Koʻmakchi

Koʻmakchi — yordamchi soʻzlarning bir turi. Koʻmakchi atash maʼnosiga ega emas va u hech qachon mustaqil boʻla olmaydi. Soʻzni soʻzga bogʻlab soʻz birikmasi hosil qiladi. Gapda ot yoki oʻzlashgan soʻzlardan keyin kelib, vosita, maqsad, sabab, vaqt, makon sintatik munosabatlarni ifodalash uchun qoʻllanadi. Bilan va ga almashsa u vazifadosh bogʻlovchi boʻladi, koʻmakchi emas. Shunga koʻra, 2 guruhga boʻlinadi:

1) sof (asl) koʻmakchilar;

2) funksional koʻmakchilar (koʻmakchi vazifasida qoʻllanuvchi soʻzlar).

Sof koʻmakchi mustaqil lugʻaviy maʼnolarini batamom yoʻqotgan yordamchi soʻz boʻlib, boshqa soʻzlar bilan birikkan holda turli munosabatlarni anglatadi: sayin, orqali, tufayli, yangligʻ, bilan va boshqa.

Funksional koʻmakchi mustaqil maʼnoli soʻzlar boʻlib, maʼlum oʻrinlardagina koʻmakchi sifatida qoʻllanadi.

Funksional koʻmakchining morfologik shakl va maʼno xususiyatiga koʻra turlari:

1) ot K. (tomon, yon, oʻrta va boshqalar);

2) sifat K. (boshqa, qarshi, tashqari va boshqalar);

3) feʼl K. (koʻra, qarab, boʻylab va boshqalar);

4) ravish K. (burun, avval, ilgari va boshqalar).