 6-avgust.
  4. ↑ „The NOC of Kosovo was established in 1992 and has more than 30 affiliated National Federations (NFs)..“. Olympic.org. Olympic Games.
  5. ↑ „On the promulgation of the law on sports adopted by the assembly of Kosovo“. 2022-yil 28-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
  6. ↑ „Law on sport“. 2022-yil 28-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
  7. ↑ Brajshori, Muhamet.. „Kosovo disappointed about Olympics snub“. SETimes.com (2012-yil 24-iyul). Qaraldi: 2013-yil 17-yanvar.
  8. ↑ Olympics: IOC has no concerns over Kosovo recognition
  9. ↑ „Kosovo to compete at Rio 2016 Olympics after recognition from IOC“, Associated Press, 9 December 2014.
  10. ↑ „Baku 2015 - Kosovo joins swimming world body FINA, can participate at Baku 2015“. www.baku2015.com. 2015-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-yanvar.
  11. ↑ Kosovo given go-ahead by IOC to take part in 2016 Olympics
  12. ↑ „Xhudistet kosovare zbresin në vendlindje me medalje“ (2019-yil 25-iyun).
  13. ↑ „Kosovo makes its golden name at Olympics through judo“.
  14. ↑ „Kosovo: Ceremony for the athletes who participated in Tokyo Olympics“ (2021-yil 28-dekabr).
  15. ↑ MacPhail, Cameron „Majlinda Kelmendi makes history with victory in women's judo as Kosovo wins first ever gold medal“. rio2016.com. Rio 2016 (2016-yil 7-avgust). 2016-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 7-avgust.
  16. ↑ GazetaExpress. „Kosovo participating Winter Olympics for the first time“ (2018-yil 5-fevral). 2018-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 16-fevral.
  17. ↑ „Kosovo granted provisional Olympic recognition by IOC“. Reuters (2014-yil 22-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 16-fevral.
  18. ↑ „Olympic dreams come true for Kosovo skier Kiana Kryeziu“. Associated Press (2022-yil 24-yanvar).
  19. ↑ „Albin Tahiri i 15-ti, arrin rezultatin më të mirë në histori të Kosovës në Lojërat Olimpike Dimërore“. 2022-yil 2-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-fevral.
  20. ↑ „Albin Tahiri: Jam i lumtur që hyra sërish në top 30“.
  21. ↑ „Team Kosovo“. 2008-yil 20-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 14-yanvar.
  22. ↑ 2007 Special Olympics World Summer Games > EE.SO Kosovo (Wayback Machine saytida 2008-09-19 sanasida arxivlangan)
  23. ↑ „Kosovo“. 2008-yil 1-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 14-yanvar.
  24. ↑ Little People of Kosova (Wayback Machine saytida 2008-04-10 sanasida arxivlangan)
  25. ↑ Butler, Nick „Exclusive: Kosovo now targeting Paralympic membership following Olympics acceptance“. insidethegames.biz - Olympic, Paralympic and Commonwealth Games News. Inside The Games (2014-yil 9-dekabr). 2014-yil 14-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 9-dekabr.
  26. ↑ „Exclusive: Kosovo hopes to join International Paralympic Committee this year“ (2022-yil may).
  27. ↑ „Kosovo becomes provisional member of International Paralympic Committee“ (2022-yil 19-iyul).

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Kosovo_Olimpiya_qoʻmitasi&oldid=1229917" dan olindi