Klāra Kalniņa
| Klāra Kalniņa | |
|---|---|
 Kalniņa 1949-yilda | |
| Tavalludi |
24-fevral 1874-yil Vanci, Rossiya imperiyasi (hozirgi Latviya) |
| Vafoti |
1964 (yoshi 89–90) Shvetsariya |
| Kasbi | Siyosatchi, feminist, sufrajist va tahrirchi |
| Turmush oʻrtogʻi | Pauls Kalniņš |
| Bolalari | Brūno Kalniņš |
Klāra Anna Luīze Kalniņa, tugʻilgan familiyasi Veilande (1874–1964), latviyalik feminist, suffrajist, muharrir va siyosatchi boʻlib, uzoq yillar davomida Latviya Sotsial-demokrat Ishchilar Partiyasi (latishcha: Latvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija (LSDSP)) aʼzosi boʻlgan.
Hayoti
Kalniņa 1874-yil 24-fevralda (hozir Latviya hududida) Rossiya imperiyasining Kurzeme gubernyasidagi Vanči qishlogʻida tugʻilgan. U 1890-yilda oʻqitish tili latvian emas, nemis tili boʻlgan Yelgavadagi maktabning toʻrt sinfini tamomlagan. 20 yoshida u Yelgava gimnaziyasining oltinchi sinfiga qabul qilinadi va 1897-yilda yettinchi sinfni tugatib oʻqishni yakunlaydi. Shu orada u oʻqishini davom ettirish maqsadida Rossiya imperiyasi poytaxti Sankt-Peterburgga borgan, biroq moliyaviy qiyinchiliklar tufayli 1896-yilda uyiga qaytishga majbur boʻlgan. Kalniņa 1895-yilda kelajakdagi eri Pauls Kalniņš bilan tanishadi va uch yildan soʻng ular turmush quradilar. Ularning yagona oʻgʻli, siyosatchi Brūno Kalniņš boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi davrida Latviyaning nemislar tomonidan bosib olinishi chogʻida u er-xotin mustaqillik tarafdori boʻlgan Latviya Markaziy Kengashi faoliyatida qatnashganlar. Eri 1945-yilda vafot etganidan keyin u Shvetsiyaga qochib oʻtadi va 1964-yilda vafot etguniga qadar u yerda yashaydi[1].
Faoliyati
Talabalik chogʻidayoq Kalniņa ayollarning hayotdagi oʻrni Kinder, Küche, Kirche (bolalar, oshxona, cherkov) bilan cheklanadi degan burjuacha gʻoyani rad etgan adabiy guruh — Aurora (latishcha: Austra) taʼsischilaridan biri edi. 1890-yillarning oʻrtalarida u „Yangi oqim“ (latishcha: Jaunā strāva) va ilk sotsial-demokratik harakatlarga qoʻshildi. Sankt-Peterburgda Klāra Kalniņa u yerda faoliyat yuritgan sotsial-demokratlar ishida qatnashdi, keyin esa 1901–1903-yillarda Kurzemedagi sotsial-demokrat guruhni tashkil etishda faol boʻldi. Kalniņa va eri oʻsha yilning oʻzida Rossiyani tark etib, Germaniya va Shveytsariyada yashadilar; 1905-yilgi Rossiya inqilobi boshlanishi ularni vaqtincha vataniga qaytishga undadi[2].
Klāra Kalniņa 1920-yilda Latviya Konstitutsiyaviy Majlisiga saylandi. Aspazija, Apolonija Laurinoviča, Valērija Seile va Berta Vesmane bilan birga u proto-parlamentga saylangan besh ayoldan biri edi.
Manbalar
Havolalar
- Novikova, Irina „Kalniņa, Klāra“, . Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries. New York: Central European University Press, 2005. ISBN 978-963-7326-39-4.