Klip

Klip (frans. – dumaloq, rolik) – texnogen sanʼatning badiiy (audiovizual) shakllaridan biri. Unda kino va musiqaning ifoda vositalari, shuningdek, axborot texnologiyalari mujassam boʻladi. Klip XX asrning 80-yillari (Oʻzbekistonda 90-yillar)da rivoj topib, hozir oʻz taʼsirchanligi, ommaviyligi tufayli jahon tomosha industriyasida muhim oʻrin tutadi. klipning asosiy 3 turi mavjud: musiqali, ijtimoiy mavzudagi va reklama kliplari. Musiqali klipda tasviriy qatlam, obrazlar tizimi, syujet rivoji va montaj, ritm kabi unsurlar vositasida maʼlum musiqa asari badiiy talqin etiladi. Dastlab musiqali kliplarda tasviriy qatlam qoʻshiqqa nisbatan illyustratsiya vazifasini oʻtagan, koʻp hollarda xonandaning oʻzi klip qahramoni sifatida gavdalangan („Shahzod“, „Bayram“ guruhlarining kliplari vab.). Keyinchalik kliplarda mashhur („Oʻtgan kunlar“ kabi) kinofilmlardan iqtibos olish (masalan, „Nola“ va boshqa guruhlar kliplari), kompyuter grafikasi, virtual animatsiyaning maxsus effektlaridan foydalanish keng qoʻllangan. Kliplarni yaratish sohasida B.Yoʻldoshev, U.Hamroyev, F.Dav-lstshin, S.Abdullayev, J.Fayziyev, R.Sagʻdiyev va boshqa rejissyor hamda klipmaykerlar tanilgan; „2aggmp 8T8“, „A1ex“, „Bayram“, „Beshyogʻoch“ kabi maxsus studiya va prodyuser markazlari faoliyat koʻrsatmoqda. Klip madaniyatining ommaviylashuvi televileniyeda ularni tarqatuvchi maxsus kanallarni vujudga keltirdi („MTU“. „MuzTV“. „Mimk ox“, Toshkentda „TV Markaz“ va 30-kanallar va boshqalar).