Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Kiyiklar: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
|status=LC
|status=LC
}}
}}
'''Kiyiklar''' (lot. ''Dama'') — [[bugʻusimonlar|bugʻular]] oilasining asl bug‘ular ostoilasiga mansub urug‘. Bu urug‘ ikkta zamonaviy turni oʻz ichiga oladi, [[Yevropa kiyigi]] va Eron kiyigi.   
'''Kiyiklar''' (lot. ''Dama'') — [[bugʻusimonlar|bugʻular]] oilasining asl bugʻular ostoilasiga mansub urugʻ. Bu urugʻ ikkta zamonaviy turni oʻz ichiga oladi, [[Yevropa kiyigi]] va Eron kiyigi.   


== Tashqi koʻrinishi ==
== Tashqi koʻrinishi ==
Eron kiyigi o‘rtacha vazni 70–140 kilogramm<ref name=":0">{{Jurnal manbasi |last=van der Made |first=Jan |last2=Rodríguez-Alba |first2=Juan José |last3=Martos |first3=Juan Antonio |last4=Gamarra |first4=Jesús |last5=Rubio-Jara |first5=Susana |last6=Panera |first6=Joaquín |last7=Yravedra |first7=José |date=2023-03-14 |title=The fallow deer Dama celiae sp. nov. with two-pointed antlers from the Middle Pleistocene of Madrid, a contemporary of humans with Acheulean technology |url=https://doi.org/10.1007/s12520-023-01734-3 |magazine=Archaeological and Anthropological Sciences |language=en |volume=15 |issue=4 |pages=41 |doi=10.1007/s12520-023-01734-3 |issn=1866-9565}}</ref>, balandligi 80–110 santimetr atrofida bo‘ladi. Yevropa kiyigi esa o‘rtacha 35–80 kilogramm vaznga ega<ref name=":0" />, uzunligi 130–160 santimetr, balandligi 75–95 santimetr atrofida bo‘ladi<ref>Burnie D and Wilson DE (Eds.), ''Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife''. DK Adult (2005), ISBN 0789477645</ref>.
Eron kiyigi oʻrtacha vazni 70–140 kilogramm<ref name=":0">{{Jurnal manbasi |last=van der Made |first=Jan |last2=Rodríguez-Alba |first2=Juan José |last3=Martos |first3=Juan Antonio |last4=Gamarra |first4=Jesús |last5=Rubio-Jara |first5=Susana |last6=Panera |first6=Joaquín |last7=Yravedra |first7=José |date=2023-03-14 |title=The fallow deer Dama celiae sp. nov. with two-pointed antlers from the Middle Pleistocene of Madrid, a contemporary of humans with Acheulean technology |url=https://doi.org/10.1007/s12520-023-01734-3 |magazine=Archaeological and Anthropological Sciences |language=en |volume=15 |issue=4 |pages=41 |doi=10.1007/s12520-023-01734-3 |issn=1866-9565}}</ref>, balandligi 80–110 santimetr atrofida boʻladi. Yevropa kiyigi esa oʻrtacha 35–80 kilogramm vaznga ega<ref name=":0" />, uzunligi 130–160 santimetr, balandligi 75–95 santimetr atrofida boʻladi<ref>Burnie D and Wilson DE (Eds.), ''Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife''. DK Adult (2005), ISBN 0789477645</ref>.


Yungining tusi yil fasliga qarab oʻzgaradi. Yozda tepa va yon qisimlar yungi qizgish-qoʻngʻir tusga kiradi va och dogʻlar paydo boʻladi. Pastgi qismi va oyoqlari oq tusga kiradi. Qishda tepa va yon qisimlar toʻq-qoʻngʻir, deyarli qora tusga kiradi, pastgi qismi esa kulrang boʻladi.
Yungining tusi yil fasliga qarab oʻzgaradi. Yozda tepa va yon qisimlar yungi qizgish-qoʻngʻir tusga kiradi va och dogʻlar paydo boʻladi. Pastgi qismi va oyoqlari oq tusga kiradi. Qishda tepa va yon qisimlar toʻq-qoʻngʻir, deyarli qora tusga kiradi, pastgi qismi esa kulrang boʻladi.


== Klassifikatsiyasi ==
== Klassifikatsiyasi ==
Urug‘ ayrim mualliflar fikriga ko‘ra bitta tur va ikkta ostturdan iborat<ref>Wilson D. E. & Reeder D. M.''. Mammal Species of the World''. ISBN 0801882214. </ref>. Boshqalar esa ikkta alohida turni ajratishadi<ref>''Daujat, Julie; Rabiei, Alireza; Saltz, David; Baker, Karis; Noam Werner (IUCN SSC Deer SG / General Curator EAZA Deer TAG Chair, The Tisch Family Zoological Gardens.'' IUCN Red List of Threatened Species: Dama mesopotamica. ''IUCN Red List of Threatened Species''</ref>.   
Urugʻ ayrim mualliflar fikriga koʻra bitta tur va ikkta ostturdan iborat<ref>Wilson D. E. & Reeder D. M.''. Mammal Species of the World''. ISBN 0801882214. </ref>. Boshqalar esa ikkta alohida turni ajratishadi<ref>''Daujat, Julie; Rabiei, Alireza; Saltz, David; Baker, Karis; Noam Werner (IUCN SSC Deer SG / General Curator EAZA Deer TAG Chair, The Tisch Family Zoological Gardens.'' IUCN Red List of Threatened Species: Dama mesopotamica. ''IUCN Red List of Threatened Species''</ref>.   
{| class="wikitable" style="text-align:center" border="1" frame="box" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" width="75%"
{| class="wikitable" style="text-align:center" border="1" frame="box" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="3" width="75%"
! style="background: #90EE90" width="20%" |Tashqi koʻrinishi
! style="background: #90EE90" width="20%" |Tashqi koʻrinishi

2026-yil 20-noyabr, 15:05 dagi (joriy) koʻrinishi

Kiyiklar
Dülmen, Wildpark -- 2018 -- 3762
Yevropa erkak kiyigi
Biologik klassifikatsiya
Olam: Hayvonlar
Kenja olam: Eumetazoa
Tip: Xordalilar
Kenja tip: Umurtqalilar
Sinf: Sutemizuvchilar
Turkum: Artiodactyla
Kenja turkum: Kavshovchilar
Infraturkum: Pecora
Oila: Bugʻular
Kenja oila: Asl bugʻular
Urugʻ: Kiyiklar
Dama
Kiyiklar tarqalish hududi
Kiyiklar tarqalish hududi

Kiyiklar (lot. Dama) — bugʻular oilasining asl bugʻular ostoilasiga mansub urugʻ. Bu urugʻ ikkta zamonaviy turni oʻz ichiga oladi, Yevropa kiyigi va Eron kiyigi.

Tashqi koʻrinishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Eron kiyigi oʻrtacha vazni 70–140 kilogramm[1], balandligi 80–110 santimetr atrofida boʻladi. Yevropa kiyigi esa oʻrtacha 35–80 kilogramm vaznga ega[1], uzunligi 130–160 santimetr, balandligi 75–95 santimetr atrofida boʻladi[2].

Yungining tusi yil fasliga qarab oʻzgaradi. Yozda tepa va yon qisimlar yungi qizgish-qoʻngʻir tusga kiradi va och dogʻlar paydo boʻladi. Pastgi qismi va oyoqlari oq tusga kiradi. Qishda tepa va yon qisimlar toʻq-qoʻngʻir, deyarli qora tusga kiradi, pastgi qismi esa kulrang boʻladi.

Yevropa kiyigi — Anatoliya, Bolqon yarim oroli, Apennin yarim orolida tarixan tarqalgan deb taxmin qilinadi. Keyinchalik Italya hududidan butun Yevropaga tarqalib ketgan[3].

Eron kiyigi — Eron va Isroilda tarqalgan. Qadimda butun Mesopotamiya boylab uchragan[4].

Klassifikatsiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Urugʻ ayrim mualliflar fikriga koʻra bitta tur va ikkta ostturdan iborat[5]. Boshqalar esa ikkta alohida turni ajratishadi[6].

Tashqi koʻrinishi Nomi Lotincha nomi Ostturlari
Kiyiklar urugʻi (Dama)
Fallow deer in field Kiyik Dama dama
  1. ↑ 1,0 1,1 van der Made, Jan; Rodríguez-Alba, Juan José; Martos, Juan Antonio; Gamarra, Jesús; Rubio-Jara, Susana; Panera, Joaquín; Yravedra, José (2023-03-14). „The fallow deer Dama celiae sp. nov. with two-pointed antlers from the Middle Pleistocene of Madrid, a contemporary of humans with Acheulean technology“. Archaeological and Anthropological Sciences (inglizcha). 15-jild, № 4. 41-bet. doi:10.1007/s12520-023-01734-3. ISSN 1866-9565.
  2. ↑ Burnie D and Wilson DE (Eds.), Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife. DK Adult (2005), ISBN 0789477645
  3. ↑ Baker, K. H.; Gray, H. W. I.; Lister, A. M.; Spassov, N.; Welch, A. J.; Trantalidou, K.; De Cupere, B.; Bonillas, E.; De Jong, M. (2024-02-12). „Ancient and modern DNA track temporal and spatial population dynamics in the European fallow deer since the Eemian interglacial“. Scientific Reports. 14-jild, № 1. 3015-bet. doi:10.1038/s41598-023-48112-6. ISSN 2045-2322. PMC 10861457. PMID 38346983. {{cite magazine}}: Check |pmc= value (yordam); Check |pmid= value (yordam)
  4. ↑ Don E. Wilson, DeeAnn M. Reeder Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, Том 1 Mammal Species of the World Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference, Don E. Wilson, ISBN 0801882214, 9780801882210
  5. ↑ Wilson D. E. & Reeder D. M.. Mammal Species of the World. ISBN 0801882214.
  6. ↑ Daujat, Julie; Rabiei, Alireza; Saltz, David; Baker, Karis; Noam Werner (IUCN SSC Deer SG / General Curator EAZA Deer TAG Chair, The Tisch Family Zoological Gardens. IUCN Red List of Threatened Species: Dama mesopotamica. IUCN Red List of Threatened Species